Đạo diễn 'Bò sữa bay': 'Tôi không có gì tiếc nuối về bộ phim đầu tay'
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt chia sẻ về những khó khăn khi thực hiện bộ phim "Bò sữa bay", phản hồi trái chiều của khán giả và tình bạn với Nguyễn Hùng giữa ồn ào.

Sau những dấu ấn với phim ngắn, đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt tiếp tục thử sức với “Bò sữa bay”, bộ phim điện ảnh dài đầu tay mang màu sắc giả tưởng. Lấy cảm hứng từ quê hương Mộc Châu, tác phẩm kể câu chuyện về những người lao động, gia đình và tình yêu qua cách thể hiện có nhiều nét khác biệt.
Để đưa ý tưởng ấy lên màn ảnh rộng, Thành Đạt cùng nhà sản xuất Tường Vi đã dành khoảng ba năm phát triển dự án, từ việc tìm kiếm hướng đi cho câu chuyện đến thuyết phục các nhà đầu tư. Với nam đạo diễn trẻ, "Bò sữa bay" còn là cơ hội để thử nghiệm những cách kể chuyện mới và theo đuổi phong cách điện ảnh mà anh yêu thích.
Trò chuyện với PV Tri thức & Cuộc sống, đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt chia sẻ về hành trình đưa “Bò sữa bay” ra rạp, cách anh đón nhận những tranh cãi và quan điểm làm nghề của mình.

- Cảm hứng nào đã đưa anh đến với ý tưởng thực hiện "Bò sữa bay"? Điều gì khiến anh quyết định phát triển câu chuyện này thành bộ phim điện ảnh đầu tay của mình?
Tôi nghĩ có hai yếu tố khởi nguồn cho "Bò sữa bay". Trước hết, tôi là người rất thích làm phim dựa trên những không gian, bối cảnh mà mình yêu thích. Trước đây, tôi từng thực hiện phim ở miền núi, miền biển nên đến dự án tiếp theo, tôi muốn thử khám phá một không gian khác, có sự liên quan đến bầu trời. Với tôi, đó cũng là cách để tiếp tục tìm tòi và khai phá những điều mới mẻ trong quá trình làm phim.
Yếu tố thứ hai, cũng là điều rất quan trọng, xuất phát từ tình cảm dành cho quê hương. Mộc Châu là quê hương tôi và từ lâu, tôi đã mong muốn thực hiện một bộ phim để dành tặng nơi mình lớn lên.
Trong quá trình tìm hiểu về lịch sử Mộc Châu, đặc biệt là những sự kiện từng diễn ra tại nông trường bò sữa trước đây, tôi biết đến nhiều câu chuyện thú vị. Chính những tư liệu và sự kiện ấy đã gợi cho tôi cảm hứng để phát triển kịch bản Bò sữa bay.
- Ở tuổi 24, vấn đề kinh phí có bao giờ trở thành nỗi lo lớn nhất của một đạo diễn trẻ như anh khi bắt đầu nghĩ đến việc làm phim điện ảnh không?
Có chứ. Tôi nghĩ kinh phí là một trong những vấn đề lớn nhất mà hầu như đạo diễn nào cũng phải lo lắng khi bắt tay vào thực hiện một bộ phim, chứ không riêng gì những người trẻ như tôi.
Tuy nhiên, với "Bò sữa bay", tôi cảm thấy mình khá may mắn khi có một nhà sản xuất đồng hành cũng là người bạn rất gần gũi, đó là chị Tường Vi. Chúng tôi đã cùng nhau phát triển dự án này từ khoảng ba năm trước, trải qua nhiều lần trao đổi, tìm kiếm những hướng đi khác nhau trước khi thống nhất câu chuyện cuối cùng.
Sau quá trình phát triển kịch bản, chúng tôi quyết định kể một câu chuyện về những người công nhân, về gia đình, tình yêu và tình anh em. Đó đều là những điều rất giản dị, gần gũi với cuộc sống, nhưng được điểm xuyết thêm những yếu tố kỳ ảo để tạo nên màu sắc riêng cho bộ phim.
Quá trình gọi vốn thực sự không dễ dàng. May mắn là dự án cũng nhận được một số giải thưởng tại các liên hoan phim ở Đà Nẵng và Busan, qua đó có thêm sự ghi nhận và uy tín khi tiếp cận các nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, chị Tường Vi là người rất giỏi trong việc gặp gỡ, trao đổi và thuyết phục các nhà đầu tư đồng hành cùng dự án. Tôi nghĩ sự kiên trì và nỗ lực của chị đóng vai trò rất quan trọng để "Bò sữa bay" có thể đi từ ý tưởng đến quá trình sản xuất thực tế.
- Trong suốt quá trình thực hiện "Bò sữa bay", có sự cố hoặc kỷ niệm hậu trường nào khiến anh nhớ nhất đến tận bây giờ không? Đặc biệt là những tình huống phát sinh ngoài dự kiến, buộc anh và ê-kíp phải thay đổi kế hoạch ngay tại phim trường?
Một trong những tình huống khiến chúng tôi phải thay đổi gần như toàn bộ lịch trình là chuyện hoa mận ở Mộc Châu.
Ban đầu, ê-kíp cố gắng sắp xếp lịch quay vào tháng 1 với mong muốn ghi lại những khung cảnh hoa mận nở đẹp nhất. Tuy nhiên, thời điểm hoa nở thực tế lại khác với dự kiến, khiến chúng tôi phải xoay xở rất nhiều để điều chỉnh kế hoạch quay cho phù hợp.
Mọi người đã cố gắng hết sức, từ việc thay đổi lịch trình đến sắp xếp lại các công việc liên quan, chỉ để có thể quay đúng thời điểm hoa mận nở đẹp. Thế nhưng, cuối cùng hoa mận năm ấy lại không nở nhiều như mọi năm. Thành ra, dù đã nỗ lực rất nhiều, chúng tôi vẫn không có được những khung hình như mong đợi. Cả ê-kíp đều cảm thấy khá buồn vì chuyện đó.
Sau này, có một vài người bạn động viên tôi rằng chính việc cố gắng sắp xếp lịch quay theo mùa hoa mận đã giúp bộ phim có thể bấm máy vào tháng 1. Dù không có được cảnh hoa đẹp như kỳ vọng, chúng tôi lại có được một điều lớn hơn, đó là cả bộ phim.
Tôi thấy cách nhìn nhận ấy rất thú vị. Đôi khi, mình dành rất nhiều công sức để theo đuổi một cảnh quay nhưng cuối cùng không có được điều mình muốn. Bù lại, chính quá trình ấy có thể mang đến một kết quả khác còn ý nghĩa hơn.

