Cuộc đua AI mở 'mặt trận' cạnh tranh mới cho công ty chứng khoán

Chi phí AI giảm nhanh đang mở ra cuộc đua công nghệ mới, nơi các công ty chứng khoán cạnh tranh bằng năng lực dữ liệu, phân tích và hỗ trợ đầu tư.

Sự sụt giảm mạnh của chi phí công nghệ song hành với năng lực ngày càng cao của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách vận hành của ngành tài chính.

Với các công ty chứng khoán, cuộc đua giành khách hàng không còn giới hạn ở quy mô vốn, lãi suất margin hay mạng lưới môi giới, mà đã mở rộng sang năng lực tổ chức dữ liệu và phát triển hệ sinh thái công nghệ hỗ trợ đầu tư.

Theo ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán DNSE, khi các công cụ phân tích ngày càng phổ cập, lợi thế cạnh tranh của công ty chứng khoán sẽ nằm ở khả năng khai thác AI để kết nối dữ liệu, hỗ trợ nhà đầu tư xây dựng chiến lược phù hợp với mục tiêu, vị thế và khẩu vị rủi ro.

Từ lợi thế vốn đến cuộc đua dữ liệu

Trong đầu tư chứng khoán, việc xử lý khối lượng thông tin khổng lồ, từ báo cáo tài chính, triển vọng ngành đến diễn biến thị trường luôn là rào cản lớn với nhà đầu tư cá nhân vốn không có đội ngũ phân tích chuyên trách như các định chế lớn.

Ông Giang cho rằng AI trong đầu tư cần một hệ thống công nghệ đủ khả năng kết nối từ khâu nghiên cứu đến thực thi giao dịch. Ảnh: HT

Ông Giang cho rằng AI trong đầu tư cần một hệ thống công nghệ đủ khả năng kết nối từ khâu nghiên cứu đến thực thi giao dịch. Ảnh: HT

Chia sẻ tại DNSE Future Tech Summit 2026, ông Nguyễn Hoàng Giang cho biết AI đang giúp thu hẹp dần khoảng cách này khi có thể tổng hợp và bóc tách lượng dữ liệu lớn trong thời gian ngắn.

Mức độ thâm nhập của AI vào thị trường tài chính đang diễn ra rất nhanh: khoảng 73% nhà đầu tư chuyên nghiệp và 98% tổ chức tài chính lớn đã sử dụng AI; trong khi 52% doanh nghiệp tài chính đang triển khai hoặc thí điểm Agentic AI (gồm 23% đã đưa vào ứng dụng thực tế và 29% đang thử nghiệm).

Động lực thúc đẩy làn sóng này đến từ bài toán chi phí. Dẫn số liệu từ Stanford AI Index 2025, Chủ tịch DNSE cho biết chi phí vận hành AI ở mức năng lực tương đương GPT-3.5 đã giảm hơn 280 lần trong giai đoạn tháng 11/2022 đến tháng 10/2024.

Ông Giang ví quá trình phổ cập AI với sự phát triển của máy tính cá nhân. Trước đây, máy tính chủ yếu được tiếp cận bởi những tổ chức có tiềm lực tài chính nhưng khi chi phí giảm, công nghệ dần trở nên phổ biến với từng cá nhân. AI đang đi theo xu hướng tương tự.

Sự thay đổi này có ý nghĩa đối với tương quan giữa nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. Các tổ chức vốn có lợi thế về nguồn vốn, nhân sự và đội ngũ phân tích chuyên sâu. Nhà đầu tư cá nhân thường phải tự tìm kiếm, đọc hiểu và xử lý thông tin. Khi AI có thể hỗ trợ những công việc vốn cần nhiều nguồn lực, một phần khoảng cách về năng lực phân tích có cơ hội được thu hẹp.

Với công ty chứng khoán, điều đó cũng làm thay đổi cách tạo ra giá trị cho khách hàng. Khả năng cung cấp một nền tảng giao dịch đơn thuần có thể chưa đủ để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng. Các công cụ giúp khách hàng khai thác dữ liệu, nghiên cứu doanh nghiệp và xây dựng chiến lược đầu tư trở thành một hướng phát triển sản phẩm mới.

Đưa Agentic AI vào quy trình đầu tư khép kín

Tuy nhiên, việc dễ dàng tiếp cận AI không đồng nghĩa với khai thác hiệu quả. Hiện nay, nhà đầu tư cá nhân hoàn toàn có thể dùng các mô hình phổ thông như ChatGPT hay Claude để tra cứu thông tin doanh nghiệp và đọc báo cáo tài chính.

Điểm nghẽn nằm ở chỗ các công cụ hỏi – đáp thông thường vẫn rời rạc, buộc người dùng phải tự thu thập dữ liệu, kiểm tra chéo nguồn tin và tổng hợp thủ công từng bước.

Agentic AI được xem là lời giải cho khoảng trống này nhờ khả năng tự động thực hiện chuỗi tác vụ liên hoàn theo mục tiêu định sẵn, từ truy xuất dữ liệu, phân tích đến đối chiếu và xuất báo cáo.

