Cứu nhau trong lũ lụt

Minh họa: Lý Long

Tiếng một con gà trống rướn cao cổ đỏ mặt tía tai cố gáy thật to hay tiếng hai con gà mái cãi lộn chí chóe bình thường nghe đã chát chúa; một con vịt rộng mồm quang quác mỏ dài nghe đã chói tai; đằng này cả mấy trăm con gà trống gà mái, vịt đực vịt cái cùng thất thanh la hét thì cư dân trong khu vườn không ù tai cũng điếc đặc.

Rồi còn mấy con chó tru dài ngân nga như sủa ma; bầy trâu hậm hực trong cổ họng rít từng tràng âm thanh tức tối; còn đàn bò thì đồng thanh rống lên bổng xuống trầm nghe rất đỗi thê lương. Tội nghiệp chục con heo mập ú, dù cổ họng bao đầy mỡ cũng ráng hét to mà chỉ nghe hồng hộc như sắp đứt hơi.

Chỉ có tiếng con mèo già là nhỏ nhẹ nhất trong mớ âm thanh hỗn độn đó.

- Mưa lũ ơi! Vừa nghe thông báo hồ thủy điện xả lũ là nước đã tràn ngập tới háng chị bò chửa rồi thì làm sao mà chạy cho kịp! Xả lũ kiểu này chẳng khác chi giết người, phá gia tiêu sản dân cư!

Mèo ta nằm khoanh trên cây đà mái tôn chuồng gà nhìn đàn gà táo tác bám vào hàng rào quanh chuồng, cảm thán.

Nước lênh láng trong dãy chuồng gà, mấy cái máng ăn trôi tới trôi lui va nhau loảng xoảng. Chỗ ở của đàn bò là vuông đất cao nhất trong khu vườn, chỉ vây lại bằng mấy cây cọc sơ sài nên chúng đi lại thoải mái nhưng cũng đã ngập tới háng chị bò đang mang thai; có lẽ chỉ có bầy trâu là không lo lắng nhiều vì đã quen đằm mình trong sình lầy. Còn đàn vịt hoàn toàn vô tư, nước lên thì vịt lên theo không mắc mớ chi, tụi nó còn khoái chí vì được dịp mò mẫm cá tôm trôi dạt.

- Cậu chủ ơi! Cậu chủ ơi! Cứu với!

Tiếng kêu cứu sũng nước trong màn mưa.

Bác bò đực già kéo cày nhướng ánh mắt lờ đờ nhìn về hướng căn nhà xây ở cuối vườn. Tối đen. Bóng đèn pha không chiếu sáng khu chuồng trại như các đêm trước vì mất điện. Kêu thì kêu chớ bò đực già biết cậu chủ đang loay hoay bận rộn kê đồ đạc lên cao, nhất là mấy món đồ điện tử mà ngâm trong nước thì chỉ vớt lên để bán phế liệu.

Lại mưa nữa rồi! Mưa thúi trời thúi đất cả ngày qua, mới nhẹ hạt không lâu trời lại đổ nước. Trên thượng nguồn sấm chớp lập lòe chắc mưa còn dữ dội hơn, điệu này nước về hồ càng mạnh, càng mau tràn hồ và người ta càng xả lũ gấp với lưu lượng lớn. Rồi tất cả nước hung bạo sẽ nhấn chìm, san phẳng vùng hạ du, biến vùng hạ du thành biển nước ngọt.

Có vật gì động đậy trên mái nhà của cậu chủ? Bò đực già căng mắt tóe máu xuyên màn mưa. À! Bóng người. Có mấy bóng người lố nhố nhô trên mái ngói. Bò già thông minh đoán là cậu chủ giở ngói cho vợ con leo lên mái nhà vì nước đã ngập sâu.

Cậu chủ còn phải lo cứu vợ, con và tài sản chắt mót của gia đình. Phải tự cứu mình thôi! Nước đã dâng cao tới nóc chuồng gà rồi. Bầy gà bay loạn xạ, một số đập cánh loi choi trên mặt nước. Mấy con heo ú quay cuồng phơi bụng mỡ, bốn chân ngắn ngủn quẫy đạp. Đám con cháu bò già may mắn tìm được chỗ đất cao nhưng toàn thân ngâm mình trong nước, chỉ nghếch được lỗ mũi để thở phì phò làm văng bọt nước.

Phải tự cứu mình thôi!

Bò đực già bơi nhanh đến chỗ mấy con trâu chỉ còn thấy cặp sừng trên mặt nước, kêu gọi:

- Các chú trâu ơi! Các chú với già này hợp sức phá cái cổng chuồng gà cho tụi nó bay ra, không thì tụi nó chết mất.

