Đấu giá đất ở: 'Chốt' khung tiền đặt trước 20 - 50%

Khung tiền đặt trước 20 - 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân sẽ được áp dụng từ ngày 1/7/2027.

Quốc hội mới đây đã chính thức thông qua Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), trong đó, giữ khung tiền đặt trước từ 20 - 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Theo Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tại chương trình kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, các quy định về nâng mức tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy hiệu quả rõ rệt, kéo giảm đáng kể số lượng người trúng đấu giá bỏ cọc.

Đơn cử tại tỉnh Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do người trúng không nộp tiền đã giảm mạnh từ 377 trường hợp trong năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng đầu năm nay trong khi tổng số thửa, lô đưa ra đấu giá tăng từ gần 1.300 lên gần 3.900 trường hợp.

Tại tỉnh Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống còn 11 trường hợp.

Về người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm (khoản 3 Điều 36), Chính phủ cho biết, người tham dự phiên đấu giá đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự phiên đấu giá.

Do đó, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai là gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa biết trước.

Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng thông đồng trong đấu giá tài sản như trong thực tiễn đã xảy ra (nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá) để làm cho cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) đã kế thừa quy định hiện hành không quy định buộc trả cao hơn giá khởi điểm; quyền quyết định giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia. Khi nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn thì bốc thăm là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh việc tùy nghi chọn người trúng.

Luật cũng quy định trường hợp tất cả người tham dự phiên đấu giá từ chối bốc thăm thì đấu giá không thành; người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và xử lý tiền đặt trước theo quy định. Việc bốc thăm được thực hiện dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá.

Luật đã bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá gồm từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá nhằm xử lý đầy đủ vi phạm phát sinh ở các giai đoạn, tăng tính răn đe, phòng ngừa việc trả giá cao bất thường, sau đó từ chối kết quả đấu giá thành để trục lợi. Đây là biện pháp được nghiên cứu, tổng kết từ thực tiễn và kết quả tích cực trong việc thực hiện Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Về xác định đấu giá tài sản là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, theo báo cáo của Chính phủ, cơ sở đánh giá hiệu quả thi hành qua thực tiễn, Điều 19 của Luật đã luật hóa Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, phát triển dịch vụ đấu giá tài sản, nhất là đấu giá tự nguyện.

Hoạt động này vẫn được quản lý bằng tiêu chuẩn nghề nghiệp, chứng chỉ hành nghề, trách nhiệm pháp lý và công tác kiểm tra, giám sát.

Đối với kiến nghị tăng trách nhiệm chuyên môn của đấu giá viên, Chính phủ đề nghị giữ sự phân định trách nhiệm như quy định, cụ thể là đấu giá viên chịu trách nhiệm về phiên đấu giá do mình điều hành; tổ chức hành nghề chịu trách nhiệm về hoạt động và kết quả đấu giá do mình thực hiện.

Phương Anh

Nguồn Nhà Quản Trị: https://theleader.vn/dau-gia-dat-o-chot-khung-tien-dat-truoc-20--50-d48653.html