Đạo diễn lên tiếng khi 'Chị chị em em 3' bị chê dở, hạ thấp phụ nữ

Sau hiện tượng Trại buôn người, tác phẩm nội địa đang áp đảo phòng vé hiện tại là Chị chị em em 3 đến từ đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng.

Dự án quy tụ dàn sao như Ninh Dương Lan Ngọc, Steven Nguyễn, Kỳ Duyên, Chi Pu, Quốc Anh… đang dẫn đầu bảng tổng sắp doanh thu với con số hơn 50 tỷ đồng, chỉ sau vài ngày công chiếu chính thức.

Dù vậy, một cuộc tranh cãi “nảy lửa” bùng nổ trên các nền tảng mạng về chất lượng lẫn thông điệp bộ phim. Phần đông khán giả cho rằng bộ phim đang hạ thấp phụ nữ, gieo rắc định kiến và thông điệp có phần lệch lạc.

Giữa những tranh luận, phản ứng sôi nổi, Tri Thức - Znews có cuộc phỏng vấn với đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng.

'Tôi đã làm những gì tốt nhất cho bộ phim'

- Sự tự tin hiện rõ trên khuôn mặt của anh sau hiệu ứng ban đầu của Chị chị em em 3. Tâm thế hiện tại của anh ra sao?

Đến thời điểm này, tôi thấy mình đã làm những gì tốt nhất cho bộ phim. Khi nhìn lại, tôi không còn cảm giác 'ước gì' hay 'tiếc quá'. Tôi thấy bộ phim đã tròn trịa theo hình dung của cả ê-kíp, theo những điều kiện chúng tôi có và cả những nỗ lực hết sức để làm ra bộ phim này.

Mỗi diễn viên bước vào dự án đều là một ngôi sao, khiến tôi có thêm động lực phải viết vai đó hay hơn, phải đẩy nhân vật đi xa hơn. Dần dà, bộ phim có tới năm nhân vật rất nổi bật.

Đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng phản hồi tranh luận liên quan đến Chị chị em em 3.

Đây là bộ phim lớn nhất từ trước đến nay tôi làm. Thật ra đạo diễn, diễn viên hay nhà sản xuất nào cũng mong càng làm nghề càng được tiếp cận những đề tài hay hơn, các bộ phim được đầu tư với quy mô lớn, để khán giả mãn nhãn và được thỏa mãn hơn về mặt giải trí khi ra rạp.

- Thế nhưng, trái ngược với thành tích doanh thu lại là chất lượng dự án. Vài ngày qua, mạng xã hội phủ ngập những bài đăng phản ứng về thông điệp được cho là hạ thấp, xem thường phụ nữ, "tam quan lệch lạc". Anh phản hồi thế nào?

Thực ra, ngay từ đầu, tôi và nhà sản xuất đã định hướng khai thác văn hóa Bắc Bộ xưa, nhưng vẫn phải hướng đến khán giả trẻ ngày nay. Vì vậy, từ lúc phát triển ý tưởng, chúng tôi đã muốn câu chuyện mang tinh thần "mượn xưa nói nay".

Tôi đã suy nghĩ rất nhiều về việc làm sao để bộ phim không phải là một phim lịch sử, mà là tác phẩm có thể tạo cảm hứng cho khán giả ngày nay tìm hiểu thêm về lịch sử ngày xưa. Đấy là góc nhìn đầu tiên.

Tiếp theo, tôi lại có quan điểm rất ngược với nhận xét của mọi người. Bộ phim này không hề hạ thấp, coi thường phụ nữ. Theo tôi, phim đang theo đuổi góc nhìn tôn vinh phụ nữ.

Ví dụ, trong phim nhân vật Mầu (Kỳ Duyên) chịu nỗi đau vì không thể có con. Dù là thời xưa hay nay, chuyện không có con không phải lỗi của người phụ nữ, nhưng mọi áp lực lại đổ dồn lên họ. Tôi muốn có một góc nhìn công bằng hơn để người phụ nữ được nhìn nhận đúng với hoàn cảnh của mình.