Một con trâu trẻ nhanh nhẹn đạp bùn rẽ nước về hướng chuồng gà, dùng cặp sừng húc mạnh vào hai cánh cổng cột chặt bằng sợi xích sắt. Hai cánh cổng ngã nghiêng kéo theo một mảng tường gạch. Đàn gà vừa bay, vừa chạy trên mặt nước túa ra; chúng nhào lên đám thanh long đã chìm nghỉm trong nước chỉ còn cái chóp cao.

Bò đực già kêu đám con cháu lội tới gần mấy con heo đang thoi thóp vì ngộp nước, rồi cứ hai con bò kèm một con heo dìu bơi về phía đường cao ráo nước chưa liếm tới. Mấy con trâu cũng hưởng ứng cứu nạn bằng cách cõng heo bằng tấm lưng to bè của mình. Trong đám cư dân, chỉ có đàn vịt là không cần cứu hộ, chúng vừa bơi vừa la quang quác có vẻ thích thú nữa là khác.

Mấy con chó đâu rồi? Không hiểu từ lúc nào, chúng đã theo cậu chủ ngồi trên mái nhà, lại còn ngẩng cao đầu hú dài đáp lại tiếng loa thông báo xả lũ văng vẳng. Còn con mèo cảm thán chuyện nước lũ nữa, không khéo nó chìm nghỉm trong làn nước cũng nên. May quá! Mèo ta đang nằm trên một chóp trụ thanh long. Một con gà trong lúc hoảng hốt không thấy mèo ta, đáp cánh lên mình mèo, bị mèo tức giận vùng dậy phải bay sang trụ thanh long bên cạnh.

Cả làng đều bình yên, không có thiệt hại về nhân mạng. Xí quên! Không có thiệt hại về… vật mạng.

Ngoài mùa chính, cậu chủ cho thanh long ra trái bằng cách chong đèn trên các trụ thanh long. Ánh sáng đèn điện thay ánh nắng mặt trời quang hợp cho cành thanh long ra hoa, đơm trái. Thanh long trái vụ bán được giá hơn thanh long vụ mùa, năm nay tưởng trúng đậm, nào ngờ… Nhưng nhờ thanh long trái vụ cho trái vừa chín tới đã cứu đàn gia súc gia cầm trong mấy ngày nước ngập trắng khu vườn. Đàn gà sống trên chóp trụ thanh long tha hồ mổ trái thanh long chín, chúng cứ rỉ rả cắm phập mỏ vào ruột trái thanh long, thưởng thức hương vị vừa chua vừa ngọt của loại trái cây đặc sản một vùng quê nhiều nắng hiếm mưa nhưng lần này lại thừa nước do mấy cái hồ quái ác trên miền núi đổ nước về. Mấy con gà mái theo thói quen, dù sống trên cành thanh long, chân vẫn không ngừng bươi bới như ở dưới đất; còn mấy con gà trống thì cứ cao hứng gáy vang loạn xạ, có lẽ do chúng không nhận biết lúc nào là rạng sáng vì bầu trời thường trực xám xịt màu chì lạnh lẽo.

Đám bò, đám trâu cũng không sợ đói. Chúng cứ bu quanh mấy trụ thanh long mà cạp cành. Cành thanh long không ngon lành gì nhưng thà có cái gặm nhắm để cái bụng rỗng không phải óc ách vì toàn nước.

Dưới gốc trụ thanh long nào cũng có những con vịt rúc rỉa. Chúng rúc côn trùng, cá lòng tong… Và hồn nhiên đùa giỡn vì hiếm khi được đắm mình cả ngày trong nước. Trước đây, chúng chỉ được tung tăng khi cậu chủ lùa đi nhặt hạt thóc rơi rớt ngoài mấy thửa ruộng mới gặt xong.

Nước rút dần.

Cậu chủ mang ủng lội nước tới đầu gối, kéo mấy cái thau nhôm to tướng đầy thóc thả trong đám thanh long. Đàn gà lao từ ngọn trụ thanh long xuống mấy thau thóc giành giật, chúng hối hả mổ lấy mổ để những hạt thóc ngấm nước vì cậu chủ không kịp mang lên cao. Bầy vịt cũng bu quanh mấy thau thóc nhưng nhiều con không có cái cổ dài nên đành chửi quang quác, rồi chúi đầu rúc tìm những hạt thóc mà lũ gà tranh mổ làm văng trong nước.

Cậu chủ cũng chu đáo kết hai bè chuối, một bè chất đầy rơm và một bè đầy cỏ, cho đám trâu đám bò. Chúng giành nhau trong tích tắc đã không còn cọng cỏ, cọng rơm. Xong, chúng nhai luôn thân chuối làm bè để lấp đầy bụng đói. Mấy con heo cũng có phần là thau thân chuối xắt trộn cám. Quanh thau cám, chỉ thấy mấy cái bụng tròn vì chân mấy con ủn ỉn này ngập trong bùn.

