Đẩy nhanh đầu tư hạ tầng xử lý chất thải phía nam

Áp lực xử lý rác thải lớn tiềm ẩn nguy cơ quá tải tại Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2 (xã Tam Xuân). Ảnh: HỒ QUÂN

Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2 được đưa vào hoạt động từ năm 2004, do Công ty CP Môi trường đô thị Quảng Nam vận hành. Khu xử lý có diện tích khoảng 22,5ha, gồm 2 hộc chôn lấp với tổng sức chứa gần 1,3 triệu tấn rác, công suất tiếp nhận khoảng 500 tấn/ngày và dự kiến đầy vào cuối năm 2027.

Thời gian qua, nơi đây tiếp nhận, xử lý khối lượng lớn rác thải khu vực phía nam thành phố, tiềm ẩn nguy cơ quá tải cục bộ và kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường. Dù đơn vị vận hành nỗ lực xử lý mùi hôi, nước rỉ rác, tình trạng ô nhiễm vẫn khó được giải quyết triệt để do rác được xử lý bằng phương pháp chôn lấp.

Bà Lê Thị Hồng Thắm, Bí thư Chi bộ thôn Bích Ngô (xã Tam Xuân) cho biết, tuyến đường dân sinh vào khu xử lý rác dài hơn 4,5km, nhưng sau 5 năm triển khai mới hoàn thành 600m đầu tuyến, ảnh hưởng đến việc vận hành bãi rác và đi lại của người dân.

“Người dân rất mong thành phố sớm có giải pháp giải quyết triệt để vấn đề môi trường tại Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2. Đây không chỉ là vấn đề dân sinh cấp bách mà còn góp phần tạo sự đồng thuận, hài hòa lợi ích giữa người dân và yêu cầu bảo vệ môi trường”, bà Thắm chia sẻ.

Ông Đoàn Văn Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Xuân cho biết, thời gian qua, chính quyền địa phương nỗ lực vận động, tuyên truyền để người dân đồng thuận, chia sẻ với thành phố trong việc vận hành khu xử lý rác tại địa phương.

UBND xã cũng đã kiến nghị thành phố có phương án xử lý triệt để nước rỉ rác; triển khai, vận hành hiệu quả các dự án cải tạo, xử lý môi trường, thu gom nước mặt tại Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2. Đồng thời xây dựng cơ chế hỗ trợ người dân ở những nơi có khu xử lý rác thải bằng phương pháp chôn lấp; đề xuất triển khai dự án mương tiêu thu gom nước rỉ rác, nước thải từ khu xử lý chất thải rắn nhằm bảo đảm môi trường khu vực.

Việc kiểm tra, giám sát vấn đề môi trường tại Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2 được các ngành chức năng duy trì, thực hiện thường xuyên. Ảnh: HỒ QUÂN

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo quy hoạch ngành, toàn thành phố có 3 khu xử lý rác thải tập trung, gồm: Khu liên hợp xử lý chất thải Khánh Sơn (phường Hòa Khánh), Khu xử lý chất thải rắn Đại Hiệp (xã Đại Lộc) và Khu xử lý chất thải rắn Nam Quảng Nam (xã Núi Thành).

Đối với Khu xử lý rác thải Tam Xuân 2, theo cam kết với người dân Tam Xuân, UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) sẽ đóng cửa bãi rác vào năm 2023, khi Khu xử lý chất thải rắn Nam Quảng Nam đi vào vận hành.

Tuy nhiên, quá trình quy hoạch, triển khai hạ tầng khu xử lý tại xã Núi Thành chậm tiến độ so với kế hoạch. Do đó, cuối năm 2023, các ngành chức năng và chính quyền địa phương tổ chức đối thoại với người dân, cam kết hoàn thành dự án tại xã Núi Thành vào cuối năm 2026, tạo cơ sở tiến tới đóng cửa bãi rác Tam Xuân.

Theo ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật làm chủ đầu tư dự án xử lý nước rỉ rác tại bãi rác Tam Xuân 2.

Dù bãi rác dự kiến đóng cửa, việc xử lý nước rỉ rác và hoàn thành các thủ tục đánh giá tác động môi trường vẫn cần thiết nhằm bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường.

Dự án Khu xử lý chất thải rắn Nam Quảng Nam có diện tích 15,8ha, gồm 2 ô chôn lấp, công suất xử lý 350 tấn/ngày đêm và công suất xử lý nước rỉ rác 600m3/ngày đêm. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 156 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 vào cuối năm 2026. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành.

Mới đây, tại Quyết định số 4642/QĐ-UBND ngày 12/10/2026, UBND thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư; đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với dự án Nhà máy xử lý rác thải và phát điện tại Khu xử lý chất thải rắn Nam Quảng Nam, với tổng vốn đầu tư 2.184 tỷ đồng.

Dự án do Công ty TNHH Môi trường Ngôi Sao Xanh và Công ty CP Cẩm Thạch Xanh đầu tư, có công suất xử lý, tái chế rác thải 1.215 tấn/ngày và công suất phát điện 15MW.

Dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc điều tiết, xử lý lượng rác thải khu vực phía nam thành phố; từng bước chuyển sang mô hình xử lý rác hiện đại, khép kín, hướng đến tiêu chuẩn môi trường cao hơn, giảm dần tỷ lệ chôn lấp và phát triển kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xử lý chất thải. Công nghệ đốt rác còn giúp tạo ra điện năng phục vụ đời sống, sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội.