Cựu lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam duyệt gói thầu 160 triệu USD dù được chào giá 116 triệu USD

"Ngó lơ" nhà thầu chào mời giá thấp

Như Tiền Phong đưa tin, Cơ quan CSĐT Bộ Công an vừa hoàn thành kết luận điều tra bổ sung, chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm sát đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), cùng các đơn vị liên quan.

Trong đó tại VNS, Cơ quan điều tra đề nghị truy tố ông Mai Văn Tinh (cựu Chủ tịch HĐQT VNS); Đậu Văn Hùng (cựu Tổng giám đốc VNS); Nguyễn Trọng Khôi (cựu Phó Tổng giám đốc VNS); cùng các cựu thành viên HĐQT là ông Đặng Thúc Kháng, Nguyễn Minh Xuân, Lê Phú Hưng, về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Bị can Bùi Thanh Bình (cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung – VTM), bị đề nghị truy tố đến 3 tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Nhận hối lộ; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”. Ông Bình sai phạm lớn nhất khi nhận hối lộ hơn 62 tỷ đồng, gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng khi quản lý doanh nghiệp.

Ông Mai Văn Tinh (cựu Chủ tịch VNS).

Theo kết luận, VTM được thành lập trên cơ sở hợp tác giữa VNS hơn 46% cổ phần, Công ty Khoáng sản Lào Cai (LAMICO) hơn 8% cổ phần và Công ty KISC của Trung Quốc hơn 45% cổ phần. Sau khi thành lập, VTM làm chủ đầu tư dự án Nhà máy gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, công suất thiết kế 500.000 tấn/năm, tổng vốn đầu tư ban đầu hơn 2.430 tỷ đồng.

Dự án có gói thầu EPC số 2 liên quan đến thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư, xây dựng và lắp đặt dây chuyền luyện gang, luyện thép. Ban đầu, gói thầu được tổ chức đấu thầu quốc tế với giá khoảng 98,7 triệu USD. Sau nhiều lần điều chỉnh hạng mục, phê duyệt đấu thầu lại không thành, ban lãnh đạo VTM đề xuất hủy đấu thầu và chỉ định Công ty KISC thực hiện.

Đại diện ba cổ đông VNS, LAMICO và KISC sau đó cũng họp, thống nhất giao KISC thực hiện gói EPC. Yêu cầu các bên độc lập tính toán lại giá gói thầu trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền.

Theo cáo buộc, các nhà thầu Trung Quốc chào giá từ 116 - 140 triệu USD; đơn vị tư vấn SOFRECO của Pháp tính toán giá khoảng 164,5 triệu USD; còn Infisco (đơn vị được thuê xác định lại tổng mức đầu tư) dự tính giá gói thầu khoảng 157,6 triệu USD.

Ngày 23/4/2009, ông Đậu Văn Hùng ký tờ trình đề nghị HĐQT VNS thông qua giá gói thầu EPC 128 triệu USD, chưa bao gồm dự phòng, làm cơ sở đàm phán với KISC. Ông Mai Văn Tinh sau khi xem xét đã ký nghị quyết thông qua mức giá này.

Tuy nhiên, phía KISC lại gửi báo giá lần đầu gần 200 triệu USD và giảm xuống 159,4 triệu USD sau đàm phán. Trong khi, cùng thời điểm có đến 4 nhà thầu Trung Quốc khác chào giá từ 126 - 143,8 triệu USD.

Đáng chú ý, báo cáo của Tổng giám đốc VTM khi đó đánh giá "mức giá hợp lý" của gói thầu chỉ khoảng 130 - 135 triệu USD. Nếu KISC không chấp thuận, báo cáo đề nghị tổ chức đấu thầu lại hoặc lựa chọn đơn vị khác đáp ứng yêu cầu về giá.

Dù vậy, VNS vẫn "chốt" giao KISC thực hiện gói EPC với giá 160 triệu USD. Ông Mai Văn Tinh là người ký nghị quyết phê duyệt giá gói thầu để KISC thực hiện và được VTM thanh toán đủ tiền.

Căn cứ kết quả giám định, cơ quan điều tra xác định tổng thiệt hại của gói thầu EPC là hơn 532 tỷ đồng.

Bị can Bùi Thanh Bình.

Do VTM có 3 cổ đông là VNS, LAMICO và KISC, kết quả điều tra bổ sung xác định việc thoái vốn Nhà nước tại VNS và LAMICO phải được xem xét theo từng thời điểm, gắn với hành vi vi phạm và thời điểm phát sinh thiệt hại.

Dựa trên số vốn của từng cổ đông, cơ quan điều tra kết luận VNS chịu thiệt hại 234,2 tỷ đồng, LAMICO thiệt hại 7,1 tỷ đồng. Như vậy, tổng thiệt hại tài sản Nhà nước là hơn 241 tỷ đồng.

Kê biên, phong tỏa nhiều bất động sản

Quá trình điều tra, cảnh sát đã kê biên, thu giữ nhiều tài sản của bị can và doanh nghiệp.

Như bị can Bùi Thanh Bình (cựu Tổng giám đốc VTM) quá trình điều hành doanh nghiệp đã “móc nối” với các công ty khác để mua, bán quặng và than cốc. Đổi lại, ông Bình nhận hối lộ hơn 62 tỷ đồng. Đến nay, ông nộp khắc phục 10 tỷ đồng, cơ quan điều tra đã kê biên căn hộ chung cư hơn 140m2 thuộc sở hữu của ông.

Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm người bị cáo buộc "dựa hơi” quan hệ với cựu Bí thư tỉnh Lào Cai Nguyễn Văn Vinh nhằm “tạo điều kiện” cho doanh nghiệp dễ dàng xuất khẩu quặng. Ông Khiêm hưởng lợi 6 tỷ đồng, đã nộp lại khoản tiền này.

Ngoài ra, bị can Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư thương mại xuất nhập khẩu Việt Phát) nộp 6 tỷ đồng; bị can Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty TNHH Trung Thành Thái Nguyên) nộp 5 tỷ đồng. Hai người này đều đưa hối lộ cho Tổng giám đốc VTM để được cung cấp than cốc VTM.

Thống kê cho thấy toàn vụ án, các bị cáo và người liên quan đã nộp tổng cộng hơn 44 tỷ đồng.

Các bị can trong vụ án.

Cơ quan điều tra đồng thời kê biên 16 bất động sản (gồm căn hộ chung cư và quyền sử dụng đất); phong tỏa 8,7 tỷ đồng trong tài khoản của Tạ Quang Thiều (nguyên Tổng giám đốc VTM) và 32.000 USD trong tài khoản của ông Đậu Văn Hùng (nguyên Tổng giám đốc VNS).

Đối với 16 doanh nghiệp mua bán quặng và cung cấp than cốc với VTM, cơ quan điều tra xác định có 3 doanh nghiệp bị khởi tố; 12 doanh nghiệp không bị khởi tố nhưng đã khắc phục tổng tài sản giá trị ước tính 336,9 tỷ đồng; 1 doanh nghiệp đang trong trạng thái ngừng hoạt động, chưa có tiền khắc phục.