Dấu ấn cuộc đời - Bước ngoặt rời Binh chủng Đặc Công ( Phần 15)

Sau chiến dịch mùa khô 1984 – 1985 cũng là lúc Tư lệnh Quân khu giao nhiệm vụ cho các đơn vị trực thuộc. Lần này, buổi giao nhiệm vụ diễn ra trực tiếp, có mặt cả Bộ Tư lệnh Quân khu cùng các cơ quan chiến dịch chưa về nước. Sau khi phần giao nhiệm vụ cho các đơn vị bạn đã hoàn tất, mới đến lượt đơn vị tôi.

Khi công việc đã xong xuôi, Tư lệnh bỗng quay sang hỏi tôi:
– Thằng Dũng có vợ chưa?

Thượng tướng Anh hùng Nguyễn Chơn, nguyên Tư lệnh QK5 , Thứ trưởng Bộ Quốc phòng - Ảnh : TL ↵

Và chưa để tôi kịp trả lời, ông đã nói tiếp với các cán bộ xung quanh:
– Nếu nó có vợ rồi thì đưa vợ con vào đây, hộ khẩu giao anh Phan Hoan lo cho nó. Công việc thì xem nó phù hợp ở đâu thì bố trí vào đó, còn chỗ ở giao cho anh Phan Hoan giải quyết. Nếu nó chưa có vợ thì giao cho anh Chương! Xem đứa nào hợp với nó thì đứng ra tổ chức tác thành cho nó...

Có lẽ chính từ sự ưu ái đặc biệt ấy mà sau này "tin lành đồn xa", nhiều người cứ rỉ tai nhau đồn rằng tôi là con nuôi của ông Nguyễn Chơn.

Lúc đó, tôi liền trả lời Tư lệnh:
– Báo cáo Thủ trưởng, em có vợ rồi ạ.

Nghe vậy, Phó Tư lệnh Chính trị Nguyễn Huy Chương liền nói luôn:
– Bây giờ phải dùng chính sách "gà mẹ gà con"! Cho nó đi học thì phải giữ gia đình ở lại Quân khu này...

Thật lòng, tôi chưa bao giờ nghĩ mình lại được các Thủ trưởng quý mến và tin tưởng đến như thế.

Chân dung Trung tướng Nguyễn Huy Chương - Ảnh ; Tư liệu

Sau đó, tôi về quê nghỉ phép rồi đưa vợ con vào Quân khu. Anh Dân – Trưởng phòng Đặc công – đã tốt bụng cho tôi mượn căn nhà mà anh được cấp ở dãy nhà dành cho các cán bộ cấp Đại tá. Thời đó, hộ khẩu đi liền với phiếu gạo nên bắt buộc phải có chữ ký của Chủ tịch tỉnh mới giải quyết được. Vậy mà Phó Tư lệnh Quân khu Phan Hoan đã cử người đứng ra giải quyết giúp tôi gọn gàng luôn.

Ban đầu, tôi tự tìm đến Cục Chính trị và một cơ quan khác định xin việc làm cho vợ nhưng đều không ổn. Tôi hiểu rằng nếu cứ để cấp trên "dội lệnh từ trên xuống" thì sau này vợ mình đi làm sẽ rất khó xử với nơi tiếp nhận do áp lực biên chế. Tuy nhiên, việc mình chủ động đi xin trước rồi cấp trên mới can thiệp sau sẽ tránh được tiếng là "qua mặt" cơ quan chuyên trách.

Chiều hôm ấy, anh Phạm Tấn Bá – Sư đoàn phó kiêm Tham mưu trưởng Sư đoàn 315 – bảo tôi: "Anh Phan Hoan đang nằm điều trị ở Bệnh viện 17, anh em mình vào thăm ông xem sao".

.Chân dung Trung tướng Phan Hoan- Ảnh ; Tư liệu

Thủ trưởng đau không nặng lắm, ông vẫn có thể ngồi tiếp chuyện chúng tôi một cách thoải mái. Anh Bá chủ động mở lời, nhắc lại việc tôi đi xin việc cho vợ nhưng gặp vướng mắc. Thủ trưởng Phan Hoan liền ngắt lời:
– Việc này không phải việc của cậu! Bây giờ muốn đưa nhà cậu vào đâu?

Tôi trình bày nguyện vọng của mình. Nghe xong, ông liền lấy giấy bút ra viết ngay một lá thư với nội dung rõ ràng: "Việc đưa vợ đồng chí Dũng vào công tác tại Quân khu là ý kiến chung của các anh trong Bộ Tư lệnh (theo chỉ đạo của anh Chơn). Cục Chính trị xếp về... nếu thừa biên chế thì giải quyết sau!".

