Đánh thức tiềm năng kinh tế nông nghiệp

Người trồng hoa Tổ dân phố Phù Long, phường Vị Khê cần mẫn, tỉ mỉ chăm sóc để có những bông hoa đẹp. Ảnh: Viết Dư

Sức vươn của sắc hoa Phù Long

Nằm bên bãi sông Đào một nhánh lớn của sông Hồng, Tổ dân phố Phù Long, phường Vị Khê được thiên nhiên ban tặng thổ nhưỡng hiếm có để phát triển nghề trồng hoa. Khác với vùng đồng trũng dễ ngập úng, đất canh tác tại bãi sông Đào chủ yếu là đất cát pha hoặc đất thịt nhẹ. Cấu trúc đất thoáng khí, giữ ẩm vừa phải và thoát nước nhanh, bảo vệ bộ rễ nhạy cảm của hoa. Hằng năm, phù sa từ sông Đào bồi đắp nguồn vi lượng tự nhiên phong phú, giúp cây hoa bám sâu, thân mập, lá dày và sắc hoa rực rỡ.

Phù Long xưa kia là vùng đất đa nghề với các sinh kế như ép dầu mộc, đúc đồng, trồng dâu nuôi tằm. Qua thăng trầm và sự sàng lọc của kinh tế thị trường, người dân chọn hoa làm điểm tựa sinh tồn, đưa nghề trở thành nguồn thu nhập cốt lõi. Khoảng hai mươi năm trước, thực hiện chủ trương chuyển đổi sản xuất, người dân Phù Long mạnh dạn thay đổi cơ cấu cây trồng từ nhỏ lẻ sang vùng chuyên canh quy mô lớn.

Một thập kỷ trở lại đây, xu hướng chuyên môn hóa thể hiện rõ khi các hộ tập trung canh tác các loại hoa chủ lực như cúc, hồng và huệ tây. Gần đây, một số hộ có tiềm lực đã đầu tư công nghệ đưa các giống hoa cao cấp như lay-ơn, hoa ly về thuần hóa, tạo nên bức tranh nông nghiệp bốn mùa hoa nở mang tính thương mại cao.

Ông Nguyễn Tiếp Thuận, Tổ trưởng Tổ dân phố Phù Long, cho biết: Toàn tổ có diện tích canh tác trên 41ha, quy tụ 714 hộ với 2.597 nhân khẩu. Các giống hoa cúc, hoa hồng, hoa lan với chi phí đầu tư vừa phải, nhưng mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội. Ước tính trung bình giá trị thu nhập từ nghề trồng hoa đạt khoảng 100 triệu đồng/sào/năm.

Tổ trưởng Tổ dân phố Phù Long cho biết thêm, trước đây, khi giao thông chia cắt, người dân Phù Long phải gánh hoa vượt sông Hồng bằng đò ngang sang phố bán, việc giao thương phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Giờ đây, hệ thống đường giao thông thuận tiện, xe tải có thể vào tận vườn thu mua, đưa hoa Phù Long tiêu thụ khắp mọi miền. Không chỉ bán trong tỉnh, thương lái các tỉnh lân cận cũng đến đặt hàng quanh năm. Thậm chí, hoa cúc, hoa hồng đất bãi sông Đào đã vươn qua biên giới sang thị trường nước bạn Lào.

Tuy nhiên, nông nghiệp đất bãi luôn đối mặt với rủi ro thiên tai. Những trận mưa lớn kéo dài gây ngập úng cục bộ khiến hoa màu suy yếu, nhiễm bệnh, gây tổn thất lớn. Để thích ứng, người dân chủ động thử nghiệm giống hoa chịu úng, chịu nhiệt tốt. Đồng thời, bà con kiến nghị chính quyền địa phương quan tâm đầu tư nâng cấp hệ thống cống thoát nước, khơi thông kênh mương nội đồng trước mùa mưa bão.

Trong định hướng tương lai, Phù Long hướng tới mô hình nông nghiệp sinh thái gắn liền với du lịch trải nghiệm. Người dân kỳ vọng biến làng hoa thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch, vừa làm giàu cho gia đình vừa làm đẹp cho quê hương.

