Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X: Thành tích hôm nay, nền móng ngày mai

Làm thế nào để thành tích hôm nay trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững của thể thao Việt Nam trong tương lai? Đó là câu hỏi mà nhiều chuyên gia, nhà quản lý còn trăn trở.

Cuộc đua thành tích

Được tổ chức theo chu kỳ 4 năm một lần, Đại hội Thể thao toàn quốc là sự kiện thể thao thành tích cao có quy mô lớn nhất cả nước, đồng thời là dịp đánh giá trình độ phát triển thể thao của các địa phương. Với 48 môn thi đấu, 973 nội dung tranh tài, Đại hội lần thứ X quy tụ 36 đoàn, gồm 34 tỉnh, thành phố và hai ngành Công an, Quân đội.

Những tấm huy chương trên trường quốc tế của thể thao Việt Nam đến từ nền tảng vững chắc là phong trào thể thao trong nước, trong đó thành tích tại Đại hội Thể thao toàn quốc là một trong những thước đo quan trọng

Trong cuộc đua này, Hà Nội và TP.HCM tiếp tục nhận được nhiều sự quan tâm bởi truyền thống, lực lượng vận động viên đông đảo và khả năng cạnh tranh huy chương ở nhiều môn thể thao.

Là đơn vị đăng cai chính, TP.HCM có lợi thế sân nhà nhưng cũng đứng trước kỳ vọng lớn về thành tích chuyên môn. Trong nhiều kỳ Đại hội gần đây, thể thao TP.HCM luôn khẳng định vị thế của một trong những trung tâm thể thao hàng đầu cả nước, thường xuyên cạnh tranh vị trí dẫn đầu với Hà Nội.

Tại Đại hội lần thứ IX năm 2022, TP.HCM xếp thứ nhì toàn đoàn với 128 HCV, vượt chỉ tiêu đề ra. Đáng chú ý, TP.HCM có thế mạnh ở nhiều môn Olympic như cử tạ, judo, bơi, bắn súng, taekwondo, bên cạnh những môn có truyền thống như bóng rổ, bóng ném, cờ vua và vovinam. Riêng môn cử tạ mang về 11 HCV, judo giành 8 HCV, cho thấy chiều sâu chuyên môn ở những môn thế mạnh.

Hướng tới Đại hội năm nay, đoàn TP.HCM dự kiến có 1.885 thành viên, gồm 432 huấn luyện viên và 1.453 vận động viên, trong đó 290 vận động viên đang tập trung tại các đội tuyển quốc gia. Đoàn đăng ký tranh tài 777 nội dung thuộc 46 môn, 63 phân môn, đặt mục tiêu bảo vệ vị trí thứ nhì toàn đoàn và phấn đấu đứng nhất toàn đoàn ở 16 môn thế mạnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu, TP.HCM đã chủ động tổ chức tập huấn trong nước và nước ngoài cho các môn trọng điểm, tăng cường ứng dụng khoa học, y học thể thao vào huấn luyện. Thành phố cũng chú trọng nâng cấp cơ sở vật chất, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tổ chức và điều hành Đại hội.

Trong khi đó, Hà Nội tiếp tục hướng tới mục tiêu giữ vững vị trí dẫn đầu toàn đoàn. Với lực lượng dự kiến 1.286 thành viên, trong đó có 980 vận động viên và 259 huấn luyện viên, thể thao Thủ đô quyết tâm phát huy thế mạnh ở các môn trọng điểm, tiếp tục khẳng định vị thế của một trung tâm thể thao lớn.

Không chỉ hai địa phương dẫn đầu, nhiều đoàn thể thao khác cũng cho thấy sự chuẩn bị nghiêm túc và mục tiêu rõ ràng. Hải Phòng đăng ký 475 vận động viên, tranh tài ở 45 môn, phân môn với 402 nội dung, phấn đấu giành từ 170 huy chương, trong đó có 50-55 HCV, hướng tới nhóm 5 đoàn dẫn đầu.

Đáng chú ý, lãnh đạo thành phố Hải Phòng yêu cầu sau Đại hội phải đánh giá kết quả từng môn, tổng hợp những thành tích nổi bật, kỷ lục và gương mặt triển vọng để xây dựng kế hoạch đào tạo, đầu tư trọng điểm, bổ sung lực lượng cho thể thao thành phố cũng như các đội tuyển quốc gia.

Đây là cách tiếp cận cho thấy kết quả thi đấu không chỉ phục vụ mục tiêu xếp hạng mà còn là cơ sở hoạch định chiến lược phát triển tiếp theo…

Những con số trên phần nào phản ánh sức nóng của cuộc đua tại Đại hội năm nay. Tuy nhiên, đằng sau mỗi tấm huy chương là cả quá trình đầu tư, tuyển chọn, đào tạo và huấn luyện. Thành tích của một kỳ Đại hội vì thế cần được nhìn nhận trong sự phát triển dài hạn của từng địa phương.

Động lực thúc đẩy cho các địa phương

Cuộc đua huy chương tại Đại hội Thể thao toàn quốc là động lực quan trọng thúc đẩy các địa phương đầu tư cho thể thao thành tích cao. Song, để phát huy hiệu quả nguồn lực, thành tích trước mắt cần gắn với chiến lược đào tạo và phát triển lâu dài.