Ông đưa tờ giấy cho tôi rồi dặn:
– Cứ đưa cái này cho Đỗ Hữu Hạnh, còn những việc khác cậu không phải lo!

Một việc lớn đối với gia đình tôi đã được giải quyết một cách thuận lợi và trọn vẹn như thế. Thấy vậy, anh Bá lại tiếp tục nói:
– Nó đang ở nhờ nhà anh Dân cho mượn đấy anh xem...

Thủ trưởng Phan Hoan gật đầu đồng ý ngay:
– Đúng rồi! Phải có nơi ở ổn định chứ!

Nói rồi, ông viết luôn cho tôi một tờ giấy khác gửi Cục Hậu cần: "Cục Hậu cần cấp cho một căn nhà, phân phối cho Mặt trận...". Ông bảo tôi mang tờ giấy này đến gặp ông Hoàng Nghị (Cục trưởng Cục Hậu cần) hoặc ông Doãn  Y Thanh (Phó Tư lệnh Hậu cần) thì sẽ được giải quyết nhà ở.

Chân Dung Thiếu tướng Doãn Y Thanh- Ảnh :Tư liệu

Tôi thực sự không dám nghĩ đến những điều tưởng như không tưởng này. Vậy mà nhờ có anh Bá giúp tôi nói ra tất cả, các Thủ trưởng đã dang tay giải quyết giúp tôi không thiếu một thứ gì. Khi nghe chuyện này, nhiều người thấy rất khó tin, nhưng đó hoàn toàn là sự thật – những ân tình sâu nặng mà suốt cuộc đời này tôi không bao giờ cho phép mình quên.

Sau chiến dịch, tôi nhận quyết định điều động về làm Trung đoàn phó Trung đoàn 95 thuộc Sư đoàn 307. Lúc này, anh Viên mới được bổ nhiệm làm Sư đoàn phó kiêm Trung đoàn trưởng; anh Chăn làm Trung đoàn phó về Chính trị; anh Hà Minh Thám làm Chủ nhiệm Chính trị; anh Vương Hữu Quyên làm Phó Chủ nhiệm Chính trị. Tham mưu trưởng trung đoàn lúc trước là anh Dũng, còn Tham mưu phó là anh Trần Nở.

Đơn vị lúc bấy giờ đã rút về Tà Beng theo hướng thành lập Lữ đoàn, với ý định xây dựng hệ thống địa đạo kiên cố ở núi Tà Beng để chuẩn bị cho giai đoạn sau khi quân ta rút nước về nước. Tôi và anh Quyên được giao nhiệm vụ lên Chùa – nơi đặt Sở chỉ huy phía trước của Trung đoàn. Tại đây, Sở chỉ huy phía trước sẽ trực tiếp quản lý, chỉ huy khu vực vườn xoài cùng toàn bộ các đơn vị đóng quân cả ở trên Chùa, dưới Chùa và các đại đội hỏa lực trong biên chế cũng như lực lượng tăng cường.

Khi bắt tay vào nghiên cứu tình hình mọi mặt, tôi nhận thấy vấn đề phòng thủ khu vực không có biến động gì quá lớn. Ngược lại, việc chấn chỉnh kỷ luật trong khu vực chiến đấu – điều tưởng chừng như thứ yếu – lại là việc cần phải bắt tay vào làm đầu tiên.

Tình trạng bắn súng bừa bãi trong khu vực diễn ra khá phổ biến; anh em tự ý đi săn thú, rồi tràn vào vườn xoài (vốn là tài sản thu được của địch) hái phá tuỳ thích khi quả chưa chín, làm lãng phí nghiêm trọng. Bên cạnh đó, mối quan hệ chỉ huy – phục tùng giữa các bộ phận cũng cần phải chấn chỉnh lại cho nghiêm chỉnh.

Tôi bàn bạc kỹ với anh Quyên rồi quyết định soạn thảo ra "12 điều quy định của Sở chỉ huy phía trước". Bản quy định nêu rất cụ thể về trách nhiệm của người lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị đối với từng lỗi vi phạm cụ thể của thuộc cấp, sau đó phổ biến và quán triệt sâu sắc xuống toàn đơn vị. Tôi giao nhiệm vụ cho Chủ nhiệm Trinh sát và Sĩ quan Tác chiến thường xuyên theo dõi, kiểm tra. Những trường hợp vi phạm đều bị xử phạt nghiêm minh, kịp thời, đồng thời áp dụng hình thức xử lý liên đới trách nhiệm đối với cán bộ trực tiếp chỉ huy.

