Dấu ấn cuộc đời : Sự cố “Không đâu” (Phần 18 )

Tôi được Tư lệnh Lê Huẩn gọi về để báo cáo vụ việc vi phạm kỷ luật quốc tế của quân mình ở huyện Chhlong (Chi Sen) Trước khi đi, tôi chủ động xin phép Thủ trưởng được đến tận nơi xem xét, giải quyết xong xuôi rồi mới về báo cáo, và đã được Tư lệnh đồng ý

Lần này, tôi không dùng chiếc xe Zil-131 của chỉ huy mà chủ động gọi Tiểu đoàn Pháo phòng không 37mm điều một chiếc xe GAZ-66 lên để đi Chi Sen. Mọi người trong đơn vị đều bất ngờ, không hiểu vì sao tôi lại lựa chọn như vậy .

Lý do thực ra rất đơn giản: Đoạn đường từ trung tâm vào đến huyện Chi Sen – nơi Tiểu đoàn 2 của trung đoàn đang đứng chân – dài đến mấy chục cây số . Với quãng đường dài như ấy, một đại đội công binh không thể và cũng không nên rải quân ra để rà phá mìn, bảo vệ suốt trục lộ; nhất là trong tình thế tôi cần phải đi nhanh về nhanh . Chiếc xe GAZ-66 dù chỉ có hai cầu, nhưng trọng lượng nhẹ, khả năng leo dốc và vượt địa hình rất tốt, đặc biệt là khó bị sa lầy trong bối cảnh trời đã bắt đầu vào đầu mùa mưa, đất cát trong rừng nhão ra như cháo [INDEX]. Dù cả hai loại xe Zil-131 và GAZ-66 đều được trang bị tời kéo, nhưng một khi đã chìm sâu xuống bùn thì Zil-131 với tải trọng nặng hơn nhiều sẽ rất khó xử lý, chưa kể thân xe to dài nên luồn lách ở đường rừng rất bất tiện .

Ban Chỉ huy Tiểu đoàn 407 Đặc công thời chiến trường K chụp ảnh lưu niệm cùng Thượng tướng Trương Thiên Tô, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam thế hệ sau của Tiểu đoàn Đặc công 407 trong ngày gặp mặt truyền thống. Từ trái sang: Dũng, Trường, Tô, Hóa, Hài.- Ảnh : NVCC.

Cái mà anh em tài xế ngán nhất ở dòng GAZ-66 là cả hai bên ghế trong cabin đều nằm ngay trên bánh xe trước [INDEX]. Nếu chẳng may xe đè trúng mìn tăng, hai người ngồi phía trước coi như không có cơ hội sống sót . Hiểu rõ tâm lý e ngại đó, để trấn an lực lượng hành quân theo xe, tôi bảo với anh em:
– Mình đã ngồi ở vị trí này rồi thì các cậu không có gì phải sợ cả!
Nghe vậy, anh em chiến sĩ liền cảm thấy rất an tâm .

Để nghi binh, tôi vẫn cho một số tổ công binh tổ chức tuần tra trên đường nhằm thu hút sự chú ý của các loại địch ngầm về hướng đường ô tô chính . Đồng thời, tôi sử dụng chiếc xe GAZ-66 chở theo 20 chiến sĩ cùng mình hành quân luồn lách theo con đường xe bò . Trên suốt dọc đường đi, cứ qua một đoạn, tôi lại cho thả xuống 2 chiến sĩ (trang bị 1 khẩu AK và 1 khẩu B40) làm nhiệm vụ chốt giữ

. Nhờ phương án di chuyển linh hoạt này, chúng tôi đã nhanh chóng tiếp cận thẳng vào huyện Chi Sen an toàn, bất chấp việc lúc đó kẻ địch đang tung tin đồn thất thiệt rằng có cả ngàn quân của chúng đã lọt vào nội địa để chuẩn bị đánh úp Chi Sen

Đối với quân ta, tôi quán triệt quy định nghiêm ngặt: Khi phát hiện có địch xuất hiện là phải chủ động nổ súng đánh phủ đầu ngay từ xa . Phát súng bất ngờ sẽ khiến đội hình của chúng bị rối loạn khi chưa kịp định hình lực lượng của ta nhiều hay ít, sau đó bộ đội sẽ ẩn mình đánh trả và chờ viện binh từ các lực lượng chốt giữ gần đó ứng cứu .

