'Đại án' Công ty Cây xanh Công Minh gây thiệt hại hơn 790 tỷ đồng: Bài 1: 'Quân xanh ma quỷ' trúng thầu hơn ngàn dự án

Cây xanh Công Minh dùng "chiêu" tiếp cận các cá nhân có thẩm quyền ở địa phương tác động để được tạo điều kiện trúng thầu các dự án trồng, chăm sóc cây xanh trên địa bàn 38 tỉnh/thành phố (cũ). Công Minh trực tiếp và chỉ đạo các giám đốc khu vực, giám đốc chi nhánh móc nối, câu kết với chủ đầu tư trước và trong quá trình đấu thầu dự án để can thiệp từ quá trình lập kế hoạch đấu thầu, cho đến lựa chọn nhà thầu... tạo ra "liên mimh ma quỷ” nhằm chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng của Nhà nước.

Vươn "vòi bạch tuộc" 60 công ty, lập giám đốc trên giấy

Theo kết quả điều tra của Cơ quan điều tra (Bộ Công an) và Cáo trạng truy tố "đại án", cho thấy bị can Nguyễn Công Minh (SN 1972, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cây xanh Công Minh) và 46 bị can đều bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng". Hiện bị can Nguyễn Công Minh đang bị Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an truy nã từ hồi tháng 4/2025.

Từ năm 2019 đến 2023, Nguyễn Công Minh đã thành lập, điều hành hệ thống Cây xanh Công Minh, tiếp cận các cá nhân có thẩm quyền ở địa phương tác động để được tạo điều kiện trúng thầu các dự án trồng, chăm sóc cây xanh trên địa bàn 38 tỉnh/thành phố (cũ). Cụ thể, ngày 28/02/2002, Nguyễn Công Minh thành lập Doanh nghiệp tư nhân Sinh vật cảnh và Giống cây trồng Công Minh do Minh làm Giám đốc, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất cây giống để bán trên địa bàn tỉnh Bình Phước (cũ). Đến ngày 08/10/2008, Minh đổi tên doanh nghiệp thành Công ty TNHH Cây xanh Công Minh (Cây xanh Công Minh). Từ thi công các dự án và chăm sóc cây xanh trên địa bàn tỉnh Bình Phước (cũ) và tuyển các nhân sự... Công ty vẫn do Minh chỉ đạo, điều hành và mở rộng địa bàn hoạt động của công ty sang các tỉnh Đắk Nông, huyện Phú Quốc - tỉnh Kiên Giang (cũ).

Dự án Cây xanh Công Minh thực hiện ở TP.Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng)

Từ địa bàn tỉnh Đắk Nông, Nguyễn Công Minh trực tiếp mở rộng hoạt động ra các tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai (cũ); rồi từ địa bàn Bình Phước mở rộng ra các tỉnh: Tây Ninh, Bình Dương, TPHCM, Long An (cũ); đến cả huyện Phú Quốc mở rộng ra tỉnh Kiên Giang và các tỉnh lân cận, như: An Giang, Đồng Tháp, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Vĩnh Long, Bến Tre, Tiền Giang, Hậu Giang (cũ). Chưa hết, Minh giao Thái Hữu Dũng về Hà Tĩnh xây dựng, mở rộng địa bàn hoạt động tại các tỉnh thuộc Bắc miền Trung gồm: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế (cũ); giao Khúc Văn Hợi về mở rộng địa bàn hoạt động tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên, như: Khánh Hòa, Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Thuận (cũ); Hay giao Trần Văn Chu về Bình Định xây dựng, mở rộng địa bàn hoạt động tại các tỉnh thuộc khu vực Trung miền Trung gồm: TP.Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Gia Lai, Kon Tum (cũ); giao cho Lê Quang Tuynh đến Vĩnh Phúc xây dựng, mở rộng địa bàn hoạt động tại các tỉnh thuộc khu vực miền Bắc...

Để có nhiều công ty tham gia đấu thầu các dự án trồng và chăm sóc cây xanh trên cả nước, Nguyễn Công Minh trực tiếp thực hiện hoặc chỉ đạo các cá nhân nêu trên chủ động tuyển dụng người, thành lập các pháp nhân mới hoặc mua lại các pháp nhân cũ có ngành nghề trồng và chăm sóc cây xanh, bằng cách: Khi Minh hoặc giám đốc khu vực tuyển người mới vào làm trong hệ thống, người được tuyển phải nộp giấy tờ cá nhân, bằng cấp, chứng chỉ nghề cho bộ phận tuyển dụng để sử dụng làm hồ sơ thành lập công ty và giao cho họ đứng tên đại diện pháp luật của một hoặc một số công ty trong hệ thống, nhưng lại không có trụ sở làm việc, không có nhân sự công ty.

Tuy làm giám đốc nhưng toàn bộ việc hoạt động kinh doanh, tài chính, con dấu, tài khoản của công ty sẽ do "Ban pháp lý khu vực" quản lý, sử dụng. Khi được giao làm giám đốc, số nhân viên này phải ký giấy vay nợ với Minh với số tiền bằng với số tiền góp vốn trong giấy đăng ký kinh doanh và phải ký "khống" vào giấy chuyển nhượng công ty để Minh hoặc giám đốc khu vực sử dụng khi muốn giao cho các cá nhân khác theo nhu cầu. Đến tháng 6/2023, "ông trùm" Minh vươn "hệ thống" lên đến 60 công ty, có tư cách pháp nhân độc lập trên địa bàn 38 tỉnh/thành phố cũ (hiện là 20/34 tỉnh/thành phố).

