Dân gian bất ngờ 'lên tiếng' ở đêm mở màn 'Sao Mai 2026'

Nhiều thí sinh lựa chọn chất liệu dân gian, văn học và truyền thống để tạo dấu ấn ngay từ đêm mở màn

3 phút rưỡi không phải khoảng thời gian dài nhưng với một cuộc thi hát trực tiếp như "Sao Mai" đủ để một giọng ca bộc lộ khá nhiều điều từ kỹ thuật, khả năng xử lý tác phẩm, bản lĩnh sân khấu đến cá tính âm nhạc. Liveshow 1 vòng chung kết "Sao Mai 2026" với chủ đề “Khởi động” đã đặt 16 thí sinh vào đúng thử thách ấy.

Cụ thể, trong đêm thi này không có ca khúc được chỉ định mà mỗi thí sinh tự lựa chọn tác phẩm mình yêu thích, phù hợp với giọng hát và sở trường của mỗi người. Tuy nhiên quyền lựa chọn cũng đặt các thí sinh đứng trước bài toán hóc búa cần phải giải được, đó là chọn ca khúc gì, hát thế nào và làm sao để sau trong 3 phút rưỡi đó khán giả có thể nhớ được màu sắc riêng của mình.

Khác với cách một số vòng thi thường định hướng tác phẩm hoặc dòng nhạc, đêm liveshow 1 cuộc thi "Sao Mai 2026" trao cho thí sinh khoảng không tương đối rộng để tự phác họa chân dung âm nhạc của mình. Thử thách này càng trở nên rõ hơn khi toàn bộ 16 tiết mục được trình diễn cùng ban nhạc chơi "live" và phát sóng trực tiếp. Không có bản thu dự phòng, không có cơ hội hậu kỳ âm thanh, mỗi thí sinh phải đồng thời xử lý giọng hát, ban nhạc, không gian sân khấu và tâm lý trước hàng triệu khán giả truyền hình.

Chính trong điều kiện ấy, một chi tiết nổi bật của đêm thi xuất hiện khi nhiều thí sinh không chọn con đường dễ nghe nhất mà tìm về những chất liệu đã có chiều sâu văn hóa.

Nguyễn Thùy Dương lựa chọn “Cung đàn Thúy Kiều” của Ngọc Thịnh, mang không gian văn học cổ điển đến sân khấu "Sao Mai 2026"

Theo đó, Mai Thu Hương lựa chọn “Mời trầu” của Võ Thái Anh, phổ thơ Hồ Xuân Hương; Nguyễn Thùy Dương tìm đến “Cung đàn Thúy Kiều” của Ngọc Thịnh. Bên cạnh đó, Đoàn Linh kết hợp “Sen hồng hư không” của Trần Tiến với “Tứ phủ” của Hồ Hoài Anh, tạo nên sự gặp gỡ giữa chất liệu dân gian và cách biểu đạt đương đại. Còn Phạm Thùy Linh tiếp tục khai thác dân ca H’Mông Đen và âm hưởng núi rừng qua liên khúc “Con sâu khóc hoài” và “Bài ca trên núi”. Cùng mạch lựa chọn ấy là “Chàng vinh quy” của Hoàng Thu Hà, “Lời ru” của Nguyễn Mộc An hay “Tò vò” của Bùi Thúy Nga.

Những lựa chọn này đáng chú ý không chỉ bởi màu sắc truyền thống. Quan trọng hơn, chúng cho thấy thí sinh đang tìm cách đi vào những chất liệu quen thuộc bằng góc nhìn của thế hệ mình. Đó cũng là nơi một cuộc thi như "Sao Mai" có thể tạo ra sự tiếp nối giữa những giá trị âm nhạc đã được khẳng định và những cách thể hiện mới.

Nguyễn Xuân Dũng thể hiện liên khúc “Áo mùa đông” và “Hướng về Hà Nội” trong đêm thi

Nếu chất liệu truyền thống tạo điểm nhấn trong đêm thi đầu tiên của vòng chung kết "Sao Mai 2026" thì sự đa dạng về phong cách mới là bức tranh đầy đủ và toàn diện nhất khán giả có thể thấy. Ở mảng thính phòng và ca khúc Cách mạng, Nguyễn Xuân Dũng thể hiện liên khúc “Áo mùa đông” và “Hướng về Hà Nội”. Hoàng Văn Hiệp lựa chọn “Bài ca đảo Bạch Long Vĩ”, trong khi Lê Quốc Phú mang đến “Truyền thuyết Hồ Gươm”.

Trong khi đó, những lựa chọn trẻ trung hơn xuất hiện qua “Cuốn mãi trôi xa tan đi” của Bùi Nguyễn Bảo Anh, “Yêu cho đáng” của Phạm Hải Anh, “Xin đừng lặng im” của Đỗ Hải Đăng, “Chốn sa mạc” của H’Vi Ktla hay “Sẽ về với nhau” của Kim Jea Bin. “Phật quang phổ chiếu” của Nguyễn Đỗ Khánh An lại đem đến một khoảng lặng khác trong tổng thể đêm thi.