1. Đại tá Nguyễn Tiến Dũng (bên trái) và anh Nguyễn Văn Điệu (bên phải), Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 5 - Ảnh: NVCC

Khi tôi vào đến huyện Chi Sen, toàn bộ cán bộ huyện và các cơ quan của bạn đang tập trung hết về ban chỉ huy của Tiểu đoàn 2 do hoang mang trước tin đồn địch có cả ngàn quân sắp đánh vào. Biết có chỉ huy trung đoàn vào kiểm tra, các đồng chí trong ban chỉ huy tiểu đoàn đã ra báo cáo tình hình và mời tôi vào phòng họp.

Lúc tôi bước vào, tất cả mọi người đều nghiêm túc đứng dậy chào, chỉ có duy nhất một người là chậm chạp đứng dậy sau cùng  Người đứng dậy muộn đó chính là Thạch – Tiểu đoàn phó, một cán bộ được điều động từ đợt dồn những người bản lĩnh nhất của các trung đoàn bổ sung cho đơn vị ở lại để chuẩn bị rút quân, người từng được anh Mai Phước Liệu khen ngợi là "rất bản lĩnh"

Thấy Thạch nghiêm giọng chấn chỉnh người đứng dậy muộn kia: "Thấy cấp trên đến mà không đứng dậy chào...", tôi lập tức giật mình . Tôi vội vàng lên tiếng xin lỗi mọi người, bởi ông em mình trong lúc nóng nảy đã quên mất họ là khách, thậm chí còn là chủ nhà – trong đó có cả đồng chí Chủ tịch huyện của bạn, làm sao mình có thể coi mình là cấp trên của họ được

Sau khi nhắc nhở riêng cán bộ tiểu đoàn và nắm chắc tình hình mọi mặt (từ tình hình địch, ta, quân bạn, tình hình nhân dân cho đến vụ việc kỷ luật), tôi quyết định phải triển khai hai việc ngay lập tức: Một là trấn an tinh thần quân bạn trước tin đồn thất thiệt, hai là giải quyết dứt điểm vụ việc quân ta bắn lầm heo của người dân

Đối với ban chỉ huy huyện của bạn, tôi tự tin tuyên bố:
– Địch vào càng nhiều thì càng tốt! Bởi vì quân đội Việt Nam đang giăng sẵn trận địa bẫy để tiêu diệt, đánh tan nát toàn bộ lực lượng này . Cho nên, yêu cầu tất cả các đồng chí phải giữ bí mật tuyệt đối, không được phổ biến xuống cấp dưới làm hoang mang !

Thực ra, đây là đòn gió của tôi nhằm mục đích dọa dẫm những kẻ địch ngầm có thể đang cài cắm, đồng thời cốt để trấn an tinh thần cho bạn là chính . Trước khi rút quân về, tôi còn mời các cán bộ chủ chốt của huyện cùng lên xe chạy một vòng quanh thị trấn với lý do là đi xem xét địa hình, nhưng chủ yếu là để thị uy lực lượng, giúp bạn hoàn toàn yên tâm . Mặt khác, tôi quyết định cấp cho bạn 4 khẩu súng diệt tăng B41 cùng cơ số đạn của Liên Xô (loại đạn có tính năng hết tầm tự nổ trên không) . Tôi dặn đồng chí Chủ tịch huyện: Khi có tình huống khẩn cấp xảy ra, cứ bắn súng lên trời làm ám hiệu, quân ta nghe thấy tiếng nổ sẽ lập tức khép vòng vây đến truy diệt sạch quân địch