Minh họa cho hướng đi này, ông Trần Việt Trung, Giám đốc Khoa học dữ liệu DNSE, giới thiệu Ensa Workspace như một ví dụ về hướng ứng dụng này trong lĩnh vực tài chính. Công cụ được thiết kế để kết nối các bước nghiên cứu, phân tích và kiểm chứng dữ liệu trong cùng quy trình.

Theo giới thiệu của DNSE, thời gian hoàn thành một báo cáo có thể rút ngắn từ khoảng ba ngày xuống còn 15 phút nhờ Agentic AI. Người dùng cũng có thể lưu lại các phương pháp phân tích để tái sử dụng.

Dù vậy, tốc độ xử lý không đồng nghĩa với độ chính xác tuyệt đối. Theo ông Giang, AI có thể giúp tổng hợp thông tin nhanh hơn nhưng nhà đầu tư vẫn phải đọc, hiểu và đánh giá kết quả trước khi đưa ra quyết định. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung do AI tạo ra mà không kiểm chứng có thể dẫn đến những rủi ro trong đầu tư.

Điều này cho thấy lợi thế của AI trong lĩnh vực chứng khoán không đơn thuần nằm ở khả năng trả lời nhanh, mà ở mức độ công nghệ có thể hỗ trợ con người thực hiện một quy trình đầu tư hiệu quả hơn, trong khi vẫn bảo đảm vai trò kiểm soát của người sử dụng.

Hạ tầng thực thi và giới hạn của công nghệ

Một chiến lược đầu tư dù được xây dựng chặt chẽ bằng dữ liệu và AI vẫn cần một hạ tầng giao dịch đủ mạnh để chuyển hóa thành hiệu quả thực tế trên thị trường. Vì vậy, cuộc đua công nghệ tại các công ty chứng khoán không chỉ nằm ở lớp phần mềm phân tích mà còn ở tốc độ và độ ổn định của hệ thống lõi.

Theo lãnh đạo DNSE, doanh nghiệp đang phát triển hệ sinh thái khép kín từ nghiên cứu, kiểm thử chiến thuật (backtest) đến thực thi giao dịch tự động thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (API) hay giao thức kết nối dữ liệu AI (MCP).

Theo đó, hạ tầng giao dịch của công ty như DNSE có khả năng xử lý 10 triệu lệnh mỗi ngày, tương đương 650 lệnh mỗi giây nếu tính trong một phiên giao dịch. Với sản phẩm API, 95% lệnh có độ trễ chỉ từ 10-20 mili giây.

Nhờ AI, khoảng cách về năng lực phân tích có cơ hội được thu hẹp giữa tổ chức và các cá nhân. Ảnh: Hoàng Anh

Nhờ AI, khoảng cách về năng lực phân tích có cơ hội được thu hẹp giữa tổ chức và các cá nhân. Ảnh: Hoàng Anh

Những thông số này cho thấy cuộc đua công nghệ giữa các công ty chứng khoán còn nằm ở năng lực xử lý giao dịch. Khi nhà đầu tư sử dụng nhiều công cụ tự động hóa hơn, tốc độ khớp lệnh và độ ổn định của hệ thống sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm đầu tư.

Cách tiếp cận của DNSE vì vậy bao gồm nhiều lớp sản phẩm, từ công cụ phân tích, kiểm thử chiến thuật đến nền tảng giao dịch tốc độ cao. Bản thân công ty cũng đã mở rộng trải nghiệm thông qua các sản phẩm chứng khoán cơ sở, phái sinh, chứng chỉ quỹ và phân tích dữ liệu, cùng sự tham gia của các đối tác như Dragon Capital, Moonbase và WiGroup.

Ở góc độ phân bổ tài sản, ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam, cho rằng danh mục cần phù hợp với mục tiêu cá nhân, thời điểm sử dụng vốn và khả năng chịu lỗ, đồng thời được điều chỉnh theo chu kỳ kinh tế và triển vọng thị trường.

Điều này cho thấy AI có thể hỗ trợ xử lý thông tin và triển khai chiến lược nhưng không thể thay thế quyết định phân bổ tài sản dựa trên mục tiêu và khẩu vị rủi ro của từng nhà đầu tư.

Cuộc đua AI trong ngành chứng khoán vì thế đang chuyển từ ứng dụng từng mô hình riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái phục vụ đầu tư. Chi phí công nghệ giảm giúp AI dễ tiếp cận hơn, nhưng khả năng khai thác hiệu quả vẫn phụ thuộc vào cách mỗi doanh nghiệp tổ chức dữ liệu, kết nối quy trình phân tích và nâng cao năng lực thực thi.

Trong bối cảnh đó, AI có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh mới nhưng mức độ tạo ra khác biệt sẽ phụ thuộc vào cách các công ty chứng khoán đưa công nghệ này vào hoạt động và chuyển hóa thành giá trị thực tế cho nhà đầu tư.

Nam Hải

Nguồn Nhà Quản Trị: https://theleader.vn/cuoc-dua-ai-mo-mat-tran-canh-tranh-moi-cho-cong-ty-chung-khoan-d48664.html