Nông dân Kim Đông vào mùa sản xuất hàu giống. Ảnh: Minh Đường

Khơi dòng dư địa từ biển bạc

Rời đất hoa Phù Long, xuôi về vùng đất ngập mặn Kim Đông. Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Kim Đông đạt nhiều chuyển biến tích cực trong việc phát huy lợi thế kinh tế biển. Với bãi triều rộng, độ mặn ổn định và đường bờ biển dài 18km, Kim Đông hội tụ đủ điều kiện để trở thành trung tâm nuôi trồng thủy sản của khu vực.

Theo số liệu từ UBND xã, tính đến năm 2025, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn xã đạt hơn 3.280ha, tổng sản lượng vượt ngưỡng 31.300 tấn. Trong đó, ngao thương phẩm đạt 26.700 tấn; tôm thẻ chân trắng nuôi thâm canh và bán thâm canh đạt hơn 1.300 tấn... Người dân cũng triển khai các mô hình nuôi ghép đa tầng (cua xanh, cá mú, cá vược, sò huyết) nhằm tăng hiệu quả kinh tế và giảm ô nhiễm môi trường nước.

Kim Đông còn khẳng định thương hiệu qua nghề sản xuất hàu giống và ngao giống với hơn 300 trại sản xuất ứng dụng kỹ thuật cho đẻ nhân tạo. Mỗi năm, các trại này cung ứng hơn 90 tỷ con giống sạch cho thị trường cả nước, góp phần chủ động nguồn giống cho miền Bắc.

Bước ngoặt lớn của Kim Đông là vào tháng 9/2022, vùng nuôi ngao tập trung của xã được cấp chứng nhận quốc tế ASC, trở thành vùng nuôi ngao thứ hai toàn quốc đạt tiêu chuẩn này. Chứng nhận ASC là minh chứng cho quy trình nuôi có trách nhiệm với xã hội, bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm, giúp ngao Kim Đông tự tin thâm nhập vào các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Mỹ.

Ông Phạm Văn Hải, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Kim Đông, khẳng định: Địa phương xác định nuôi trồng thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn. Vì vậy, luôn ưu tiên nguồn lực cho quy hoạch đồng bộ, quản lý vùng nuôi, phòng chống dịch bệnh và hỗ trợ người dân phát triển bền vững.

Thời gian qua, xã đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, rà soát hệ thống ao đầm, kênh mương để nâng cấp. Cán bộ Phòng Kinh tế thường xuyên bám sát địa bàn, phối hợp với các hợp tác xã theo dõi thời tiết, độ mặn, kịp thời đưa ra khuyến cáo kỹ thuật cho bà con. Năm 2026, Kim Đông phấn đấu đưa tổng sản lượng thủy sản đạt 33.000 tấn.

Để đạt mục tiêu, xã tích cực thử nghiệm mô hình nuôi hàu thương phẩm với diện tích 150ha, từng bước xây dựng thương hiệu đặc trưng. Đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, tập trung vào chất lượng và giá trị gia tăng.

Từ làng hoa Phù Long đến đầm ngao đạt chuẩn ASC của Kim Đông, kinh nghiệm rút ra: Sự phát triển bền vững của nông nghiệp bắt nguồn từ việc lắng nghe tự nhiên và thấu hiểu thị trường. Cả hai địa phương đều đối mặt với thiên tai và biến đổi khí hậu, nhưng đã chọn con đường thích ứng thông minh, nương theo tự nhiên để phát triển.

Bản sắc văn hóa, kinh nghiệm bản địa khi kết hợp với tư duy kinh tế hiện đại và khoa học kỹ thuật đã tạo nên sức mạnh nội sinh lớn. Người nông dân nay đã biết sản xuất những gì thị trường cần, xây dựng thương hiệu và liên kết hợp tác xã để cùng đi xa.

Sự chuyển mình của Phù Long và Kim Đông là minh chứng cho thấy khi lợi thế so sánh được nhận diện và đầu tư đúng tầm, sẽ trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế bền vững.