Để phát triển bền vững, thể thao Việt Nam cần đi vững trên hai chân: Thể thao quần chúng phát triển rộng khắp, tạo nền tảng nâng cao sức khỏe nhân dân và thể thao thành tích cao, thể thao chuyên nghiệp được đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Bên cạnh đó, thể thao học đường giữ vai trò cầu nối quan trọng, vừa hình thành thói quen rèn luyện thể chất cho thế hệ trẻ, vừa góp phần phát hiện, bồi dưỡng những tài năng thể thao tương lai.

(Đại biểu Quốc hội VŨ MINH ĐẠO)

Đánh giá về công tác chuẩn bị Đại hội lần thứ X, TS Vũ Thái Hồng, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Thể thao cho rằng, TP.HCM đang có sự chuẩn bị bài bản, không chỉ về chuyên môn mà cả phương thức tổ chức.

Theo ông, dù là Đại hội trong nước, TP.HCM đã tiếp cận theo hướng hiện đại, tiệm cận cách tổ chức các sự kiện thể thao lớn của quốc tế. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, từ hệ thống điều hành, dữ liệu, sổ tay điện tử đến công tác thông tin, tuyên truyền là bước tiến đáng ghi nhận, góp phần nâng cao chất lượng tổ chức Đại hội.

TS Vũ Thái Hồng cũng đánh giá cao sự chuẩn bị chuyên môn của TP.HCM, Hà Nội và nhiều địa phương khác. Theo ông, quá trình chuẩn bị không chỉ diễn ra trong những tháng cận kề Đại hội mà đã được triển khai từ nhiều năm trước, ngay sau khi kỳ Đại hội năm 2022 kết thúc. Sự đầu tư có tính kế thừa ấy góp phần tạo nên các thế hệ vận động viên nối tiếp nhau, đóng góp thành tích cho thể thao địa phương và quốc gia.

Từ góc độ chuyên môn, ông cho rằng cần nhìn nhận thành tích Đại hội trong mối quan hệ với chiến lược phát triển dài hạn. “Nếu các địa phương chỉ tập trung vào cuộc đua huy chương trước mắt mà chưa quan tâm đúng mức đến đào tạo trẻ, xây dựng lực lượng kế cận thì sẽ khó duy trì thành tích một cách bền vững.

Điều quan trọng là sau mỗi kỳ Đại hội, chúng ta có thêm được bao nhiêu vận động viên triển vọng, có lực lượng tiếp nối đủ sức cạnh tranh tại những đấu trường lớn hơn hay không”, TS Vũ Thái Hồng phân tích.

Theo chuyên gia này, Đại hội Thể thao toàn quốc không chỉ là nơi đánh giá thành tích thi đấu mà còn là cơ hội rà soát hiệu quả đầu tư của các địa phương. Từ kết quả Đại hội, các đơn vị có thể xác định những môn cần tiếp tục phát huy thế mạnh, những nội dung còn hạn chế và nhu cầu bổ sung lực lượng, nâng cao chất lượng huấn luyện.

Đặc biệt, TS Vũ Thái Hồng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy đầu tư, dành sự ưu tiên cho các môn thể thao Olympic theo định hướng phát triển của thể thao Việt Nam. Thành tích tại SEA Games vẫn có ý nghĩa quan trọng, nhưng không nên là thước đo duy nhất để đánh giá hiệu quả đầu tư.

Từ góc nhìn của cơ quan lập pháp, đại biểu Quốc hội Vũ Minh Đạo cho rằng, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X không chỉ là dịp đánh giá thành tích thi đấu của các địa phương mà còn là cơ hội nhìn nhận toàn diện chất lượng phát triển của nền thể thao nước nhà.

Huy chương là kết quả quan trọng, ghi nhận nỗ lực của vận động viên, huấn luyện viên và sự đầu tư của các địa phương. Tuy nhiên, thành tích cần được đặt trong hệ thống đánh giá rộng hơn, bao gồm sức khỏe người dân, sự phát triển của thể thao học đường, chất lượng đào tạo trẻ, lực lượng kế cận và khả năng cạnh tranh trên đấu trường quốc tế.

Theo đại biểu Vũ Minh Đạo, để phát triển bền vững, thể thao Việt Nam cần đi vững trên “hai chân”: Thể thao quần chúng phát triển rộng khắp, tạo nền tảng nâng cao sức khỏe nhân dân và thể thao thành tích cao, thể thao chuyên nghiệp được đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.

Bên cạnh đó, thể thao học đường giữ vai trò cầu nối quan trọng, vừa hình thành thói quen rèn luyện thể chất cho thế hệ trẻ, vừa góp phần phát hiện, bồi dưỡng những tài năng thể thao tương lai.

Đại biểu Vũ Minh Đạo nhấn mạnh, muốn có thành tích bền vững phải kiên trì đầu tư cho cả quá trình tạo nên thành tích, từ phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng huấn luyện đến hoàn thiện cơ sở vật chất, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới công tác quản lý.

Đầu tư cho thể thao vì thế không chỉ hướng tới những tấm huy chương trước mắt mà còn phải tạo dựng nền móng vững chắc cho nhiều thế hệ vận động viên.

Từ góc nhìn đó, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X không chỉ là nơi tôn vinh những thành tích xuất sắc mà còn mở ra cơ hội để các địa phương đánh giá hiệu quả đầu tư, tiếp tục hoàn thiện chiến lược phát triển, góp phần đưa thể thao Việt Nam tiến xa hơn trên đấu trường quốc tế.