Thực ra, xưa hay nay cũng thế. Phụ nữ dù cao sang, quý phái hay nền nếp đến đâu thì khi đứng trước nguy cơ mất đi tình yêu, họ vẫn có thể nghĩ rằng dù mất tất cả cũng phải tìm cách lấy lại tình yêu ấy.

Hôm qua, Kỳ Duyên có nói một câu rất hay: 'Các nhân vật trong bộ phim đều muốn được yêu và đều sợ cô đơn'. Bộ phim cũng nói về điều đó. Tình yêu, khát khao được yêu và nỗi sợ cô đơn khiến người ta vượt qua các ranh giới, kể cả ranh giới xã hội, để giành lấy tình yêu.

Tôi nghĩ nếu khán giả thực sự hiểu nhân vật, họ sẽ thương những người phụ nữ. Họ sẽ hiểu vì sao các nhân vật lại hành động như vậy và thấy rằng những số phận này đều vì yêu mà đi đến bi kịch.

Đạo diễn cho biết phim không hạ thấp hay coi thường phụ nữ như nhận xét của khán giả.

- Theo như cách anh chia sẻ, nghĩa là những người phụ nữ đều có thể bất chấp luân thường đạo lý, ranh giới để giành tình yêu của một người đàn ông. Và người đàn ông đó được khắc họa trong phim đa tình và không có tài năng gì?

Đầu tiên, tôi nghĩ mỗi nhân vật trong phim, khi sống ở thời đó, đều chỉ mong muốn một hạnh phúc rất giản đơn. Đấy cũng chính là tiền đề của bộ phim: Ba cô gái cùng mong có hạnh phúc riêng, nhưng vô tình hạnh phúc của họ đều hướng về cùng một người thì chuyện gì sẽ xảy ra? Một người đàn ông không thể "chia năm xẻ bảy" để đáp ứng mong muốn của cả ba.

Phụ nữ thời đó sống trong xã hội có quan niệm "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy". Với những định kiến xã hội, mỗi người phải ở đúng vị trí của mình và không được lên tiếng. Nhưng nhìn vào xã hội hiện đại, phụ nữ đã dám đứng lên đấu tranh cho điều họ mong muốn và đạt được nhiều thành công. Những diễn viên nữ trong phim cũng là những người rất thành công trong lĩnh vực riêng của họ.

Vì thế, tôi muốn làm một bộ phim về những người dám đứng lên đấu tranh vì hạnh phúc của mình. Khi hạnh phúc của cả ba cùng hướng đến một người đàn ông, họ buộc phải bước vào cuộc tranh đấu để xem ai là người xứng đáng nhất.

Và thực ra, ai cũng có lý do để giành lấy tình yêu ấy. Ai cũng có nỗi đau, ai cũng đáng thương và ai cũng cảm thấy mình xứng đáng có được hạnh phúc.

'Khen hay chê đều chứng tỏ khán giả quan tâm phim'

- Ngoài những phản ứng kể trên, thoại phim cũng bị nhận xét là quá hiện đại, "bắt trend", đôi khi không phù hợp bối cảnh. Có phải vì chủ đích thương mại mà anh và ê-kíp đã "nhồi nhét" những câu thoại có phần khiên cưỡng như vậy?

Tôi hiểu những ý kiến đó. Nếu muốn làm một bộ phim đúng kiểu theo lịch sử thời xưa, sử dụng những đại từ, ngôn ngữ của ngày xưa, lúc đầu, chúng tôi cũng đã thử một phiên bản như vậy.

Nhưng khi tập, bản thân diễn viên phải tìm cách nhớ những chữ ấy và điều đó vô tình ảnh hưởng đến cảm xúc của họ. Tiếp theo, tôi nhận ra diễn viên còn phải tập theo tuần, theo ngày, theo tháng mới có thể thuần thục được cách nói đó. Vậy thì với khán giả xem phim, đôi khi điều đó lại thành một sự đánh đố.

