'Đánh thức' tư duy sản xuất truyền thống đến làm nông nghiệp bằng công nghệ
Đầu tư nhà màng, điều chỉnh ánh sáng để trồng hoa, chế biến dược liệu thay vì bán nguyên liệu thô, tìm khách hàng qua mạng xã hội… Những cách làm tại xã Lương Sơn, Nghệ An cho thấy người nông dân đang chủ động tiếp cận kỹ thuật và thị trường. Hội Nông dân địa phương đồng hành bằng hoạt động tập huấn, kết nối vốn và hỗ trợ phát triển sản xuất.

Mô hình trồng hoa cúc hàn của anh Lê Đức Thanh – Xóm Hồng Sơn 2, xã Lương Sơn, tỉnh Nghệ An
Chủ động mùa hoa, tìm khách qua mạng
Muốn nâng thu nhập trên cùng diện tích đất, anh Lê Đức Thanh, hội viên Chi hội Hồng Sơn 2, xã Lương Sơn, lựa chọn trồng hoa cúc Hàn Quốc. Trước khi đầu tư, anh tìm hiểu các vùng chuyên canh, học hỏi kinh nghiệm và cân nhắc điều kiện sản xuất của gia đình.
Trồng hoa đòi hỏi chăm sóc kỹ, trong khi thời tiết miền Trung và dịch hại có thể ảnh hưởng đến chất lượng, thời điểm thu hoạch. Sau khi tiếp cận vốn tín dụng từ Ngân hàng Chính sách xã hội, anh Thanh đầu tư nhà màng, nhà lưới và hệ thống đèn chiếu sáng, từng bước chủ động hơn trong chăm sóc.
Vốn đầu tư ban đầu lớn hơn, yêu cầu kỹ thuật cũng cao hơn cách trồng thông thường. Đổi lại, hệ thống thiết bị giúp gia đình kiểm soát tốt hơn điều kiện sinh trưởng, điều chỉnh lịch sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhất là vào dịp lễ, Tết.
Cùng với trồng hoa, gia đình anh còn ươm, kinh doanh gà giống. Mạng xã hội và các nhóm giao thương được sử dụng để giới thiệu sản phẩm, trao đổi với khách hàng và tìm đầu mối tiêu thụ. Qua những kênh này, thương lái ở địa phương lân cận biết đến cơ sở, trực tiếp đến tìm hiểu, thu mua.
Theo thông tin từ mô hình, các hoạt động sản xuất, kinh doanh mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho một số lao động địa phương. Đây là nguồn thu được giới thiệu chung, chưa có số liệu tách riêng doanh thu, chi phí và lợi nhuận của từng hoạt động.
Vườn hoa của anh Thanh cũng trở thành địa chỉ để nông dân trong và ngoài xã tham quan, trao đổi kinh nghiệm. Từ một lựa chọn đầu tư của gia đình, mô hình góp thêm ví dụ thực tế về việc kết hợp kỹ thuật sản xuất với tìm kiếm thị trường.

Anh Nguyễn Bá Hùng - Giám đốc Hợp tác xã thảo dược Bá Hùng ứng dụng công nghệ vào sản xuất
Tăng giá trị dược liệu bằng chế biến
Tại Chi hội Tràng Sơn 1, Hợp tác xã Thảo dược Bá Hùng lựa chọn phát triển cây dược liệu gắn với chế biến sản phẩm.
Nhận thấy tiềm năng của nguồn dược liệu địa phương, anh Nguyễn Bá Hùng dành khoảng sáu năm xây dựng mô hình. Đến nay, cơ sở phát triển chín sản phẩm, gồm cao cà gai leo, trà túi lọc và các dạng cao, viên hoàn từ dược liệu.
Hướng đi của cơ sở là đa dạng hóa sản phẩm thay vì chỉ bán nguyên liệu thô. Cùng với chế biến, việc xây dựng vùng nguyên liệu và liên kết người trồng được chú trọng nhằm kết nối các công đoạn sản xuất.
Mô hình tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động địa phương. Người dân có thêm cơ hội tham gia trồng, chăm sóc, thu hái và các công việc phục vụ chế biến, từng bước hình thành mối liên hệ giữa vùng nguyên liệu với cơ sở sản xuất.
Hai mô hình có sản phẩm và phương thức đầu tư khác nhau nhưng cùng thể hiện sự chủ động tìm hướng phát triển. Một bên sử dụng thiết bị để quản lý điều kiện trồng hoa, kết hợp kênh số để tiếp cận khách hàng; bên còn lại đầu tư chế biến, mở rộng danh mục sản phẩm và liên kết nguyên liệu.
Những thay đổi ấy là các bước đi cụ thể trong ứng dụng kỹ thuật, đổi mới cách tổ chức sản xuất và kinh doanh tại địa phương.