 Tuốc Vông – Chủ tịch huyện Chi Sen, một cán bộ vừa đi học ở bên Việt Nam về – nghe xong phương án thì phấn khởi và cảm động lắm

Còn về vụ việc chiến sĩ ta bắn lầm heo của dân vì tưởng là heo rừng . Trong cuộc chiến này, biết bao xương máu của quân tình nguyện Việt Nam vì nghĩa vụ quốc tế cao cả đã ngã xuống, chúng ta tuyệt đối không thể để một sơ suất nhỏ làm ảnh hưởng đến tình đoàn kết gắn bó giữa hai dân tộc . Khi biết chuyện, đồng chí Tuốc Vông dứt khoát không chịu nhận tiền bồi thường, thậm chí còn nói đỡ cho quân ta và kiên quyết từ chối nhận tiền đền bù .

Hiểu rõ tinh thần xử lý nghiêm minh của Tư lệnh mặt trận, tôi liền giải thích chân tình với bạn:
– Báo cáo anh, nếu anh không cho người dân nhận số tiền bồi thường thỏa đáng này (chúng tôi đền bù gấp ba lần giá trị thực tế), thì theo kỷ luật chiến trường nghiêm ngặt của quân tình nguyện, người chiến sĩ lỡ tay bắn nhầm kia có thể sẽ phải đối mặt với hình phạt cao nhất là tử hình !

Nghe tôi phân tích thấu tình đạt lý như vậy, đồng chí Chủ tịch huyện buộc phải chấp nhận và bày tỏ lòng cảm ơn bộ đội Việt Nam một cách rất xúc động . Toàn bộ công việc giải quyết sự cố được chúng tôi kết thúc nhanh chóng chỉ trong vòng vài tiếng đồng hồ . Cách làm nhanh gọn này khiến cho lực lượng địch ngầm nếu có kịp báo tin ra ngoài thì bọn chúng cũng không dám hoặc không thể trở tay kịp . Sau đó, tôi cho đơn vị trở về theo con đường cũ, thực hiện thu quân theo hình thức cuốn chiếu, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho toàn đội hình. Về đến căn cứ, tôi tiến hành kiểm tra, chấn chỉnh lại đơn vị, động viên quân bạn ổn định tình hình rồi chuẩn bị về Bộ Tư lệnh Mặt trận để báo cáo .

Sau khi nghe tôi báo cáo cụ thể tình hình và biện pháp xử lý vụ việc, Tư lệnh tỏ ra rất đồng tình và chấp thuận cách giải quyết của tôi . Ông thân mật nhắc nhở:
– Thằng Khăn sau này nó lại về Sư đoàn rồi, nên đơn vị của cậu vẫn phải là người chịu trách nhiệm trực tiếp tại địa bàn này . Chú ý địa bàn rộng thì phải hết sức cảnh giác và giữ nghiêm kỷ luật quân đội !

Khi tôi rời khỏi nhà của Tư lệnh, anh Huỳnh Thanh Tịnh – Phó Tham mưu trưởng kiêm Trưởng phòng Tác chiến Mặt trận – đã lái xe đưa tôi về lại cơ quan .

Trên xe, anh vui vẻ kể:
– Vừa rồi có một cô bé từ Phnôm Pênh ra chơi, cô này xem bói giỏi lắm cậu ạ! Cô ấy xem cho thằng Ta lái xe chính xác đúng 100% luôn .
Tôi cười hỏi anh:
– Vậy anh đã xem thử chưa?
Anh Tịnh xua tay bảo:
– Tao không dại! Chớ chẳng biết mình có chết hay không, tự nhiên người ta bảo vài tháng nữa chết thì có khi lo quá mà ngã bệnh chết luôn ấy chứ – Nói rồi anh bật cười .
Tôi trêu lại:
– Anh đúng là thiếu bản lĩnh thật!
Anh liền thách thức tôi:
– Vậy mày có bản lĩnh không? Có dám ra xem không?
Tôi dứt khoát đáp luôn:
– Em thì thừa bản lĩnh! Nhưng có điều anh phải cho em mượn đỡ 300 Riel vì trong người em lúc này không mang theo tiền để gửi cho thầy bói .