"Tôi nghĩ tất cả góp ý, dù khen hay chê, đều chứng tỏ người ta đang quan tâm đến bộ phim", Nguyễn Hữu Hoàng nói.

Tôi luôn mong muốn khán giả có trải nghiệm không bị gián đoạn, không phải băn khoăn hay cố giải nghĩa lời thoại, mà có thể tập trung cảm nhận câu chuyện. Vì thế, tôi tìm cách đưa ngôn ngữ đến gần với hiện tại, gần với số đông hơn.

Còn một điều nữa là nhóm khán giả mình muốn hướng đến. Những người đã hiểu rất rõ về văn hóa, lịch sử, khi xem phim có thể yêu cầu tác phẩm phải chính xác hơn, rõ rệt hơn và đi sâu hơn vào những yếu tố ấy. Nhưng thực sự, dù mình có làm bộ phim này hay không, họ đã yêu lịch sử Việt Nam, yêu văn hóa Việt Nam rồi.

Trong khi đó, điều tôi muốn hướng tới cả những người mà các yếu tố văn hóa, lịch sử ấy còn xa lạ với họ. Mình mong sau khi xem phim, họ sẽ yêu văn hóa Bắc Bộ nhiều hơn, muốn tìm hiểu thêm về ngày xưa. Nó giống như chuyện giới thiệu món ăn vậy. Nếu một người không có nhu cầu đi ăn, tôi khó có thể giới thiệu quán ăn cho họ. Nhưng với những người có nhu cầu, tôi có thể giới thiệu những món ngon. Đấy là cách tiếp cận tôi muốn hướng đến, để ngày càng có nhiều người yêu văn hóa Việt Nam.

- Anh có vẻ khá thoải mái, nhẹ nhõm khi đón nhận những khen, chê trái chiều từ công chúng?

Mong muốn đầu tiên của tôi là kể một câu chuyện hay theo cảm nhận của bản thân và nhà sản xuất. Tiếp theo, tôi hy vọng câu chuyện đó chạm được đến số đông.

Sau mỗi bộ phim, tôi đều rút kinh nghiệm để tìm cách đưa tác phẩm sau đến gần hơn với khán giả cũng như với truyền thông. Tôi nghĩ tất cả góp ý, dù khen hay chê, đều chứng tỏ người ta đang quan tâm đến bộ phim. Có người thấy tôi làm tốt ở điểm này, cũng có người nghĩ nếu làm theo cách khác thì phim sẽ tốt hơn.

Đối với tôi, những ý kiến ấy rất quý báu vì có thể giúp bản thân làm tốt hơn ở lần sau. Nếu một bộ phim ra mắt mà không ai đưa ra nhận xét hay đóng góp gì, có lẽ người làm phim sẽ buồn.

Sau cùng, tôi nhận ra những gì mình và ê-kíp muốn nói, thể hiện đều đã nằm trên phim. Hãy cứ để bộ phim tự lên tiếng. Nếu phim hay, khán giả sẽ tự ủng hộ và ra rạp xem.

Tất nhiên, không có bộ phim nào tròn trịa 10/10. Phim nào cũng có "sạn", kể cả phim quốc tế hay Việt Nam. Khán giả yêu thương, họ sẽ ủng hộ. Và ngược lại. Tôi nghĩ bộ phim có một sức sống riêng để tự sống trong khoảng thời gian sau khi được phát hành.

Nói chung, ê-kíp đã tiễn đứa con của mình ra ngoài và sau khoảnh khắc ấy, nó phải tự sống.

- Những trải nghiệm không vui trong các dự án trước khiến anh nhận ra điều này?