- "Bò sữa bay" gợi mở câu chuyện về sự phản kháng của tầng lớp lao động qua lối kể giả tưởng. Tuy nhiên, một số khán giả cho rằng phim khó hiểu, thậm chí nhận xét những chi tiết như hình ảnh bò sữa bay là nhảm nhí. Anh có nghĩ cách kể chuyện của mình chưa thực sự gần gũi với khán giả đại chúng? Anh nhìn nhận những phản hồi này ra sao?
Tôi thấy đó cũng là những góc nhìn thú vị về bộ phim. Ngay từ khi bắt tay thực hiện "Bò sữa bay", tôi đã mong muốn mang đến cho khán giả những trải nghiệm mà có thể trước đây họ chưa từng có. Đó là những điều kỳ lạ, độc đáo, đòi hỏi sự sáng tạo và một cách tiếp cận khác với những gì mọi người đã quen thuộc.
Tất nhiên, khi một tác phẩm có nhiều yếu tố mới lạ thì việc khán giả cảm thấy chưa quen, thậm chí không hiểu một số chi tiết, là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Tôi nghĩ những phản ứng như vậy cũng là một phần của quá trình khán giả tiếp nhận bộ phim.
Bên cạnh những người cảm thấy khó hiểu, cũng có những khán giả sẵn sàng đón nhận phong cách kể chuyện mới và tìm được sự kết nối với tác phẩm. Vì thế, những ý kiến trái chiều hay tranh cãi là điều mà tôi đã phần nào lường trước khi quyết định thực hiện bộ phim này.
Dù vậy, nếu hỏi tôi có tiếc khi một số khán giả chưa hiểu được dụng ý của mình hay không thì câu trả lời là có. Bởi "Bò sữa bay" vẫn là một bộ phim tôi làm cho khán giả đại chúng. Tôi mong mọi người có thể đón nhận và tìm thấy điều gì đó trong câu chuyện mình kể.
Trước đây, khi xem những bộ phim của Hàn Quốc, Hollywood hay châu Âu, tôi thường rất yêu thích những tác phẩm có cách kể chuyện và phong cách điện ảnh như vậy. Đó cũng là thứ điện ảnh mà tôi muốn theo đuổi và mong có thể mang đến cho khán giả Việt Nam.
Vì thế, "Bò sữa bay" còn là cơ hội để tôi hiểu hơn về cách khán giả trong nước tiếp nhận một bộ phim có phong cách như thế. Tôi muốn biết liệu những điều mình yêu thích có thể tạo được sự kết nối với người xem Việt Nam hay không, và phản ứng của mọi người sẽ như thế nào.
Tôi nghĩ đây là một bài toán mà bản thân cần tìm lời giải. Những phản hồi sau khi phim ra rạp, dù tích cực hay trái chiều, đều giúp tôi hiểu khán giả hơn và có thêm kinh nghiệm cho những dự án tiếp theo.

- Anh và Nguyễn Hùng đã có nhiều năm đồng hành trong công việc. Tuy nhiên, thời gian gần đây, Nguyễn Hùng cũng vướng phải một số tranh cãi trên mạng xã hội. Những ồn ào ấy có từng ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa hai anh em cũng như quá trình thực hiện và quảng bá "Bò sữa bay" không?
Thực ra, tôi và Hùng là những người bạn rất thân thiết. Hùng cũng từng nhiều lần gọi tôi là bạn thân khi trả lời phỏng vấn. Ban đầu, tôi chưa muốn công khai chuyện đó lắm, nhưng nghĩ lại thì đúng là chúng tôi có một tình bạn như vậy (cười).
Điều khiến hai anh em gắn bó là sự kết nối rất mạnh mẽ trong nghệ thuật. Chúng tôi đã đồng hành từ khi cả hai còn chưa có gì, vẫn là những người trẻ khá ngô nghê trong chuyện sáng tác và làm nghề.
Tôi và Hùng đến với nhau bằng sự chân thành, không vì một mục đích nào khác. Vì vậy, dù Hùng có được thành công hay gặp phải những chuyện không mong muốn, dù bên ngoài có những lời bàn tán như thế nào, tôi cũng không nghĩ những điều đó có thể ảnh hưởng đến tình bạn giữa chúng tôi.
Với tôi, Hùng vẫn luôn là một người bạn tuyệt vời. Hùng có mặt mỗi khi tôi cần, sẵn sàng giúp đỡ và cũng là người mà tôi có thể chia sẻ rất nhiều điều về nghệ thuật.
Có những suy nghĩ, những câu chuyện trong quá trình sáng tạo mà không phải lúc nào mình cũng tìm được người để tâm sự. Hùng là một trong số ít những người tôi có thể thoải mái chia sẻ những điều như vậy. Đó là điều tôi rất trân trọng trong mối quan hệ này.

- Trước Bò sữa bay, anh đã có những thành công nhất định với phim ngắn. Những thành tích ấy có vô tình tạo ra áp lực rằng bộ phim điện ảnh đầu tay phải thành công hơn, được nhiều người biết đến hơn không?
Thực ra, tôi không đặt nặng áp lực phải thành công hơn theo nghĩa được nhiều người biết đến hơn. Điều khiến tôi áp lực nhất trong quá trình làm nghề là làm sao để bộ phim sau phải hay hơn bộ phim trước.
Tôi luôn muốn ở mỗi dự án mới, bản thân phải tìm được những điều mới lạ hơn, thực hiện được những thứ mà trước đây mình chưa từng làm. Tôi nghĩ người làm sáng tạo cần liên tục khám phá bản thân, thử sức với những cách thể hiện khác nhau và tìm đến những giới hạn mới.
Đó mới là áp lực mà tôi thực sự quan tâm. Còn chuyện được nhiều khán giả biết đến và đón nhận hơn, có lẽ sau "Bò sữa bay", tôi cũng sẽ xem đó là một trong những mục tiêu muốn chinh phục ở các dự án tiếp theo.
- Sau khi "Bò sữa bay" công chiếu, điều gì khiến anh cảm thấy tự hào nhất? Có điều gì anh vẫn còn tiếc nuối hoặc muốn làm tốt hơn nếu có thêm thời gian không?
Về những điều tiếc nuối, tôi nghĩ mình không nên nhìn bộ phim theo hướng ấy. Bởi trong suốt quá trình thực hiện "Bò sữa bay", từ tôi đến tất cả các thành viên trong ê-kíp đều đã cố gắng hết sức.
Mọi người dành cho bộ phim rất nhiều sức lực, thời gian, sức khỏe, khả năng sáng tạo và tâm huyết. Có thể nói, tất cả đều đã dốc gần như 100% công sức để đưa tác phẩm đến giới hạn tốt nhất mà chúng tôi có thể làm được ở thời điểm đó.
Vì vậy, tôi không nghĩ mình có điều gì phải tiếc nuối. Ngược lại, điều khiến tôi tự hào nhất chính là việc bản thân và những người anh em đồng hành đã có cơ hội được thỏa sức sáng tạo với thứ điện ảnh mà chúng tôi thực sự yêu quý.
Sau khi phim ra rạp, tôi cũng nhận được nhiều tin nhắn, bài viết và bình luận từ khán giả, các nhà làm phim cũng như những người hoạt động nghệ thuật. Có người chia sẻ rằng họ yêu thích bộ phim, có người bày tỏ sự hào hứng khi được xem một tác phẩm mang phong cách như vậy tại Việt Nam.
Những lời động viên ấy khiến tôi rất vui. Tôi nghĩ điều đáng quý là sau tất cả những khó khăn trong quá trình thực hiện, bộ phim vẫn tìm được những khán giả có sự đồng cảm với điều mà chúng tôi muốn truyền tải.
- Cảm ơn anh về những chia sẻ!