Sự phong phú ấy khiến đêm thi không đi theo một màu sắc duy nhất. Nhưng cũng chính vì mỗi người được tự chọn con đường của mình, yêu cầu về bản sắc trở nên rõ ràng hơn, cho thấy một giọng hát tốt chưa chắc đã đủ nếu lựa chọn ca khúc và cách xử lý chưa tạo ra dấu ấn riêng.

Hội đồng Giám khảo đưa ra những nhận xét thẳng thắn, giúp các thí sinh nhận diện rõ hơn điểm mạnh và những điều cần hoàn thiện ở các vòng thi tiếp theo

Với vai trò Trưởng ban Giám khảo, NSND Tấn Minh nhìn nhận các thí sinh năm nay có khả năng “thổi hồn tươi mới vào những tác phẩm kinh điển đã quen thuộc”. Nhận xét ấy cũng phần nào lý giải điều Hội đồng Giám khảo tìm kiếm ở một đêm thi mà mỗi người được tự quyết định tác phẩm của mình.

Cùng ngồi ở vị trí chấm chọn, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong chú ý đến H’Vi Ktla ở vẻ đẹp mang màu sắc Tây Nguyên, khả năng cảm bài tự nhiên và nội lực bản năng, đồng thời đánh giá cao quãng trầm của Hoàng Thu Hà. Ở góc nhìn khác, PGS.TS, NSƯT Tân Nhàn dành thiện cảm cho nét nồng nàn trong giọng hát Đoàn Linh và nhìn nhận cô là nhân tố hứa hẹn của dòng dân gian đương đại. Còn NSƯT Quang Hào ghi nhận tư duy đặt để cảm xúc của Đỗ Hải Đăng, trong khi Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Xuân Thủy đánh giá cao kỹ thuật thanh nhạc, chất giọng của Nguyễn Xuân Dũng cũng như sự chuẩn bị về thần thái, trang phục của các thí sinh.

Nhưng đêm liveshow cũng cho thấy khoảng cách giữa giọng hát tốt và giọng hát có khả năng thuyết phục không phải lúc nào cũng lớn. Minh chứng là Phạm Thùy Linh được lưu ý cần đào sâu hơn kỹ thuật luyến láy dân gian; hay Nguyễn Thùy Dương được nhận xét là màu sắc dân gian trong tiết mục chưa đủ rõ. Hai bản phối theo của Bùi Nguyễn Bảo Anh và Phạm Hải Anh cũng được yêu cầu chặt chẽ, cuốn hút hơn. Những góp ý này cho thấy Hội đồng không chỉ chấm khả năng thanh nhạc, mà còn quan tâm đến cách mỗi thí sinh định vị mình trong một sân chơi có nhiều giọng hát được đào tạo bài bản.

Hoàng Văn Hiệp và Nguyễn Thùy Dương dừng bước sau đêm thi loại trực tiếp đầu tiên của vòng chung kết "Sao Mai 2026"

Liveshow 1 khép lại với cuộc chia tay của Hoàng Văn Hiệp và Nguyễn Thùy Dương. Đây là đêm thi loại trực tiếp và không có vòng thi "vớt", vì vậy mỗi hạn chế trên sân khấu đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội đi tiếp. Hoàng Văn Hiệp sở hữu giọng hát được NSND Tấn Minh đánh giá là “giọng hát trời cho” nhưng phần trình diễn vẫn được mong muốn quyết liệt hơn. Với Nguyễn Thùy Dương, lựa chọn một tác phẩm gắn với không gian văn học là hướng đi có cá tính, song màu sắc dân gian trong cách thể hiện chưa đủ rõ để tạo lợi thế.

Hai cuộc chia tay không làm thay đổi một thực tế rằng khoảng cách giữa các thí sinh ở đêm mở màn khá hẹp. 14 gương mặt còn lại sẽ bước vào đêm liveshow thứ 2 với những điểm mạnh và điểm yếu đã phần nào được nhận diện. Và đó cũng là lúc câu chuyện của "Sao Mai 2026" bắt đầu đi vào phần khó hơn. Bởi việc được tự chọn bài hát chỉ là bước đầu. Từ lựa chọn ấy, mỗi thí sinh phải tiếp tục trả lời câu hỏi mình muốn trở thành giọng hát như thế nào, có gì khác biệt và có thể mang điều gì mới đến cho một tác phẩm đã quen thuộc.

Khép lại đêm thi, nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong nhấn mạnh điều mà Hội đồng Giám khảo đang tìm kiếm là bản sắc riêng của "Sao Mai 2026". Đó có lẽ cũng là yêu cầu lớn nhất được đặt ra cho 14 thí sinh ở những vòng tiếp theo, đó là không chỉ cần hát đúng, hát hay mà phải khiến khán giả nhận ra mình giữa một cuộc thi có quá nhiều giọng hát tốt.

Liveshow 2 "Sao Mai 2026" sẽ tiếp tục lên sóng lúc 21h tối 11-10-2026 trên VTV3 và các nền tảng số của Đài Truyền hình Việt Nam.

Một số hình ảnh ấn tượng trong đêm thi: