Cựu Tổng thống Paraguay bị quản thúc sau vụ ngân hàng sụp đổ

Tối 6/11, Phó Tổng thống Paraguay Pedro Alliana tuyên thệ nhậm chức Tổng thống, thay thế ông Santiago Peña vừa bị Thượng viện phế truất. Ông Alliana sẽ đảm nhiệm cương vị này đến năm 2028.

Quyết định phế truất được thông qua với 44/45 phiếu thuận. Trước đó, Hạ viện Paraguay đã thông qua các cáo trạng luận tội, mở đường cho Thượng viện tiến hành bỏ phiếu bãi nhiệm Tổng thống.

Tổng thống Paraguay Santiago Peña tuyên bố từ chức hôm 5/11, sau khi ngân hàng kỹ thuật số Ueno sụp đổ, tài khoản của nhiều người bị đóng băng. Ảnh: CC BY-SA 2.0

Chỉ vài phút sau khi bị phế truất, ông Peña bị áp dụng biện pháp quản thúc tại gia. Cơ quan công tố Paraguay đang điều tra cựu Tổng thống về những cáo buộc liên quan đến việc giám sát, xử lý Ngân hàng Ueno và đưa các nguồn vốn công vào ngân hàng này. Các cáo buộc được đề cập gồm làm giàu bất chính, rửa tiền, lợi dụng ảnh hưởng và biển thủ công quỹ.

Vụ việc bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng tại Ngân hàng Ueno, sau khi ngân hàng này bị đình chỉ hoạt động trong tuần này. Quyết định trên khiến khoảng 2,9 triệu khách hàng, tương đương gần 60% dân số trưởng thành Paraguay, không thể truy cập tài khoản và sử dụng tiền gửi của mình. Nhiều người rơi vào tình cảnh khó khăn khi không thể thanh toán những nhu cầu thiết yếu hằng ngày.

Sự việc nhanh chóng châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên khắp đất nước. Một số cuộc xuống đường xảy ra đụng độ với cảnh sát. Hoạt động kinh doanh cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khi doanh số bán lẻ được cho là giảm tới 80% do người dân không thể tiếp cận nguồn tiền.

Những nghi vấn về mối quan hệ giữa ông Peña và Ngân hàng Ueno trở thành tâm điểm của cuộc điều tra. Sau khi nhậm chức Tổng thống, ông Peña bổ nhiệm Carlos Carvallo Spalding, cựu giám đốc điều hành Ueno, làm người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Paraguay.

Chỉ ba tháng sau, ngân hàng này được cấp phép chuyển đổi sang mô hình ngân hàng kỹ thuật số, tạo điều kiện mở rộng hoạt động và nhanh chóng trở thành một trong những ngân hàng có lượng tiền gửi lớn nhất nước.

Bản thân ông Peña cũng từng sở hữu khoảng 1 triệu USD cổ phần tại một công ty sau này trở thành Ueno Holding, tập đoàn mẹ của Ngân hàng Ueno. Ông mua số cổ phần này từ năm 2019 và chỉ bán hết vào tháng 4/2025, sau khi đã trở thành Tổng thống. Ông Peña giải thích khoản đầu tư được thực hiện với tư cách cá nhân.

Ngoài ra, khoảng 800-860 triệu USD từ các quỹ nhà nước và quỹ hưu trí được cho là đã đầu tư vào Ueno. Điều này làm dấy lên nghi vấn về việc các nguồn vốn công được đưa vào một ngân hàng có mối liên hệ với những nhân vật cấp cao trong chính quyền.

Sau khi nhậm chức, tân Tổng thống Pedro Alliana cam kết bảo vệ quyền lợi của gần 3 triệu người gửi tiền bị ảnh hưởng, trong đó có nhiều người đang hưởng lương hưu. Ông cho biết Chính phủ Paraguay sẽ không bỏ rơi những người đang gặp khó khăn vì cuộc khủng hoảng ngân hàng.

Trong khi đó, cuộc điều tra đối với cựu Tổng thống Santiago Peña vẫn đang tiếp tục.