Đại sứ Olivier Brochet: Pháp đồng hành và ủng hộ Việt Nam trong 'thời điểm bản lề'

Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet. Ảnh: Khánh Huy

Thời điểm bản lề

Đại hội Đảng lần thứ XIV được đón đợi như một thời điểm trọng đại. Sự kiện có tầm quan trọng như thế nào đối với sự phát triển trong dài hạn của Việt Nam, trong bối cảnh có những chuyển biến sâu sắc hiện nay?

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra vào một thời điểm bản lề đối với Việt Nam, cả trên phương diện trong nước và quốc tế. Đại hội diễn ra vào cuối một tiến trình chính trị được tổ chức rất chặt chẽ, trong đó Việt Nam đã tiến hành đẩy nhanh các cải cách kinh tế và hành chính. Nhiều đạo luật quan trọng đã được Quốc hội thông qua trong năm 2025, đặc biệt liên quan đến đầu tư, quản trị kinh tế và chính sách công. Những cải cách này đang được các nhà đầu tư quốc tế, kể cả Pháp và châu Âu, theo dõi sát sao.

Đại hội XIV của Đảng cũng diễn ra trong bối cảnh quốc tế có sự phân chia ngày càng tăng và những bất ổn mạnh mẽ và thường trực về tương lai, ngay cả trong ngắn hạn. Trong bối cảnh này, Pháp và Việt Nam cùng chia sẻ cam kết chung đối với các nguyên tắc thiết yếu : tin tưởng và tôn trọng các đối tác, bảo vệ chủ quyền, duy trì chủ nghĩa đa phương để tìm ra các giải pháp chung cho các vấn đề sống còn của thế giới. Đó là những nguyên tắc cho phép tính dự đoán và ổn định, và không thể thiếu cho sự phát triển lâu dài.

Do vậy, với vai trò Đối tác Chiến lược Toàn diện, Pháp chủ trương hỗ trợ Việt Nam trong các nỗ lực của mình bằng một cách tiếp cận rất cụ thể, như Pháp đã thực hiện từ 40 năm qua: hỗ trợ cải cách, tài trợ các dự án cơ cấu và thiết lập quan hệ đối tác lâu dài trong các lĩnh vực chủ chốt của nền kinh tế Việt Nam.

Những định hướng của Đại hội có thể có tác động gì tới khả năng của Việt Nam tham gia hội nhập vào khu vực và trên trường quốc tế?

Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu rõ ràng cho năm 2030 và 2045, liên kết phát triển kinh tế và xã hội, chuyển đổi xanh và kinh tế số. Quỹ đạo này thúc đẩy vai trò khu vực và quốc tế mà Việt Nam chủ trương nắm bắt đầy đủ để có sự ổn định lớn hơn.

Pháp ủng hộ vai trò quốc tế này của Việt Nam, trước tiên thông qua các hoạt động hợp tác cụ thể về các vấn đề toàn cầu. Ví dụ, về biến đổi khí hậu, Pháp ủng hộ các cam kết của Việt Nam trong khuôn khổ JETP (Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng) với khoản đóng góp 500 triệu euro thông qua AFD (Cơ quan Phát triển Pháp), đã được cụ thể hóa thành các dự án về lưới điện và cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trong lĩnh vực giao thông và cơ sở hạ tầng, Pháp mong muốn hợp tác với Việt Nam trong các dự án quy mô lớn, dù là đường sắt, kết nối đô thị hay hàng không dân dụng. Những dự án mang tính cấu trúc này rất cần thiết cho sự phát triển và góp phần trực tiếp vào hội nhập khu vực và sức hấp dẫn của Việt Nam.

Cuối cùng, Việt Nam ngày càng khẳng định là một tác nhân tích cực vì hòa bình và ổn định quốc tế. Ví dụ, cùng với Liên minh châu Âu, chúng tôi ủng hộ Cục Gìn giữ Hòa bình. Chúng tôi cũng rất vui mừng khi Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về tội phạm mạng, điều này thể hiện khả năng của Việt Nam đóng vai trò định hướng chuẩn mực trên trường quốc tế. Chúng tôi cũng hợp tác với Việt Nam khi Việt Nam đảm nhận vai trò chủ tịch Hội nghị rà soát Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Cam kết này cũng được thể hiện qua sự tham gia của Việt Nam vào các liên minh đa phương lớn về tài sản công toàn cầu. Việt Nam hoàn toàn ủng hộ Hiệp định Paris vì các Dân tộc và Hành tinh và đã cam kết về quản lý đại dương bằng việc phê chuẩn Hiệp định Biển cả, dự kiến có hiệu lực vào ngày 17/12026.

