Dấu son trung nghĩa của Anh hùng Lê Lai trong ngôi đền gần 600 năm tuổi

VIDEO: Toàn cảnh Đền thờ Trung túc vương Lê Lai.

Đền thờ Trung túc vương Lê Lai cách chính điện Lam Kinh khoảng 6 km về phía Tây Bắc, mang vẻ cổ kính, trầm mặc giữa không gian cây xanh.

Lê Lai là người con của vùng đất Kiên Thọ. Năm 1418, khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn nổ ra, bị quân Minh vây hãm tại núi Chí Linh, Lê Lai đã liều mình đổi áo ngự bào, nhận 5 thớt voi cùng 2.000 binh sĩ xông ra trận giả làm Lê Lợi để giải nguy cho chủ tướng và nghĩa quân, sau đó đã dũng cảm hy sinh. Sau khi ông mất, Nhân dân và các tướng lĩnh đưa ông về an táng tại quê nhà. Từ đó, vùng đất Kiên Thọ trở thành nơi lưu giữ ký ức về vị tướng đã quên mình vì đại nghĩa.

Ban đầu, đền thờ Lê Lai do Nhân dân địa phương dựng bằng tranh, tre, nứa, lá. Theo sử liệu, đến năm 1450, niên hiệu Thái Hòa đời vua Lê Nhân Tông, triều đình tiếp tục có chỉ dụ tu sửa, tôn tạo ngôi đền. Trong các năm 1939 và 1944, đền được trùng tu, trong đó có việc tu sửa hậu cung.

Sau những lần phục dựng gần đây, đền mang diện mạo mới uy nghi, phía trước là hồ bán nguyệt, những hàng cây xanh bao quanh.

Ngay cổng chính dẫn vào đền là hai cây đại lớn, được cho là có tuổi đời hàng trăm năm, đã được xếp hạng Cây di sản Việt Nam.

Đền được xây dựng theo lối chồng rường giá chiêng - một dạng kiến trúc nhà truyền thống phổ biến ở miền Bắc.

Từ những mái ngói, cột gỗ, ban thờ sơn son thiếp vàng đến những bức hoành phi, câu đối cổ, mỗi chi tiết trong ngôi đền đều góp phần tạo nên một không gian tưởng niệm giàu chiều sâu lịch sử.

Phần mái có độ cong, tạo dáng vẻ đặc trưng thường thấy ở các công trình đình, chùa truyền thống. Họa tiết rồng được chạm khắc trên mái, mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống của ngôi đền cổ.

Bên trong hậu cung, ban thờ Anh hùng Lê Lai được bài trí với đồ thờ sơn son thiếp vàng.

Tại khu vực hậu cung còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ có giá trị như hoành phi, câu đối được khắc trên những tấm gỗ nguyên khối.

Bên trái đền thờ Lê Lai là đền thờ Mẫu thờ Đức Thánh Chúa bà Nương A Thiện, vợ của Lê Lai.

Phó Giám đốc Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa Bùi Ánh Tuyết cho biết: “Trong những ngày lễ hội, các nghi thức tế lễ, dâng hương tại Đền thờ Trung túc vương Lê Lai được tổ chức trang nghiêm, cung kính theo nghi lễ tế thần thời Lê. Lễ hội Lam Kinh 2026 cũng là dịp người dân địa phương và du khách tìm về di tích, tưởng nhớ công lao của vị tướng đã hy sinh vì nghĩa lớn”.

Hằng năm, lễ hội đền Tép được tổ chức vào ngày 21/8 âm lịch và ngày 8 tháng giêng, trong đó ngày 8 tháng giêng là ngày mất của Lê Lai. Tại đây, du khách không chỉ tìm thấy sự thanh tịnh của một không gian thờ tự cổ kính mà còn có dịp trở về với một phần ký ức lịch sử của vùng đất Lam Sơn - nơi những câu chuyện về lòng trung nghĩa, tinh thần xả thân vì đại nghĩa vẫn được gìn giữ trong đời sống cộng đồng.