Đào tạo nghề chất lượng cao: Cần nhân rộng những mô hình hiệu quả
Thành phố Đồng Nai đang hình thành các mô hình đào tạo nghề gắn kết chặt chẽ giữa “3 nhà” (Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp). Đây là những mô hình bám sát nhu cầu nhân lực chất lượng cao theo xu thế toàn cầu, cần được nhân rộng nhằm dẫn dắt hệ thống giáo dục nghề nghiệp phát triển đúng hướng.
Ông Võ Quang Huệ, người có nhiều năm làm việc tại hãng xe BMW tại Cộng hòa Liên bang Đức, nguyên Tổng Giám đốc Công ty TNHH Bosch Việt Nam, nguyên Phó Tổng giám đốc VinFast chia sẻ: “Việc đào tạo nhân lực tay nghề cao theo tiêu chuẩn quốc tế là bước đi tất yếu, mang tính sống còn đối với tiến trình công nghiệp hóa của Đồng Nai hiện nay. Việc có sẵn đội ngũ nhân lực chất lượng cao chính là cơ sở để các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao an tâm khi chọn thành phố là điểm đến hấp dẫn”.
Dấu ấn từ những mô hình đào tạo tại doanh nghiệp
Tại Khu công nghiệp Long Thành, Chương trình đào tạo kỹ thuật công nghiệp Bosch (Bosch TGA) thuộc Công ty TNHH Bosch Việt Nam là mô hình đào tạo nghề kép chuẩn Cộng hòa Liên bang Đức rất hiệu quả. Chương trình được phối hợp giữa Công ty TNHH Bosch Việt Nam, Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 (xã Long Phước) và Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam (AHK Việt Nam) từ năm 2013 đến nay. Với cấu trúc gồm 25% lý thuyết và 75% thực hành trong môi trường công nghiệp thực tế, chương trình đào tạo mang lại khả năng thích ứng vượt trội cho học viên. Đến nay, Bosch TGA đã tuyển sinh 14 khóa với 331 học viên, phần lớn trong số đó đã trở thành nhân sự chất lượng cao của chính doanh nghiệp này.
Học viên theo học Chương trình đào tạo kỹ thuật công nghiệp Bosch (thuộc Công ty TNHH Bosch Việt Nam) thực hành trên thiết bị hiện đại. Ảnh: Công Nghĩa
Theo đại diện Chương trình Bosch TGA, mỗi khóa tuyển sinh thu hút khoảng 100 hồ sơ ứng tuyển, nhưng chỉ có từ 20-24 thí sinh trúng tuyển với những tiêu chuẩn rất khắt khe. Học viên trúng tuyển không chỉ được tiếp cận chương trình đào tạo nghề tiên tiến, trang thiết bị phục vụ đào tạo hiện đại mà còn được miễn 100% học phí, đồng thời nhận trợ cấp hằng tháng tương đương mức lương tối thiểu vùng tại Đồng Nai. Nhờ đó, nhiều học viên đã nỗ lực vươn lên trở thành nhân sự cấp cao và nhiều lần được cử đi tu nghiệp ở nước ngoài.
Không chỉ Bosch, nhiều tập đoàn đa quốc gia đang hoạt động trên địa bàn thành phố cũng chủ động tham gia sâu vào quá trình đào tạo nhân lực tại chỗ. Điển hình, Công ty Thép Posco (Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1) đã tổ chức các lớp đào tạo thợ hàn chuyên sâu ngay tại xưởng sản xuất để phục vụ trực tiếp cho dây chuyền. Lĩnh vực mới như: vi mạch bán dẫn cũng ghi nhận bước tiến lớn khi Công ty TNHH Vi mạch bán dẫn Coherent Việt Nam (Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1) ký kết hợp tác đào tạo với Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế thành phố.
Ông Gan Yew Choon, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Vi mạch bán dẫn Coherent Việt Nam cho biết: Đơn vị đang hợp tác chặt chẽ với chính quyền địa phương và các trường cao đẳng, đại học nhằm tìm kiếm cơ hội cho nhân tài trẻ gia nhập chuỗi cung ứng. Trước mắt, công ty ưu tiên thí điểm đào tạo 20-30 lao động kỹ thuật cao gắn với vị trí việc làm thực tế, phục vụ quá trình mở rộng sản xuất tại khu vực Nhơn Trạch.
Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Nguyễn Hữu Đức, đại diện Trung tâm Đào tạo - Cung ứng lao động kỹ thuật (thuộc Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế thành phố) đánh giá: Việc phối hợp với Coherent Việt Nam sẽ giúp cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao của lãnh đạo thành phố.