Người nông dân ở Lương Sơn đã chủ động tìm hiểu kỹ thuật, mạnh dạn đầu tư, quan tâm đến chất lượng sản phẩm và thị trường tiêu thụ
Hội Nông dân kết nối kiến thức, vốn và thị trường
Để hội viên tiếp cận cách làm mới, Hội Nông dân xã Lương Sơn đưa nội dung ứng dụng khoa học, công nghệ và kỹ năng số vào sinh hoạt chi hội, tập huấn và hoạt động hỗ trợ sản xuất.
Tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW được địa phương gắn với những công việc gần gũi: sử dụng kỹ thuật phù hợp, quản lý sản xuất tốt hơn, giới thiệu sản phẩm và kết nối khách hàng. Việc triển khai cần dựa vào nhu cầu thực tế, giúp hội viên hiểu rõ công cụ nào có thể sử dụng và hiệu quả cần được đánh giá ra sao.
Hội phối hợp với cơ quan chuyên môn tổ chức chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn sản xuất an toàn và ứng dụng công nghệ sinh học. Đồng thời, hoạt động kết nối ngân hàng, doanh nghiệp tạo thêm điều kiện để hội viên tìm hiểu nguồn vốn, đầu tư thiết bị và mở rộng sản xuất.

Từ chỗ quen với cách sản xuất nhỏ lẻ, nhiều hội viên đã mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị, thử nghiệm mô hình mới

Tập huấn chuyển đổi số cho nông dân

Nhiều sản phẩm của nông dân vươn ra thị trường lớn
Ở khâu tiêu thụ, Hội hỗ trợ người dân tiếp cận cách quảng bá qua mạng xã hội, kết nối khách hàng và tìm hiểu các nền tảng thương mại điện tử. Xây dựng thương hiệu, cung cấp thông tin sản phẩm và giữ chất lượng ổn định là những nội dung cần đi cùng việc mở rộng kênh bán hàng.
Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn, kỹ thuật và công nghệ giữa các hộ chưa đồng đều. Một thiết bị mới hay tài khoản bán hàng trực tuyến chỉ phát huy tác dụng khi người sử dụng có kỹ năng vận hành, quản lý chi phí và đáp ứng được nhu cầu khách hàng.
Vì vậy, hỗ trợ cần sát từng mô hình: hộ trồng hoa cần hướng dẫn kỹ thuật, lịch sản xuất và đầu ra; cơ sở dược liệu cần gắn vùng nguyên liệu với chế biến, chất lượng và thị trường. Việc tham quan, học tập cũng cần giúp người dân nhận diện cả điều kiện thành công lẫn chi phí, rủi ro trước khi áp dụng.
Từ vườn hoa của anh Thanh đến cơ sở thảo dược Bá Hùng, thay đổi ở Lương Sơn bắt đầu bằng việc người nông dân tìm hiểu, thử nghiệm và điều chỉnh cách làm. Khi sự chủ động ấy được hỗ trợ bằng kiến thức, nguồn vốn và kết nối thị trường phù hợp, khoa học công nghệ mới có thể trở thành công cụ thiết thực trong công việc hằng ngày.

