Đại hội XIV của Đảng: Cùng kiến tạo tương lai Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc

Đại biểu kiều bào tham dự phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Nguồn lực quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng không chỉ xác định mục tiêu, nhiệm vụ cho nhiệm kỳ 2026-2030 mà còn mang trách nhiệm lịch sử trong việc hoạch định những quyết sách chiến lược, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong nhiều thập niên tới. Một trong những nội dung xuyên suốt, mang tính đột phá của Đại hội lần này là tiếp tục khơi thông, huy động và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực xã hội, trong đó có nguồn lực quan trọng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài - kiều bào.

Trong suốt tiến trình cách mạng và xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan điểm coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam và là một nguồn lực quan trọng của đất nước. Quan điểm đó đã được thể chế hóa bằng nhiều chủ trương, chính sách lớn như Nghị quyết số 36-NQ/TW (năm 2004), Chỉ thị số 45-CT/TW, Kết luận số 12-KL/TW cùng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, thể hiện rõ tình cảm, trách nhiệm và sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với kiều bào.

Thực tiễn hơn 40 năm Đổi mới cho thấy, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã và đang trở thành một nguồn lực chiến lược, đóng góp quan trọng trên nhiều lĩnh vực cho sự phát triển của đất nước. Đóng góp nổi bật và dễ nhận thấy nhất là trên phương diện kinh tế. Trong hơn ba thập niên qua, lượng kiều hối gửi về nước liên tục tăng và duy trì ở mức cao, không chỉ góp phần cải thiện đời sống người dân mà còn là nguồn lực quan trọng cho ổn định kinh tế vĩ mô, bổ sung nguồn vốn cho đầu tư phát triển.

Tính từ năm 1993 đến năm 2024, tổng lượng kiều hối gửi về Việt Nam đạt trên 246 tỷ USD, tương đương tổng vốn FDI giải ngân trong cùng kỳ. Riêng năm 2025, kiều hối đạt mức kỷ lục, hơn 16 tỷ USD. Việt Nam nhiều năm liền nằm trong nhóm 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới. Ngoài kiều hối, bà con kiều bào từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đầu tư về nước 457 dự án, với tổng vốn đăng ký hơn 1,7 tỷ USD tại hầu hết các địa phương trên cả nước, tập trung vào các lĩnh vực chế biến - chế tạo, bất động sản, du lịch, dịch vụ… Những dự án này không chỉ tạo việc làm, tăng thu ngân sách mà còn góp phần chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Không chỉ đóng góp về vốn, kiều bào còn là nguồn lực quan trọng về trí tuệ, khoa học - công nghệ và giáo dục - đào tạo. Hàng trăm nghìn trí thức, chuyên gia người Việt Nam đang làm việc tại các viện nghiên cứu, trường đại học, tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã tham gia tư vấn chính sách, chuyển giao công nghệ, hợp tác nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho trong nước. Nhiều chuyên gia đã trở về làm việc lâu dài hoặc theo hình thức linh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng quản trị, đổi mới sáng tạo và năng lực nghiên cứu của Việt Nam.

Bên cạnh đó, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài còn giữ vai trò quan trọng trong ngoại giao nhân dân và quảng bá hình ảnh đất nước. Với vị thế ngày càng được khẳng định tại các quốc gia sở tại, kiều bào trở thành những “đại sứ nhân dân”, góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, năng động, hội nhập và có trách nhiệm. Đồng thời, kiều bào cũng là lực lượng tích cực vận động bạn bè quốc tế ủng hộ lập trường chính nghĩa của Việt Nam, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trong bối cảnh quốc tế phức tạp.

Từ 2,7 triệu người năm 2004 tại gần 90 quốc gia, đến nay cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã phát triển lên gần 6,5 triệu người sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó khoảng 80% ở các nước phát triển. Sự lớn mạnh cả về quy mô và chất lượng của cộng đồng này là một lợi thế chiến lược hiếm có trong quá trình hội nhập và phát triển của Việt Nam.

Kiều bào là đối tác chiến lược trong phát triển đất nước

Trong bối cảnh kinh tế tri thức và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tái định hình trật tự phát triển toàn cầu, nguồn lực trí tuệ và mạng lưới kết nối quốc tế của kiều bào càng trở nên có giá trị chiến lược. Hàng trăm nghìn chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân người Việt đang hoạt động trong các lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, y - dược, tài chính, hàng không, năng lượng sạch, logistics, thương mại điện tử… chính là “vốn chất xám” vô cùng quý báu của đất nước.

Kiều bào cũng là cầu nối hiệu quả giữa Việt Nam với các trung tâm công nghệ, tài chính và thị trường lớn trên thế giới. Qua mạng lưới quan hệ quốc tế, kiều bào có thể dẫn dắt dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu vào Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Trong giai đoạn Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên năng suất, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, vai trò của kiều bào càng trở nên quan trọng. Ba nhóm đóng góp nổi bật của kiều bào trong bối cảnh này là: tham gia trực tiếp vào các hoạt động R&D; thúc đẩy khởi nghiệp công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; hỗ trợ phát triển các chuỗi giá trị công nghệ cao.

Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV đã xác định rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, cần “định vị” cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là nguồn lực bổ sung mà là đối tác chiến lược trong mọi chính sách phát triển quốc gia. Kiều bào cần được coi là một trong những nguồn lực chiến lược, ngang hàng với tài nguyên, lao động và vốn, đặc biệt là nguồn “vốn chất xám, vốn kết nối và vốn xã hội”. Điều này đòi hỏi những chính sách đột phá hơn nữa về thể chế, đãi ngộ, cơ chế phối hợp và môi trường làm việc để kiều bào có thể tham gia sâu, thực chất và lâu dài vào các lĩnh vực kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục, văn hóa và đối ngoại nhân dân. Việc xây dựng cơ chế “một cửa” kết nối, điều phối và kích hoạt nguồn lực kiều bào; phân vai rõ ràng theo năng lực; chú trọng kết nối thế hệ trẻ kiều bào; đồng thời nâng tầm đối ngoại nhân dân trở thành một trụ cột chính thức của nền ngoại giao Việt Nam sẽ tạo ra sức bật mới cho quá trình hội nhập và phát triển.

Trong những ngày trọng đại của Đại hội XIV, kiều bào kỳ vọng đất nước sẽ có những chính sách đột phá, thể hiện tầm nhìn chiến lược và khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Khi mỗi người con đất Việt, dù ở trong hay ngoài nước, đều mang theo tinh thần “gắn kết và cống hiến”, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tiếp tục được nhân lên, trở thành động lực to lớn đưa Việt Nam vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới, cùng kiến tạo tương lai Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.

Hoàng Hà