Những “cái bắt tay” mang tầm chiến lược này hứa hẹn tạo cơ hội lớn để người lao động địa phương tiếp cận công nghệ toàn cầu thông qua các nền tảng đào tạo chuyên sâu. Từ góc độ cơ sở giáo dục, ông Nguyễn Khánh Cường, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 cho rằng: Sự chủ động chuẩn hóa chất lượng của các trường nghề là yếu tố cốt lõi để thu hút đối tác. Một khi nhà trường xây dựng được chương trình đào tạo đạt chứng chỉ quốc tế, doanh nghiệp sẽ tự tìm đến và mong muốn thiết lập quan hệ hợp tác dài hạn.
Giải pháp nhân rộng mô hình liên kết “3 nhà”
Thành công từ các mô hình thực tiễn nêu trên đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Thực tế, Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 đang đi đầu khi vươn tầm hợp tác với hàng loạt tập đoàn lớn trong lĩnh vực cơ khí chế tạo cao cấp. Không dừng lại ở lĩnh vực máy móc công nghiệp, cơ sở này còn linh hoạt mở rộng liên kết với các hãng hàng không nhằm cung ứng đội ngũ kỹ thuật viên đạt chuẩn quốc tế.
Học viên theo học Chương trình đào tạo kỹ thuật công nghiệp Bosch (thuộc Công ty TNHH Bosch Việt Nam) thực hành trên thiết bị hiện đại.
Sự đổi mới tư duy cũng lan tỏa mạnh mẽ tại Trường cao đẳng Kỹ thuật - Công nghệ Đồng Nai thông qua chương trình hợp tác với VinFast đào tạo nhân lực phục vụ hệ thống trạm dịch vụ ô tô điện. Tương tự, Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi đã, đang từng bước hình thành các mô hình giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, bám sát bộ tiêu chuẩn xanh, thân thiện với môi trường. Những bước đi tiên phong vững chắc này khẳng định hệ thống giáo dục nghề nghiệp tại Đồng Nai hoàn toàn đủ năng lực đáp ứng những đòi hỏi khắt khe nhất của thị trường.
Tuy nhiên, để các mô hình liên kết này thực sự bứt phá và được nhân rộng, thành phố cần sớm ban hành thêm các cơ chế đột phá nhằm khơi thông nguồn lực. Nhà nước phải đóng vai trò “bà đỡ”, kiến tạo môi trường pháp lý minh bạch, có chính sách ưu đãi thuế hợp lý nhằm khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn trích lập quỹ đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp. Đồng thời, việc khẩn trương hoàn thiện hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng xã hội là điều kiện tiên quyết để thu hút, giữ chân lực lượng kỹ sư cũng như chuyên gia công nghệ cao.
Bên cạnh “bệ đỡ” từ chính quyền, ban giám hiệu các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải chủ động tái cấu trúc chương trình giảng dạy một cách linh hoạt, bám sát vào dòng chảy thực tiễn. Nhà trường cần mạnh dạn mời gọi kỹ sư trưởng, chuyên gia từ các nhà máy tham gia trực tiếp vào hội đồng thẩm định giáo trình để đảm bảo học viên ra trường không phải đào tạo lại. Sự cam kết tuyệt đối về chuẩn đầu ra chính là “chìa khóa” thuyết phục doanh nghiệp yên tâm “rót vốn” và trang bị máy móc hiện đại cho các trung tâm thực hành.
Ông MAIK HENNEBERG, Phó Chủ tịch, Giám đốc thương mại Nhà máy Bosch Việt Nam:Góp phần xây dựng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao
Bosch TGA không chỉ là một chương trình phát triển nguồn nhân lực cho doanh nghiệp mà còn là một mô hình thực tiễn tiêu biểu và là một trong những cách mà Bosch đóng góp cho Việt Nam. Chương trình thể hiện cam kết lâu dài của Bosch, đó là không chỉ phát triển hoạt động kinh doanh mà còn góp phần xây dựng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao cho thành phố Đồng Nai và đất nước.
Mô hình liên kết “3 nhà” chỉ phát huy tối đa sức mạnh khi có sự chia sẻ rành mạch về lợi ích, trách nhiệm và sự đồng hành xuyên suốt trong các chiến lược dài hạn. Sự cộng hưởng giữa tầm nhìn vĩ mô của Nhà nước, năng lực đào tạo của nhà trường và nền tảng thực tiễn từ doanh nghiệp sẽ giải quyết triệt để “cơn khát” lao động trình độ cao. Đây là con đường tất yếu để thành phố Đồng Nai phát triển nhanh và bền vững, đồng thời khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp công nghệ cao hàng đầu cả nước.