*

Trong cảnh hoang tàn sau mấy ngày nước rút, các đoàn làm từ thiện đổ về cứu trợ thực phẩm, quần áo, thuốc men… trong tinh thần lá lành đùm lá rách nhưng họ chỉ làm từ thiện cho con người; còn đám gia súc gia cầm trong vườn của cậu chủ vẫn thiếu ăn vì lương thực cho chúng đã hư hỏng do ngâm trong nước, mà cậu chủ thì chưa tìm được nơi mua bán.

Nhưng không vì vậy mà đám gia súc, gia cầm sống sót qua ngày lũ lụt phủi ơn. Sau khi bàn bạc, chúng quyết định tổ chức một buổi lễ long trọng tuyên dương ân nhân đã cứu mạng chúng.

Chúng chọn khoảnh đất cao ráo nhất trong khu vườn làm nơi diễn ra buổi lễ. Không khẩu hiệu, không hoa lá vì mấy bụi dâm bụt ven rào đã thúi rễ, còn những lùm hoa dại đã bị nước bứng đi mất tăm. Tất cả gia súc, gia cầm đều đứng dẫm chân trong bùn, cả vị ân nhân được tuyên dương. Đó là bác bò đực già.

Sau khi được giới thiệu, chờ tràng pháo… chân của mấy chục con gia súc nện thình thịch trong bùn đất và mấy trăm tràng quạt cánh phành phạch của đàn gia cầm chấm dứt, bác bò già hơi khuỵu hai chân, nghiêng cái u trên lưng về phía trước bày tỏ sự cảm kích đối với đám cư dân trong khu vườn. Bác ngẫm nghĩ, nói chậm rải như nhai từng lời giống như bác đang nhai lại rơm cỏ trong giờ nghỉ ngơi.

- Các con, các cháu, các chắt, các chít thân yêu!

Tai họa khủng khiếp đã qua! Chúng ta xứng đáng còn đứng trên mảnh đất này vì chúng ta đã biết đoàn kết, tự cứu giúp nhau không ngại hi sinh thân mình. Đó là thành quả của ý chí và hành động của tập thể, còn ta đây chỉ là người khởi xướng

Vì sao ở các vườn khác có mấy chú bò xấu số qua đời? Chúng xấu số vì khi nước dâng cao, sợi dây thừng vẫn còn cột trong cổ chúng, chúng không thể nào thoát ra để bơi đi tìm nơi cao ráo được. Còn chúng ta, khi nước dâng cao, chúng ta giúp nhau bứt dây thừng, ví như hành động của đàn gà đã thi nhau mổ sợi dây thừng ngấm nước để giải thoát cho chú bê đang vùng vẫy trong tuyệt vọng.

Bác bò già hắng giọng:

- Chúng ta hãy hoan hô đàn gà! Hoan hô! (Tiếng dậm chân, tiếng quạt cánh vang rền).

Vì sao có nhiều chú ủn ỉn sình trôi? Vì không có láng giềng trâu bò biết dìu, biết cõng các chủ ủn ỉn này để đưa đến nơi cao ráo hơn. Vì sao đàn gà sống sót? Hãy tưởng tượng nếu chúng ta không hợp sức phá bức tường xây chuồng nhốt chúng, đàn gà ngụp lặn trong bít bùng nước lũ sẽ thế nào…

Chúng ta hãy hoan hô biểu dương tất cả… chúng ta! Hoan hô! Hoan hô chúng ta!

(Tiếng dậm chân, tiếng quạt cánh dữ dội hơn trước, làm bùn ướt văng tung tóe).

Phát biểu đến đây, bác bò già… hụt hơi vì có bao giờ bác nói nhiều thế đâu? Bác đang ngắc ngứ thì có tiếng la lớn:

- Đàn vịt! Đàn vịt biến đâu hết rồi!

Đúng là chỉ còn bầy vịt con, còn đàn vịt lớn đã mất tăm. Bác bò già nhanh trí giải thích ngay:

- Nước lũ dâng lên đến đâu, đàn vịt lên đến đó. Chúng trôi theo dòng nước đi khắp xóm làng. Nước rút, chúng sẽ tự tìm đường về, chúng quên đường thì… cậu chủ phải đi tìm, mà chúng ham chơi nên hay bơi theo bạn bè về khu vườn khác lắm!

May quá! Không cần ban tổ chức tuyên bố, toàn thể gia súc, gia cầm tham dự buổi lễ tự động giải tán vì cậu chủ xuất hiện.

Giờ ăn đến rồi! Giờ ăn đến rồi!!!

Những ngày lũ lụt tháng 11 năm 2025

Truyện ngắn: Hồ Việt khuê .