Anh Tịnh gật đầu đồng ý ngay: "Được rồi, tiền đây!" . Nói rồi, anh gọi thêm đồng chí Khích – Phó phòng Tác chiến  Ba anh em chúng tôi leo lên chiếc xe Jeep Gaz-46 (loại xe lội nước SDK) chạy thẳng ra thị xã Stung Treng để tìm đến nhà thầy bói .

Trong đầu tôi lúc đó nghĩ cô bé thầy bói này chắc chưa đến 30 tuổi, lại nghe đồn rất xinh đẹp, không khéo mấy đại ca nhà mình bị hút hồn rồi nhìn gà hóa cuốc cũng nên . Vào đến nơi, anh Tịnh chủ động kéo tôi vào trước và bảo thầy bói xem cho cậu em này . Cô thầy bói đưa ra một tập bài, bảo tôi rút lấy một con [INDEX]. Sau khi nhìn quân bài rồi nhìn thẳng vào người tôi, cô ấy bắt đầu nói một mạch như đọc sách:
– Anh là cán bộ lớn...
Tôi liền cắt ngang lời cô ấy:
– Tôi chỉ là lái xe cho thủ trưởng thôi cô ơi!
Nhưng cô thầy bói vẫn quả quyết nhìn tôi:
– Anh chắc chắn là cán bộ lớn, nếu không phải thì tôi không phải là con người nữa
Thấy vậy, anh Tịnh liền nhắc nhỏ tôi: "Cậu cứ im lặng để cho người ta nói!"

. Tôi nghe lời, đứng yên giữ im lặng để nghe tiếp . Cô thầy bói phán tiếp:
– Anh vừa mới đi giải quyết một vụ gỡ rối công việc về xong . Đến tháng 9 này, anh sẽ có một sự thay đổi rất lớn liên quan đến con đường công danh, sự nghiệp . Anh là người đã có vợ, con của anh tuổi... Anh là người có số đào hoa, đi ra ngoài được rất nhiều cô gái quý mến  Nhưng tôi nói cho anh biết trước điều này, vợ anh sau này nó sẽ bỏ anh đó... Bên cạnh đó, anh có một ông Thầy đỡ đầu rất lớn . Số anh lớn đến mức dù có xe tông thẳng vào người thì ông Thầy đó cũng sẽ quăng anh ra ngoài an toàn .

Lời phán rõ ràng, cụ thể, bao hàm từ chuyện quá khứ, tương lai, sự nghiệp cho đến những góc khuất riêng tư . Lời phán của một cô thầy bói Việt kiều xinh đẹp năm ấy, cho đến tận ngày hôm nay đối chiếu lại, tất cả từ quá khứ cho đến tương lai đều chính xác một cách tuyệt đối [INDEX]. Có lẽ bản thân mình trước đây mới là kẻ biết một mà cứ tưởng đã nhìn thấu cả thiên hạ . Nhìn lại nhận thức còn kém cỏi của mình bấy lâu nay, tôi vốn chỉ biết định nghĩa cái siêu hình là duy tâm

. Nhưng chính cái siêu hình này có lúc lại phản ánh rất đúng hai giá trị: một là "chân lý luôn là những cái cụ thể", và hai là "tiêu chuẩn của chân lý phải được kiểm nghiệm qua thực tiễn"

Đại Tá Đinh Huy Trụng ( phải ) CCB Đại đội trinh sát 17 Quân khu 5 thời kỳ chống Mỹ với Đại tá Nguyễn Tiến Dũng ( bìa trái ) Trần Khanh ( giữa ) chính trị viên C2 D406 đặc công QK5- ảnh chụp khi về thăm đền thờ 1500 liệt sĩ ở Quảng Ngãi- Ảnh ; Huy Trụng

Những việc nhỏ nhưng quan trọng

Trung đoàn nhận được thông tin chỉ đạo từ cấp trên cảnh báo về hiện tượng tiêu cực bán hồ sơ ra quân, cùng những lỗ hổng trong công tác quản lý tài chính và quân lương, lương thực ..

