Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tiết lộ điều Tổng thống Trump 'tò mò' về Iran
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tiết lộ rằng Tổng thống Donald Trump đang đặt câu hỏi vì sao Iran chưa nhượng bộ trước đợt tăng cường quân sự quy mô lớn của Washington trong khu vực, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân giữa hai nước bước vào giai đoạn then chốt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: IRNA/TTXVN
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 23/2 cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Fox News được ghi hình hôm 19/2 và phát sóng hôm 21/2, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff nói với người dẫn chương trình Lara Trump rằng Tổng thống Donald Trump đang ngày càng thiếu kiên nhẫn trước sự cứng rắn của Tehran, bất chấp việc Mỹ đã triển khai lực lượng hải quân với mức chưa từng có tới Trung Đông trong những tuần gần đây.
“Tôi không muốn dùng từ ‘bực bội’, vì ông ấy hiểu mình có rất nhiều lựa chọn, nhưng ông ấy tò mò vì sao họ vẫn chưa… tôi cũng không muốn dùng từ ‘đầu hàng’, nhưng vì sao họ vẫn chưa đầu hàng”, ông Witkoff nói.
Đặc phái viên Mỹ đặt câu hỏi vì sao Iran chưa có bước đi quyết đoán hơn hướng tới một thỏa thuận, xét đến quy mô hiện diện quân sự đang được bố trí nhắm đến Tehran.
“Vì sao, dưới áp lực này, với lượng sức mạnh hải quân và sức mạnh trên biển ở đó, vì sao họ chưa đến với chúng tôi và nói rằng, ‘Chúng tôi tuyên bố không muốn có vũ khí, vậy đây là những gì chúng tôi sẵn sàng làm’,?”, ông Witkoff nói.
Những phát biểu nêu trên của ông Witkoff được đưa ra khi Washington và Tehran đang tiến hành các cuộc đàm phán gián tiếp do Oman làm trung gian tại Geneva (Thụy Sĩ) nhằm tránh nguy cơ đối đầu quân sự, với vòng đàm phán thứ ba đã được xác nhận sẽ diễn ra vào ngày 26/2.
Mỹ đã điều động hai nhóm tác chiến tàu sân bay, hàng chục tiêm kích hiện đại và các khí tài quân sự khác tới khu vực để nhấn mạnh mức độ nghiêm túc trong các cảnh báo của mình.
Ông Witkoff xác nhận đã gặp nhân vật đối lập Iran lưu vong tại Mỹ
Ông Witkoff cũng tiết lộ rằng theo chỉ đạo của Tổng thống Trump, ông đã gặp Reza Pahlavi, con trai lưu vong tại Mỹ của Shah Mohammad Reza Pahlavi của Iran, người bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, cuộc cách mạng đã đưa các nhà lãnh đạo giáo sĩ lên nắm quyền và thành lập Cộng hòa Hồi giáo.
Pahlavi, một người chỉ trích giới lãnh đạo giáo sĩ Iran nổi bật, chưa từng trở lại đất nước kể từ khi Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ chế độ quân chủ.
“Tôi đã gặp ông ấy theo chỉ đạo của tổng thống”, ông Witkoff nói, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về nội dung cuộc gặp.
Đặc phái viên Mỹ chia sẻ thêm: “Tôi nghĩ ông ấy mạnh mẽ vì đất nước mình, quan tâm tới đất nước mình. Nhưng điều này sẽ xoay quanh các chính sách của Tổng thống Trump”.
Cuộc gặp mang ý nghĩa biểu tượng lớn. Tuần trước, ông Pahlavi đã phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich, nơi ông tuyên bố sẵn sàng dẫn dắt Iran hướng tới một “tương lai dân chủ thế tục”.
Sự xuất hiện của ông trùng với một cuộc biểu tình quy mô lớn tại thành phố của Đức, với cảnh sát ước tính khoảng 250.000 người xuống đường ủng hộ thay đổi chế độ ở Iran.
Bản thân Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói rằng thay đổi chế độ sẽ là kết cục tốt nhất cho đất nước này.
Kỹ thuật viên Iran kiểm tra các thiết bị tại cơ sở làm giàu urani Isfahan, cách thủ đô Tehran 420 km về phía Nam. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Dự thảo đề xuất dự kiến trong vài ngày tới
Trong khi đó, kênh ngoại giao vẫn tiếp tục tiến triển. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết một dự thảo đề xuất thỏa thuận với Washington sẽ sẵn sàng trong vài ngày tới, và hôm 22/2 xác nhận rằng Tehran sẵn sàng thiết lập một cơ chế giám sát đầy đủ để bảo đảm tính chất hòa bình của chương trình hạt nhân.
Ông Araghchi nói với CBS News rằng hiện tại Iran “chỉ đàm phán vấn đề hạt nhân”, bày tỏ lạc quan rằng có thể đạt được một thỏa thuận.
Ngoại trưởng Oman xác nhận vòng đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra tại Geneva vào ngày 26/2, mô tả có một “xung lực tích cực để đi thêm một dặm nữa nhằm hoàn tất thỏa thuận.”
Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã đặt ra thời hạn gấp, nói hôm 19/2 rằng Iran có tối đa 15 ngày để đạt được một thỏa thuận về các quan ngại bắt đầu từ chương trình hạt nhân của nước này.
Phản ứng của Lãnh tụ tối cao Tehran
Ngay cả khi các nhà ngoại giao nỗ lực thu hẹp bất đồng, Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đã tuyên bố rằng Tổng thống Trump sẽ không thể phá hủy Cộng hòa Hồi giáo.
Tranh chấp hạt nhân nằm ở trung tâm của bế tắc. Các nước phương Tây cáo buộc Iran tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân, điều mà Tehran phủ nhận, đồng thời khẳng định quyền làm giàu uranium cho mục đích dân sự theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran đã bị suy giảm đáng kể sau khi Israel và Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở then chốt tại Natanz, Fordow và Isfahan vào tháng 6 năm ngoái.
Về phía mình, Tehran đang tìm kiếm việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt toàn diện đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế.
Cuộc khủng hoảng kinh tế đóng vai trò trung tâm trong việc châm ngòi cho các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn bùng phát vào cuối tháng 12 và bị trấn áp mạnh tay vào tháng 1, với các tổ chức nhân quyền ước tính hàng nghìn người đã thiệt mạng.
