Đẩy nhanh tiến độ dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận

Xã Phước Dinh (Khánh Hòa), nơi xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Tỉnh Khánh Hòa đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư, bảo đảm tiến độ triển khai hai dự án.

Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, góp phần tạo nền tảng để đất nước bứt phá, vươn lên trong kỷ nguyên phát triển mới. Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận chính thức được khởi động lại theo quyết định của Trung ương, gồm 2 nhà máy với 4 tổ máy, trong đó Nhà máy Ninh Thuận 1 đặt tại xã Phước Dinh và Nhà máy Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải.

Để tạo hành lang pháp lý thuận lợi, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 189/2025/QH15 cho phép áp dụng cơ chế đặc thù với mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cao nhất khi Nhà nước thu hồi đất. Đây được xem là điều kiện then chốt để dự án có thể tái khởi động và triển khai đồng bộ.

Theo phân công, tỉnh Khánh Hòa chịu trách nhiệm chủ trì công tác giải phóng mặt bằng, di dân và tái định cư tại các khu vực chịu ảnh hưởng. Đây là bước đi có tính quyết định, tạo tiền đề để Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), chủ đầu tư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Tập đoàn Công nghiệp năng lượng quốc gia (Petrovietnam), chủ đầu tư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 triển khai các hạng mục tiếp theo.

Dù chính quyền các xã Phước Dinh và Vĩnh Hải đã tập trung nguồn lực triển khai nhiệm vụ, song đến nay, tiến độ giải phóng mặt bằng, di dân và tái định cư vẫn chưa đạt yêu cầu đặt ra. Tại dự án Ninh Thuận 1, công tác kiểm kê đã hoàn thành trên diện tích 449,37ha khu nhà máy; khu tái định cư đã kiểm kê toàn bộ 132 trường hợp và xác định nguồn gốc đất đối với 127 trường hợp.

Đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải), khu nhà máy đã hoàn thành kiểm kê và xác định nguồn gốc đất đối với 460/534 trường hợp. Khu tái định cư có diện tích đất thu hồi 54,39ha, đã kiểm kê 202 hộ dân và 2 tổ chức. Khu chỉnh trang dân cư hiện hữu có tổng diện tích quy hoạch 13,4ha, trong đó diện tích thu hồi 7,4ha và đất chỉnh trang 6ha; đã kiểm kê hiện trạng 57 trường hợp và xác định quy chủ 91 ngôi mộ.

Về cơ bản, người dân vùng dự án đều đồng thuận với chủ trương đầu tư và mong muốn chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải rõ ràng, hợp lý, bảo đảm điều kiện sống ổn định, lâu dài tại nơi ở mới.

Ông Trần Văn Bảy, xã Vĩnh Hải chia sẻ: “Nhà nước đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân sẽ tính toán, lựa chọn những công nghệ tiên tiến, an toàn nhất để người dân yên tâm. Người dân mong muốn nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời giá cả đền bù, hỗ trợ cần phù hợp, bảo đảm quyền lợi chính đáng của bà con”.

Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt dự án thành phần di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 giai đoạn 2025-2030, với tổng vốn đầu tư khoảng 6.700 tỷ đồng.

Theo đó, các khu tái định cư được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; các hạng mục thiết yếu như giao thông, điện, nước, trường học, trạm y tế, chợ, trung tâm văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng và các công trình tín ngưỡng được quy hoạch bài bản, đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất và đời sống văn hóa của người dân.

Song song đó, tỉnh đang phối hợp các bộ, ngành Trung ương đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 189/2025/QH15 nhằm tập trung hoàn thiện chính sách bồi thường đất sản xuất, hỗ trợ chuyển đổi sinh kế, đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người dân vùng dự án.

Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Văn Nhựt cho biết: “Tỉnh đang trình Trung ương sửa đổi cơ chế, chính sách đặc thù. Tin tưởng rằng Nghị quyết 189 sẽ được sửa đổi, bổ sung phù hợp. Hiện chính quyền hai xã vẫn triển khai song song việc xác định người sử dụng đất, kiểm đếm theo quy định trước đây. Khi có chính sách mới được ban hành và áp dụng, tiến độ triển khai sẽ nhanh hơn”.

Ngày 28/12/2025, tại buổi làm việc với Ủy ban nhân dân xã Phước Dinh và Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng nhấn mạnh, các sở, ngành và địa phương liên quan phải tăng cường phối hợp, hỗ trợ, quyết liệt hơn nữa trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư.

Người đứng đầu các địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm toàn diện trước Ủy ban nhân dân tỉnh về tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ được giao. Mục tiêu trước mắt là khởi công khu tái định cư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trong tháng 1/2026.

Hai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 là công trình mang ý nghĩa chiến lược, thể hiện rõ sự thống nhất giữa ý Đảng và lòng dân. Việc sớm tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ hai dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận không chỉ tránh lãng phí nguồn lực mà còn góp phần củng cố nền tảng an ninh năng lượng, tạo động lực mạnh mẽ cho đất nước phát triển bền vững, khẳng định vai trò và vị thế Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế.

Bài và ảnh: NGUYỄN TRUNG