Tổng Bí Thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thăm Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày 26/5/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Việt Nam của Tổng thống Pháp. Ảnh: TTXVN

Pháp nhìn nhận về sự chỉ đạo điều hành của Việt Nam trong những thành tựu về kinh tế và xã hội mới đây cũng như đánh giá như thế nào về những kết quả của 40 năm Đổi Mới?

Pháp có cái nhìn trong khuôn khổ dài hạn. Trong vòng 40 năm kể từ khi khởi xướng công cuộc Đổi Mới năm 1986, Việt Nam đã chuyển mình sâu rộng về kinh tế, giảm nghèo đáng kể, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và đa dạng hóa các mối quan hệ đối tác quốc tế. Pháp đã hỗ trợ sự phát triển của Việt Nam kể từ khi thống nhất đất nước. Pháp đã nhanh chóng đầu tư vào hợp tác văn hóa, khoa học và kỹ thuật. Ngay từ năm 1977, chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Văn Đồng tới Pháp và việc ký kết một thỏa thuận trong các lĩnh vực này đã đánh dấu một giai đoạn mang tính nền tảng.

Trong những thập kỷ tiếp theo, Pháp liên tục ủng hộ Việt Nam hội nhập các khuôn khổ châu Âu và quốc tế. Ví dụ, chúng ta có thể nhớ lại sự hỗ trợ của Pháp dành cho Việt Nam trong việc đăng cai Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Pháp ngữ năm 1997. Cam kết này đã góp phần định hình quan hệ đối tác giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam ngay từ năm 1995, thông qua một hiệp định hợp tác khung mà Pháp ủng hộ mạnh mẽ.

Ngày nay, kết quả đã rõ ràng: Việt Nam là một nền kinh tế năng động, hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu và là đối tác trung tâm trong ASEAN. Pháp tiếp tục hỗ trợ quỹ đạo này thông qua hợp tác kinh tế, học thuật, khoa học và thể chế.

Giai đoạn mới trong hợp tác Việt Nam - Pháp

Sau giai đoạn 2021-2025 được đánh dấu bởi đại dịch và những biến động quốc tế, theo ngài những định hướng nào sẽ mang tính quyết định, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, và chuyển đổi xanh?

Giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025 là một thử thách thực sự về khả năng phục hồi và tinh thần đoàn kết. Giai đoạn này đã cho thấy tầm quan trọng trong việc có các hệ thống chăm sóc y tế mạnh mẽ và các chuỗi cung ứng vững chắc. Trong đại dịch, hợp tác y tế Pháp-Việt Nam đã mang một tầm kích rất cụ thể và nhân văn: Việt Nam cung cấp khẩu trang cho Pháp, và Pháp cung cấp vaccine cho Việt Nam.

Trong những năm tới, một số hướng ưu tiên sẽ được xác định. Thứ nhất, đầu tư vào kỹ năng, đào tạo và nghiên cứu. Việc nâng cấp nền kinh tế Việt Nam đang tạo ra nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, và Pháp có khả năng đáp ứng vững chắc trong các lĩnh vực đào tạo đại học, khoa học và công nghệ. Từ 30 năm nay, các hoạt động hợp tác đã rất rộng rãi, và có ba chương trình Pháp-Việt đặc biệt thành công (Trung tâm Pháp-Việt đào tạo về Quản lý, Chương trình Đào tạo Kỹ sư Chất lượng cao tại Việt Nam và Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội).

Nhưng sẽ không có sự phát triển bền vững nếu không có quá trình chuyển đổi xanh nhằm ngăn ngừa các rủi ro liên quan đến mất đa dạng sinh học. Lễ kỷ niệm 10 năm Hiệp định Paris, được tổ chức tại Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội vào tháng 12 vừa qua cùng với Đại sứ quán Brazil, nước chủ nhà của COP tại Belém, và có sự tham gia của các cơ quan của Việt Nam, Liên minh châu Âu và Liên Hợp Quốc, đã nhắc nhở chúng ta về cam kết chung tiếp tục nỗ lực hợp tác, với nền tảng là chủ nghĩa đa phương.

Cụ thể, tôi cũng muốn nhắc lại rằng Pháp đang hỗ trợ nỗ lực của Việt Nam để đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, đặc biệt thông qua JETP. Hai dự án ban đầu do Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) tài trợ đã được triển khai vào năm 2025, là những minh chứng cho sự hợp tác này. Thông qua AFD, nguồn tài chính cơ cấu đã được cam kết, đặc biệt khoản 67 triệu euro cho mạng lưới truyền tải điện và 76 triệu Euro cho dự án thủy điện tích năng Bác Ái, một dự án trọng điểm cho việc tích hợp năng lượng tái tạo.

Kể từ khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 10/2024 và sự kiện chuyến thăm năm 2025, những lĩnh vực nào đã có bước phát triển nhất, và những triển vọng cụ thể nào cho năm 2026?

Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện đã cho phép chúng ta đặt ra những mục tiêu tham vọng hơn cho hợp tác của chúng ta trong một số lĩnh vực ưu tiên. Pháp sẽ hỗ trợ Việt Nam nhiều hơn nữa trong quá trình chuyển đổi năng lượng và tăng cường cơ sở hạ tầng. Nhiều chương trình đào tạo trình độ cao đã được triển khai trong những tháng gần đây.

Trong lĩnh vực giao thông vận tải, các thỏa thuận và biên bản ghi nhớ đã được ký kết trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Macron, mở ra một khuôn khổ hợp tác tăng cường trong lĩnh vực đường sắt, hàng không và cơ sở hạ tầng giao thông.

Trong lĩnh vực quốc phòng, một Ý định thư đã được ký kết giữa Bộ Quốc phòng hai nước. Văn bản này thể hiện cam kết chung về việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này, vì hòa bình, ổn định khu vực và sự tự chủ chiến lược của Việt Nam.

Đại sứ Pháp Olivier Brochet cùng các đối tác của Pháp và Việt Nam trải nghiệm tuyến đường sắt đô thị số 3 - công trình có sự hỗ từ phía Pháp. Ảnh: Khánh Huy

Kỳ vọng từ cộng đồng doanh nghiệp Pháp tới Đại hội

Các doanh nghiệp Pháp sẽ mong chờ điều gì nhất từ những định hướng trong lĩnh vực pháp luật và kinh tế sẽ được xác định tại Đại hội 14, thưa Đại sứ?

Điều các doanh nghiệp Pháp chờ đợi trước nhất là tính rõ ràng và khả năng dự đoán. Các doanh nghiệp cần một khuôn khổ rõ ràng về thủ tục, thuế, giấy phép và tài chính.

Lòng tin là có thật. Theo nghiên cứu của EuroCham, hơn 70% các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam bày tỏ sự tin tưởng vào triển vọng kinh tế của đất nước, và phần lớn có kế hoạch duy trì hoặc tăng cường đầu tư tại đây.

Pháp đang hợp tác với Việt Nam và các đối tác châu Âu để đảm bảo rằng các cải cách hành chính sẽ được thể hiện qua thời gian xử lý ngắn hơn, minh bạch hơn và năng lực thực thi tốt hơn, điều này có tác động trực tiếp đến đầu tư và việc làm.

Đại hội có thể tạo ra những đòn bẩy mới như thế nào để làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác Pháp-Việt và hợp tác Việt Nam-EU?

Đại hội sẽ chính thức xác định các ưu tiên của Việt Nam. Đối với Pháp, điều này cho phép điều chỉnh chính xác các nỗ lực hợp tác, với thời gian biểu thực tế và các dự án cụ thể. Về mối quan hệ với Liên minh châu Âu, trong đó Pháp là một thành viên quan trọng, chúng tôi ủng hộ nguyên tắc tăng cường quan hệ giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu.

Trong năm 2026, mục tiêu là làm sâu sắc thêm hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên đối với Việt Nam: năng lượng, cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải, giảm phát thải carbon, y tế, giáo dục và kinh tế số, trên tinh thần quan hệ đối tác lâu dài.

Để miêu tả những triển vọng của Việt Nam trong 5-10 năm tới, và gửi một thông điệp trước thềm Đại hội và nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, Đại sứ sẽ nói gì?

Tôi sẽ nói từ Tham vọng, bởi Việt Nam đặt ra những mục tiêu cao và cam kết nâng cấp nền kinh tế; cấu trúc, bởi vì các cải cách được thực hiện nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của nhà nước và tôn trọng các cam kết quốc tế; và mở cửa, và vì Việt Nam đang tiếp tục đa dạng hóa các mối quan hệ đối tác và tích cực tham gia trên trường quốc tế.

Trước thềm Đại hội Đảng, tôi xin chúc Việt Nam và Nhân dân Việt Nam gặt hái được nhiều thành công trong sự kiện quan trọng này, góp phần vào sự thịnh vượng và ổn định của đất nước.

Nhân dịp Tết Nguyên đán 2026, đánh dấu sự khởi đầu của năm Bính Ngọ, biểu tượng của sự đổi mới và đà phát triển, tôi muốn bày tỏ sự tin tưởng vào sự thành công và thịnh vượng của Việt Nam. Pháp sẵn sàng hợp tác với Việt Nam để biến những ưu tiên của Việt Nam thành những thành tựu cụ thể, trên tinh thần tôn trọng, tin cậy lẫn nhau và quan hệ đối tác lâu dài.

Xin cảm ơn Đại sứ!

Tú Anh