Thông thường, các đồng chí chỉ huy thường phó mặc giao khoán việc này cho cơ quan chức năng làm, rồi chủ yếu ký các giấy tờ dựa trên niềm tin là chính . Thực tế, hồ sơ ra quân của một người chiến sĩ yêu cầu phải có đến 10 chữ ký của các thủ trưởng ở các loại giấy tờ khác nhau . Với một đợt ra quân số lượng lớn lên tới 500 người, nếu chỉ một mình người chỉ huy ngồi ký thì cả một đêm trắng cũng không thể nào hoàn thành nổi, chưa nói gì đến việc kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng .

Hồi tôi còn ở Trung đoàn 95, tôi đã từng phải thức trọn một đêm trắng để ký đống hồ sơ này  Đến nửa đêm, tôi phải mời anh Chăn (Phó Chính trị Trung đoàn) dậy ăn cháo gà rồi hai anh em cùng ngồi ký phối hợp thì mới giải quyết xong.

 Tất nhiên, để bảo đảm chính xác, trước khi ký tôi đã chỉ đạo cho bộ phận quân lực của trung đoàn và các tiểu đoàn tổ chức làm việc, đối chiếu dữ liệu chặt chẽ từ trước . Ngay tại văn phòng trung đoàn, các cán bộ tiểu đoàn có trách nhiệm phải cùng tham gia đối chiếu rõ ràng quân số và nhân sự cụ thể của đơn vị mình dưới sự giám sát và xử lý trực tiếp tại chỗ.

Sau khi công tác đối chiếu đã hoàn thành chính xác 100%, trung đoàn mới chính thức đặt bút ký . Đến bước đó thì không còn thời gian đâu để ngồi dò xem lại từng tờ nữa . Trước khi làm thủ tục chia tay anh em ra quân, đại diện chỉ huy các đơn vị và các cơ quan chức năng đều phải có mặt tập trung đông đủ để lắng nghe tâm tư, ý kiến của chiến sĩ. Các thủ trưởng đơn vị và cơ quan liên quan có trách nhiệm trả lời chất vấn trực tiếp tại chỗ, sau đó ban chỉ huy trung đoàn sẽ đưa ra quyết định xử lý ngay . Với cách làm minh bạch và chặt chẽ như vậy, tôi hoàn toàn tự tin khẳng định với cấp trên là đơn vị của mình không bao giờ xảy ra sai phạm

Khi tôi chuyển về Trung đoàn 143, việc nhận quân mới thì đã có rồi, nhưng tổ chức một đợt ra quân đồng loạt với số lượng lớn như vậy thì đơn vị chưa từng làm . Trong quá trình tổ chức liên thẩm giữa các cơ quan chức năng gồm cán bộ, quân lực, tài chính và quân lương, nguyên tắc là tất cả các văn bản, giấy tờ phải được hoàn thiện đầy đủ cho các thành viên theo đúng quy định

Thiếu tướng Lê Huẩn và Phu nhân cùng cháu ngoại - Ảnh : Thảo Ngô ( cháu ngoai cụ Lê Huẩn)

 Trong công tác chỉ huy, tôi luôn đặc biệt chú ý, bắt các cơ quan phải giải thích rõ ràng những điểm mâu thuẫn số liệu phát sinh giữa các bộ phận với nhau

 Mà cái lỗi phổ biến nhất thường gặp là: Quân số thực tế có quản lý nhưng lại không được đưa vào quyết toán (do đơn vị mới nhận quân, các chế độ đi kèm vẫn do bên giao quân bảo đảm)  hoặc ngược lại, có số liệu quyết toán tài chính rõ ràng nhưng thực tế lại không có quân...

(Còn nữa)