Dấu hiệu buông lỏng quản lý đất rừng tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Giấy Việt Nam?

Sử dụng hàng ngàn ha đất không đăng ký, giao khoán "bỏ quên" quy định

Đi sâu kiểm tra về công tác quản lý của Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy Miền Nam (đơn vị do Tổng công ty Giấy Việt Nam nắm giữ 100% vốn điều lệ), hàng loạt những vi phạm tại tỉnh Kon Tum cũ đã được phát hiện.

Tổng Công ty Giấy Việt Nam - Ảnh: ITN.

Thực tế rà soát cho thấy doanh nghiệp này đã tự ý sử dụng tới 1.266,58 ha đất tại tỉnh Kon Tum cũ vào mục đích trồng rừng nhưng lại không hề đăng ký với cơ quan nhà nước, đi ngược lại các quy định của Luật Đất đai. Không dừng lại ở đó, công ty cũng chưa thực hiện rà soát đất đai để làm cơ sở lập phương án sử dụng, đồng thời chây ì, chậm bàn giao diện tích đất bị thu hồi về cho địa phương quản lý.

Trong công tác giao khoán, việc thực hiện cũng bộc lộ sự cẩu thả, sai nguyên tắc. Cụ thể, công ty đã ký hợp đồng giao khoán không đúng đối tượng, không có biên bản giao nhận, và hợp đồng hoàn toàn không thể hiện các chế độ cơ bản như tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động.

Việc sản xuất diễn ra khi không có phương án tổ chức kinh doanh, không tuân thủ mẫu hợp đồng quy định, và hậu quả của sự thiếu kiểm tra, giám sát là đã để xảy ra tình trạng trồng cây cao su sai mục đích, sai quy hoạch đất đai.

Những vi phạm này diễn ra trong một thời gian dài có phần trách nhiệm không nhỏ của cơ quan quản lý địa phương. Tỉnh Kon Tum cũ từng ban hành văn bản tạm giao và thỏa thuận giao quản lý sử dụng đất nhưng lại không tiến hành bàn giao đất tại thực địa, dẫn đến việc không xác định được diện tích thực tế công ty đang quản lý.

Thậm chí, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kon Tum cũ còn ký hợp đồng thuê đất khi chưa hề có quyết định cho thuê đất, và thẩm định phương án sử dụng đất sai lệch so với diện tích thực tế.

Hàng ngàn ha đất bị "xẻ thịt", bỏ hoang lãng phí

Tình trạng quản lý lỏng lẻo tiếp tục lan rộng sang Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai, nơi Tổng công ty Giấy Việt Nam nắm giữ 22,73% vốn Nhà nước. Việc doanh nghiệp này chưa rà soát hiện trạng, không xác định rõ diện tích và ranh giới dẫn đến tình trạng xâm canh, lấn chiếm, đe dọa trực tiếp đến an ninh trật tự địa bàn. Tỉnh Đắk Lắk có 2.476,595 ha đất bị xâm canh; tại Đắk Nông là 1.011,64 ha; và tại Lâm Đồng là 492,041 ha.

Đáng chú ý, ngay cả phần diện tích đất sạch được chính quyền cho thuê, Công ty CP Tập đoàn Tân Mai cũng không đưa vào sử dụng đúng mục đích. Hàng ngàn ha được giao để trồng rừng nhưng bị doanh nghiệp "bỏ quên", để đất trống lãng phí: Đắk Lắk (1.553,4 ha), Đắk Nông (808,17 ha) và Lâm Đồng (69,3 ha).

Ngoài ra, doanh nghiệp này còn ngang nhiên chưa thực hiện các thủ tục về nghĩa vụ tài chính đối với 97,5 ha đất tại huyện Bảo Lâm và 560,55 ha tại huyện Đam Rông thuộc tỉnh Lâm Đồng.

Kiên quyết thu hồi, xem xét dấu hiệu hình sự

Trước các sai phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các địa phương, Bộ ngành liên quan tiến hành kiểm điểm, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả để xử lý trách nhiệm cá nhân, tổ chức qua các thời kỳ.

Đáng chú ý, cơ quan thanh tra đã đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh kiên quyết yêu cầu Công ty CP Tập đoàn Tân Mai đưa diện tích đất đang bỏ trống vào sử dụng; nếu doanh nghiệp không thực hiện thì kiên quyết tiến hành thu hồi theo quy định của pháp luật, không để tình trạng xí phần rồi bỏ hoang kéo dài.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh trong quá trình thực hiện Kết luận thanh tra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, gây thiệt hại tiền, tài sản của nhà nước, các đơn vị phải chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan chức năng để xử lý nghiêm minh theo luật định.

Đây là một hồi chuông cảnh báo đanh thép đối với công tác quản lý đất có nguồn gốc nông, lâm trường, không thể để tài sản quốc gia bị sử dụng sai mục đích, lấn chiếm và lãng phí một cách tùy tiện như thời gian qua.