Đại tá Nguyễn Tiến Dũng - Anh ; NVCC

Lúc đó, có ý kiến phân trần rằng cấp chỉ huy ở xa không thể nắm hết được vi phạm của chiến sĩ. Tôi kiên quyết bác bỏ với lý lẽ sắc bén:
– Trong phòng thủ ngự, nếu để địch lọt vào trận địa mà không đánh được thì bị xử lý kỷ luật; vậy thì cớ làm sao người lãnh đạo, chỉ huy lại có thể vô tội khi để quân của mình vi phạm kỷ luật ngay trong địa bàn quản lý? "Tiêu diệt địch, giữ vững địa bàn phòng ngự được giao" là nhiệm vụ mang tính nguyên tắc, kỷ luật nội bộ cũng phải như vậy, dù đó là quân ta, quân bạn hay quân địch!

Nhờ sự kiên quyết đó, mọi mặt của đơn vị tiến bộ hẳn lên. Tiếng súng bắn bậy hoàn toàn chấm dứt, vườn xoài được bảo vệ tốt nên chẳng mấy chốc đã sai trĩu quả, chín vàng rực. Cơ quan chính trị ra thông báo: Mỗi đầu đại đội được cử 2 người đến vườn xoài hái quả chín mang về cho đơn vị cải thiện đời sống, dưới sự theo dõi và quản lý trực tiếp của cơ quan chức năng trong vòng hai tiếng đồng hồ. Nhờ quy củ rõ ràng, đơn vị nào cũng hái được từ hai đến ba bao tải xoài chín mọng. Anh em chiến sĩ ai nấy đều vô cùng phấn khởi.

Rồi một buổi chiều, mấy anh em chiến sĩ hớt hải chạy vào báo cáo:
– Báo cáo Thủ trưởng, có một con nai lớn vừa đến hồ uống nước, xin Thủ trưởng cho phép bắn ạ!

Miếng ăn ngon đã đến ngay trước miệng, nhưng không thể vì thế mà người chỉ huy lại tự đặt mình lên trên quy định kỷ luật chung. Tôi lập tức ra lệnh:
– Huy động anh em ra vây bắt sống bằng được, tuyệt đối không được nổ súng!

Dẫu biết rằng việc bắt sống một con nai rừng đực đang sung sức giữa đại ngàn là điều cực kỳ khó khăn, anh em hò nhau vây đuổi, lùa nó xuống hồ nhưng cuối cùng con nai vẫn nhanh chân chạy thoát. Mấy cậu lính trẻ về tiếc rẻ, phàn nàn với nhau: "Nếu Thủ trưởng mà cho bắn thì chỉ một phát súng là có thịt ăn rồi...". Khổ nỗi, các em nhà ta đâu có hiểu hết ý nghĩa của "đòn đau nhớ đời" về tính nghiêm minh của kỷ luật. Giữa việc bắn và không bắn, ranh giới chính là kỷ cương của một quân đội chính quy.

Hai cựu chiến sĩ Đại đội trinh sát 17 ( c17 ) Quân Khu 5- Đại tá Đinh Huy Trụng * Đại tá Nguyễn Tiến Dũng ( bên phải )

Tưởng chừng câu chuyện chỉ dừng lại ở đó, nhưng một thời gian sau, lại có nai xuất hiện trong khu vực. Có lẽ chúng biết mấy tay chỉ huy ở Sở chỉ huy này "sợ" mình nên không dám bắn, thế là con nai bèn dẫn cả con ghé sát vào khu vực Sở chỉ huy như đi dạo. Lần này, tôi hạ lệnh cho anh em đuổi bắt, đồng thời cho cả con chó béc-giê cùng tham gia vây bọc. Kết quả là chúng tôi đã thu được một chiến lợi phẩm tuyệt vời: một chú nai con tuyệt đẹp và vô cùng đáng yêu!

Chú nai nhỏ ấy đã trở thành thành quả lao động, thành một "thành viên đặc biệt" của Sở chỉ huy chúng tôi. Cho đến tận sau này, tôi vẫn không thể nào quên được những buổi chiều mùa khô trong vắt đến nao lòng, chú nai con cứ lững thững đi theo bước chân tôi ra hồ tắm mát dưới ánh hoàng hôn nơi chiến trường xưa...

(Còn nữa)

Đón đoc kỳ sau : Phía sau mặt trận chẳng bình yên