Đan Mạch sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi

Bà Lina Gandløse Hansen, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam. (Ảnh: HẢI HÀ)

Phóng viên: Thưa Đại sứ, Đan Mạch đánh giá thế nào về mục tiêu phát triển 6-10GW điện gió ngoài khơi vào năm 2030 của Việt Nam, theo tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW?

Bà Lina Gandløse Hansen, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam: Đây là mục tiêu đầy tham vọng và là bước đi tích cực, tiếp nối những cam kết của Việt Nam, trong đó có mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Những định hướng dài hạn này cho thấy quyết tâm chính trị mạnh mẽ, đồng thời tạo niềm tin cho các nhà đầu tư, nhà phát triển dự án và toàn bộ chuỗi cung ứng.

Từ kinh nghiệm của Đan Mạch, một trong những điều kiện quan trọng để phát triển điện gió ngoài khơi là xây dựng khung pháp lý rõ ràng, minh bạch và có khả năng dự báo. Đây là cơ sở để doanh nghiệp có thể cam kết nguồn lực cho những dự án đòi hỏi vốn đầu tư lớn và thời gian triển khai dài.

Điện gió ngoài khơi là lĩnh vực phức tạp. Thực tế tại Đan Mạch cho thấy việc lắp đặt tua-bin không phải lúc nào cũng là thách thức lớn nhất. Những vấn đề về giao khu vực biển, cấp phép, giá điện, lập kế hoạch và huy động vốn cho việc kết nối lưới điện mới là những khâu cần được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Các doanh nghiệp điện gió ngoài khơi của Đan Mạch đã có nhiều kinh nghiệm trong đầu tư và khai thác nguồn năng lượng này. (Ảnh: CIP cung cấp)

Đan Mạch đã phát triển điện gió ngoài khơi từ đầu những năm 1990. Sau hơn 3 thập kỷ, mỗi giai đoạn phát triển mới vẫn đòi hỏi quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng. Tháng 8/2026, Đan Mạch hoàn tất đấu thầu và rà soát cho 1,8GW công suất điện gió ngoài khơi, dự kiến cung cấp điện vào năm 2032.

Với Việt Nam, nếu tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng rõ ràng và nhất quán, tôi cho rằng mục tiêu phát triển 6-10GW điện gió ngoài khơi vào năm 2030 là khả thi.

Phóng viên: Từ kinh nghiệm thực tiễn của Đan Mạch, theo Đại sứ, đâu là những điều kiện then chốt mà Việt Nam nên ưu tiên để đạt được mục tiêu nêu trên?

Bà Lina Gandløse Hansen, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam: Ưu tiên hàng đầu là một khung pháp lý minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo. Các dự án điện gió ngoài khơi mất nhiều năm từ quy hoạch đến vận hành và đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu rất lớn. Vì vậy, nhà đầu tư cần sự ổn định của chính sách không chỉ trong hiện tại mà cả trong 5-10 năm tới. Khả năng dự báo là yếu tố quan trọng để biến một mục tiêu tham vọng thành cơ hội đầu tư có thể triển khai và thu xếp vốn.

Huy động nguồn vốn quốc tế cũng là yếu tố quan trọng đối với mục tiêu 6-10GW, bởi nhu cầu vốn có thể lên tới hàng tỷ USD. Việt Nam nên ưu tiên xây dựng khung Hợp đồng mua bán điện (PPA) có khả năng huy động vốn quốc tế, phù hợp với các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn.

Cùng với đó, cần có kế hoạch rõ ràng về phân bổ khu vực biển và quy hoạch không gian biển. Nhà đầu tư cần biết dự án có thể được triển khai ở đâu; trong khi cảng biển và hạ tầng lưới điện phải được quy hoạch, nâng cấp từ sớm. Đây đôi khi có thể trở thành những điểm nghẽn lớn hơn cả việc lắp đặt tua-bin.

Một ưu tiên khác là phát triển từng bước kỹ năng và chuỗi cung ứng nội địa. Điều này sẽ giúp người lao động và các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn, nắm giữ phần giá trị đáng kể tạo ra từ ngành điện gió ngoài khơi, đồng thời xây dựng năng lực đáp ứng sự phát triển lâu dài của ngành.

Việt Nam cũng cần từng bước phát triển kỹ năng và chuỗi cung ứng trong nước. Điều này sẽ tạo điều kiện để người lao động và doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào ngành, đồng thời xây dựng năng lực cho sự phát triển lâu dài của điện gió ngoài khơi.

Việt Nam đã và đang có những bước đi quan trọng trong các lĩnh vực này. Các quy định mới, trong đó có Nghị quyết số 20-NQ/TW với định hướng về quy hoạch tích hợp, là những tín hiệu đáng khuyến khích. Điện gió ngoài khơi không chỉ tạo ra nguồn điện sạch mà còn có thể hình thành một ngành công nghiệp mới, thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh.

Phóng viên: Đan Mạch có thể hỗ trợ Việt Nam như thế nào trong hoàn thiện chính sách, phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ điện gió ngoài khơi?

Bà Lina Gandløse Hansen, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam: Việt Nam và Đan Mạch đã có nền tảng hợp tác lâu dài trong lĩnh vực năng lượng. Từ năm 2013, hai nước duy trì hợp tác chuyên sâu thông qua Chương trình Đối tác Năng lượng Việt Nam-Đan Mạch (DEPP), trong đó có lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Tháng 11/2023, hai nước thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Xanh, tạo khuôn khổ để đẩy nhanh hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực, chia sẻ công nghệ và tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân, trong đó có điện gió ngoài khơi.

Ở cấp độ chính sách, các cơ quan chức năng và chuyên gia Đan Mạch sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm từ quá trình phát triển điện gió ngoài khơi của Đan Mạch, cả những mô hình thành công và những bài học thực tiễn. Qua đó, Việt Nam có thể tham khảo để lựa chọn những giải pháp phù hợp với điều kiện của mình.

Phát triển nguồn nhân lực cũng là một lĩnh vực hợp tác quan trọng. Hai nước có thể tăng cường hợp tác trong giáo dục, đào tạo nghề và trao đổi kiến thức. Các trường đại học, trường nghề, trung tâm kỹ thuật và doanh nghiệp đều có vai trò trong việc chuẩn bị lực lượng lao động cho ngành điện gió ngoài khơi. Nền tảng nhân lực trong nước mạnh sẽ củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư quốc tế về việc bảo đảm nguồn lao động kỹ thuật cao trong thời gian dài hạn.

Bên cạnh hợp tác giữa hai Chính phủ, chúng tôi mong muốn thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ hơn của khu vực tư nhân. Các doanh nghiệp Đan Mạch có kinh nghiệm hàng đầu trong phát triển, lắp đặt và vận hành điện gió ngoài khơi. Nhiều doanh nghiệp đã có mặt tại Việt Nam, trong khi những doanh nghiệp khác đang tìm kiếm cơ hội mở rộng tại Đông Nam Á.

Liên doanh, hợp tác sản xuất tại địa phương và chia sẻ tri thức là những hướng đi có triển vọng, với điều kiện khung pháp lý của Việt Nam tạo đủ niềm tin để doanh nghiệp đầu tư dài hạn.

Năm nay, Việt Nam và Đan Mạch kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tôi tin tưởng sự gắn kết giữa hai Chính phủ và các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng trong quan hệ hai nước. Đồng thời, tôi kỳ vọng hợp tác thương mại, đầu tư tư nhân và hợp tác doanh nghiệp sẽ ngày càng đóng vai trò lớn hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho cả Việt Nam và Đan Mạch.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!