Công bằng mà nói, tôi biết các ý kiến về phim chủ yếu qua bạn bè, người thân hoặc những người quan tâm gửi cho. Chẳng hạn, sau buổi ra mắt Chị chị em em 3, có rất nhiều lời khen được gửi đến tôi.

Bản thân tôi chưa bao giờ chủ động lên mạng xã hội để tìm kiếm thông tin về phim của mình. Quan điểm của tôi là làm đúng vị trí. Tôi là đạo diễn, chỉ kể câu chuyện, sau đó đưa bộ phim ra rạp để khán giả có góc nhìn riêng về tác phẩm.

Tất cả lời khen, chê sau đó là những phản hồi dành cho bộ phim. Tôi không quá vui khi được khen, cũng không quá buồn khi bị chê. Tôi nhìn những nhận xét ấy như những dữ kiện để học hỏi.

Điều gì thực sự có giá trị, đóng góp, tôi ghi chép lại hoặc nhớ trong đầu để thay đổi. Nó không còn là chuyện quá vui hay quá thất vọng nữa, mà là xem điều gì đúng hay chưa đúng. Điều gì mình học được và điều gì không phù hợp. Tôi lọc các nhận xét ấy, thậm chí hệ thống lại thành bảng, để thay đổi ở những bộ phim sau.

'May mắn khi làm việc với các ngôi sao'

- Trong một dự án toàn ngôi sao như Ninh Dương Lan Ngọc, Steven Nguyễn, Kỳ Duyên, Chi Pu, Quốc Anh và cả nghệ sĩ gạo cội như Lê Khanh, anh có gặp khó trên phim trường hay thuyết phục họ tin vào mình?

- Thật sự, tôi cảm thấy không hề khó khăn. Ngược lại, với tôi đó là may mắn khi hợp tác với các diễn viên giàu kinh nghiệm.

Mỗi ngôi sao, mỗi diễn viên đều có định hình rất rõ về hướng đi họ muốn cho nhân vật, cho vai diễn, thậm chí cho sự nghiệp của mình. Tôi đang làm việc với một đội hình toàn những người hạng A. Cảm giác như tôi đang nắm trong tay một lực lượng rất mạnh, vấn đề là sắp xếp họ vào trong phim thế nào để phát huy hết khả năng.

Mọi người đến đây để làm phim chứ không phải gây khó dễ cho nhau. Chỉ cần tôi tập trung làm việc, mọi người sẽ mang đến những thứ vượt qua tưởng tượng của mình bằng chính khả năng của họ.

- Nhưng cũng vì quá nhiều ngôi sao dẫn tới kịch bản nhiều chỗ hơi tham lam, dàn trải, dẫn tới không một nhân vật để lại dấu ấn, sự nổi bật?

Nếu dàn trải thời lượng đều cho cả 5 người, phân đoạn nào cũng chuyển từ nhân vật này sang nhân vật kia, bộ phim sẽ trở thành một chuỗi xuất hiện nhạt nhòa của tất cả.. Vì thế, khi kể câu chuyện theo 5 góc nhìn, mình bắt đầu suy nghĩ: đoạn này trong phim, góc nhìn của ai là xuất sắc nhất, đoạn kia của ai là xuất sắc nhất? Sau đó, tôi xoay vòng, mỗi đoạn được kể từ góc nhìn của nhân vật thú vị nhất với khán giả.

Như vậy, diễn viên có sân riêng, không ai phải tranh đấu với ai. Anh chị em tự nhiên nhường nhau: đoạn này người này tỏa sáng, đoạn kia người khác tỏa sáng. Tôi ví nó như một concert, các nghệ sĩ liên tục xuất hiện trên sân khấu và ai cũng có một khoảnh khắc tỏa sáng riêng, chứ không phải tất cả cùng ùa ra một chỗ.

Cuối cùng, kim chỉ nam vẫn phải là hành trình chính, là câu chuyện. Tôi xem ở từng đoạn, ai sẽ là người kể hấp dẫn nhất thì đặt nhân vật ấy vào.