Đào tạo nghề chất lượng cao mở lối giảm nghèo bền vững ở Hà Tĩnh

Nông dân xã Toàn Lưu (Hà Tĩnh) ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. (Ảnh: Q.N)

Đầu tư cơ sở vật chất, nâng chất lượng đào tạo

Đào tạo nghề không chỉ giúp người lao động có thêm kỹ năng mà còn mở ra cơ hội việc làm, tăng thu nhập, từng bước thoát nghèo bền vững. Tại Hà Tĩnh, hiện đại hóa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo và ưu tiên các nhóm lao động yếu thế đang là những nhiệm vụ quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực gắn với giảm nghèo.

Thực tế tại Trường Trung cấp Lý Tự Trọng cho thấy vai trò của việc kết hợp đào tạo với thực hành. Năm 2025, nhà trường tổ chức cho 406 học sinh thực hành, thực tập tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Một số học sinh có thu nhập thực tập trên 10 triệu đồng/tháng, được doanh nghiệp đánh giá tốt về tay nghề và tác phong làm việc. Cùng thời gian, trường dành gần 4,7 tỷ đồng sửa chữa, nâng cấp nhiều hạng mục, bổ sung trang thiết bị phục vụ đào tạo.

Tuy nhiên, theo ông Lê Hữu Sỹ, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Lý Tự Trọng, cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề chưa đồng bộ, chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đều và liên kết với doanh nghiệp trong đào tạo, tuyển dụng chưa thật sự sâu rộng. Đây là những hạn chế cần khắc phục để nâng cao chất lượng đào tạo, giúp người học có đủ năng lực tìm việc và ổn định cuộc sống.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Tĩnh kiểm tra cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo nghề ở Trường Trung cấp nghề Lý Tự Trọng.

Vì vậy, việc đầu tư giáo dục nghề nghiệp cần được triển khai đồng bộ từ xây mới, cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất đến bổ sung thiết bị thực hành theo hướng hiện đại, chuẩn hóa và số hóa. Bên cạnh các trường cao đẳng, trung cấp, hệ thống trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và trung tâm giáo dục thường xuyên có đào tạo nghề cũng cần được quan tâm đầu tư phù hợp.

Đặc biệt, cần ưu tiên nguồn lực cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn biên giới, an toàn khu. Việc tổ chức đào tạo gần nơi cư trú giúp người dân giảm chi phí đi lại, thuận lợi tham gia học nghề và áp dụng kiến thức vào sản xuất, kinh doanh.

Đầu tư cơ sở vật chất chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và nhu cầu tuyển dụng. Đây là điều kiện để người nghèo, lao động nông thôn có thêm cơ hội tiếp cận việc làm, cải thiện thu nhập và hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Học nghề gắn với việc làm, tạo sinh kế lâu dài

Theo kế hoạch triển khai Chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030”, Hà Tĩnh phấn đấu đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghề cho hơn 10.000 lao động nông thôn trong giai đoạn 2026–2030.

Trong đó, khoảng 70% học nghề phi nông nghiệp, 30% học nghề nông nghiệp; lao động nữ chiếm khoảng 60%, người dân tộc thiểu số được đào tạo nghề khoảng 70%. Hà Tĩnh đặt mục tiêu tỷ lệ người học có việc làm sau đào tạo đạt trên 85%.

Để đạt mục tiêu này, đào tạo nghề cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường lao động và điều kiện sinh kế từng địa bàn. Với lao động nông thôn, bên cạnh kỹ thuật sản xuất, cần chú trọng kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nghề đào tạo phải phù hợp điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất, đồng thời gắn với khả năng tạo việc làm tại chỗ. Đối với lao động nghèo ở khu vực đô thị, cần chú trọng các nghề có nhu cầu tuyển dụng, tăng cường tư vấn và kết nối việc làm sau đào tạo.

Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác giữa tỉnh Hà Tĩnh với Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội giai đoạn 2026–2030.

Yêu cầu phát triển nguồn nhân lực gắn với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số tiếp tục được Hà Tĩnh nhấn mạnh tại lễ ký kết thỏa thuận hợp tác với Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội giai đoạn 2026–2030, ngày 7/10.

Tạo buổi lễ ký kết, ông Trần Báu Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh, thời gian tới cần ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đào tạo kỹ năng số, ứng dụng AI trong quản lý, điều hành; đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, các khu kinh tế, khu công nghiệp và những lĩnh vực kinh tế quan trọng của tỉnh.

Lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cũng đề nghị đẩy mạnh kết nối Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp - Nhà khoa học, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo môi trường để tri thức, công nghệ và các nguồn lực xã hội được kết nối, chuyển hóa thành những sản phẩm, mô hình, giải pháp phục vụ phát triển.

Định hướng này có ý nghĩa thiết thực đối với đào tạo nghề gắn với giảm nghèo. Khi cơ sở đào tạo nắm bắt được nhu cầu tuyển dụng, doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo và người học được thực hành với thiết bị phù hợp, cơ hội tìm việc sau tốt nghiệp sẽ được nâng lên. Với những lao động lựa chọn tự tạo việc làm, kiến thức và kỹ năng nghề cũng là nền tảng để phát triển sản xuất, kinh doanh.

Để chính sách phát huy hiệu quả, các địa phương cần xác định đúng nhu cầu học nghề của người nghèo, hộ cận nghèo và lao động tại địa bàn khó khăn; đồng thời gắn hỗ trợ đào tạo với tư vấn việc làm, kết nối doanh nghiệp và hướng dẫn phát triển sinh kế. Chất lượng đào tạo không chỉ được đánh giá bằng số người tham gia khóa học mà còn bằng khả năng có việc làm, tăng thu nhập và duy trì sinh kế sau đào tạo.

Đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới chương trình và mở rộng liên kết với doanh nghiệp vì thế cần được xem là những giải pháp đồng hành. Khi người lao động được trang bị kỹ năng phù hợp và có cơ hội việc làm ổn định, đào tạo nghề sẽ trở thành một trong những động lực quan trọng giúp Hà Tĩnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.