Nguyễn Công Minh đang bị truy nã (ảnh Bộ Công an)

"Chi phí” và... quan hệ

Mặc dù các công ty trong hệ thống do Nguyễn Công Minh điều hành độc lập về mặt pháp lý, không có việc góp vốn theo quy định của Luật Doanh nghiệp, nhưng để quản lý hệ thống hoạt động thống nhất dưới sự điều hành chung, Minh xây dựng các quy định quản lý, tổ chức nhân sự (bao gồm các công ty, cá nhân trực thuộc) và quản lý dòng tiền theo mô hình của một tổng công ty (gọi là hệ thống Cây xanh Công Minh).

Trong đó, về quy định, Minh chỉ đạo viết "Điều lệ hoạt động", "Quy chế quản lý nhân sự của Tổng Công ty", "Quy chế đào tạo", "Quy chế tài chính", "Quy chế tổ chức quản lý và kiểm soát hồ sơ kế toán", "Quy chế hệ thống báo cáo, quy trình phối hợp thực hiện kiểm soát các bước triển khai dự án (quy định trách nhiệm của từng cấp, bộ phận tại khu vực từ giai đoạn khảo sát địa bàn, giá cây thực tế, lập hồ sơ dự thầu, báo cáo xin mức giá gói thầu, phối hợp với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, ngoại giao với chủ đầu tư để được phê duyệt giá như mong muốn...)". Quy trình phối hợp thực hiện cung cấp hồ sơ trong các bước thực hiện công trình dự án (các bộ phận, cá nhân phối hợp lập và hợp thức hồ sơ dự thầu, đấu thầu, thi công, thanh quyết toán, lưu tài liệu vào ngân hàng hồ sơ - để sử dụng cho các dự án sau...).

Về tổ chức nhân sự, "ông trùm" phân hệ thống thành 03 cấp quản lý, gồm: Hội đồng quản trị (HĐQT), Khu vực và Chi nhánh. Cụ thể, HĐQT gồm: Nguyễn Công Minh - Chủ tịch, quyết định và điều hành hoạt động của toàn hệ thống; Trần Văn Chiến - Phó Chủ tịch thường trực, thống nhất và cùng với Minh ngoại giao, tiếp xúc với lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Sở ban ngành, chủ đầu tư trên địa bàn các tỉnh thuộc khu vực các tỉnh miền Tây Nam Bộ, Đông Nam Bộ để nắm bắt thông tin, đưa tiền chi phí cho các cá nhân có thẩm quyền "xin dự án" và cùng Minh góp vốn, xây dựng, phát triển, mở rộng hệ thống.

Còn Lê Thị Hòa làm Phó Chủ tịch, kiêm Giám đốc Công ty TNHH Cây xanh Công Minh, nhằm để Minh có thời gian đi ngoại giao, thống nhất và truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Minh đến các khu vực, theo dõi, quản lý dòng tiền trong hệ thống, phụ trách công việc hành chính, tài chính. Các thành viên HĐQT khác, gồm: Khúc Văn Hợi, Thái Hữu Dũng, Trần Văn Chu. Tất cả "tay chân" của Minh đều thống nhất và thực hiện các quy định, quy trình thực hiện dự án do Minh đề ra trong quá trình phụ trách khu vực trong hệ thống. Ngô Thị Ngọc Lý - Trưởng Ban tài chính kiêm Kế toán trưởng, còn có trách nhiệm giúp việc cho HĐQT và quản lý tài chính cho Minh, đồng thời đứng tên làm Giám đốc Công ty TNHH Công Minh Cây xanh.

Như vậy, cứ mỗi tỉnh, hệ thống Cây xanh Công Minh gọi là một chi nhánh, Minh trực tiếp hoặc giao cho các giám đốc khu vực (hoặc trưởng ban pháp lý) tuyển nhân sự. Khi UBND cấp huyện/tỉnh được cấp vốn để triển khai dự án trồng và chăm sóc cây xanh, chi nhánh có nhiệm vụ tiếp cận chủ đầu tư, lãnh đạo có thẩm quyền tại địa phương, tìm hiểu thông tin về dự án, khảo sát giá cây xanh, nguyên vật liệu trên địa bàn, báo cáo với Minh.

Giám đốc khu vực xin mức giá cao hơn thực tế và các tiêu chí nhân sự thi công để tìm cách đưa vào từ giai đoạn lập báo cáo kinh tế kỹ thuật và xây dựng hồ sơ dự thầu; lựa chọn công ty trong hệ thống Cây xanh Công Minh và nhân sự của hệ thống đáp ứng tiêu chí của chủ đầu tư; phối hợp với ban pháp lý khu vực xây dựng hồ sơ dự thầu để giám đốc đứng tên pháp nhân dự thầu ký hợp thức. Sau khi trúng thầu, việc trực tiếp thi công dự án do các công ty trong hệ thống của Minh thực hiện, sau đó phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu lẫn quyết toán, chuyển cho giám đốc đứng tên công ty trúng thầu ký hoàn thiện...

(Còn tiếp)