Đẩy nhanh tiến độ sản xuất vụ Đông

Nụ cười phấn khởi của bà Mai Thị Hỏi (thôn Đông Thôn, xã Đồng Thái) bên cánh đồng lạc giống mới, xanh tốt hứa hẹn một vụ Đông thắng lợi.

Hối hả trên những cánh đồng "sáng lúa, chiều đông"

Thời gian dành cho sản xuất vụ Đông, đặc biệt là vụ Đông sớm không còn nhiều. Ngay khi những chiếc máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa Mùa rời đi, tiếng máy cày, máy lên luống lại rộn rã rền vang, không khí lao động sản xuất vụ Đông tất bật, hối hả trên khắp các cánh đồng.

Tại xã Đồng Thái địa phương vốn có truyền thống làm cây vụ đông hàng hóa, không khí sản xuất diễn ra vô cùng khẩn trương. Trên cánh đồng Tum (thôn Quang Trung), vừa tỉ mẩn trồng dặm thêm những hạt giống ngô ngọt còn dư, ông Vũ Văn Thược hào hứng chia sẻ về cái duyên gắn bó với cây màu vụ Đông:

“Gia đình tôi duy trì làm vụ đông từ nhiều năm nay, dù vất vả nhưng thu nhập lại tốt. Như vụ đông năm ngoái, chỉ với 3 sào ngô ngọt, gia đình thu được hơn 1 tấn bắp, sau khi trừ chi phí thu hơn 6 triệu đồng. Năm nay, tôi tiếp tục mở rộng diện tích, vừa thu hoạch lúa mùa xong là gia đình tập trung làm đất gieo trồng ngay cho kịp thời vụ. Hôm nay, tôi ra đồng kiểm tra rồi trồng dặm thêm vào những khoảng hở để bảo đảm mật độ cây phát triển đồng đều…"

Ông Vũ Văn Thược, thôn Quang Trung, xã Đồng Thái cẩn thận tra từng hạt giống đảm bảo đúng kỹ thuật và mật độ.

Cách đó không xa, tại cánh đồng Đông Thôn vùng chuyên canh màu nổi tiếng, nơi thường xuyên được Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Đậu đỗ (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm) lựa chọn phối hợp trồng thử nghiệm các giống mới, những ruộng lạc, đậu trồng sớm đã phủ xanh ngắt một màu. Đang tích cực chăm bón, phục hồi cho 1 sào lạc đen sau đợt mưa lớn kéo dài, bà Mai Thị Hỏi (Đông Thôn) vui vẻ cho biết, hầu như năm nào HTX cũng phối hợp với các đơn vị nghiên cứu đưa giống mới về cho bà con trồng thử nghiệm và cơ bản đều mang lại hiệu quả rất cao.

Bà Hỏi phấn khởi chia sẻ thêm về sự yên tâm khi làm nông nghiệp gắn với liên kết bao tiêu: “Vụ trước chúng tôi trồng thử nghiệm giống lạc siêu củ, còn vụ này chuyển sang giống lạc đen. Thời tiết đầu vụ có phần bất lợi do mưa lớn kéo dài khiến bà con phải tốn công dặm lại tới 2-3 lần, nhưng nhờ chăm sóc kịp thời và thời tiết hiện tại đang rất thuận lợi nên cây lạc đã phục hồi, phát triển rất nhanh. Điều khiến bà con phấn khởi nhất là mô hình sản xuất có sự liên kết chặt chẽ giữa HTX, đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp bao tiêu đầu ra. Không chỉ yên tâm về giá cả, chúng tôi còn được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn tận tình từ khâu làm đất, chăm bón đến phòng trừ sâu bệnh theo từng giai đoạn. Nhờ áp dụng 100% kỹ thuật che phủ nilon, trung bình mỗi sào lạc bà con thu về từ 2 đến 3 triệu đồng”.

Những dải cây màu vụ Đông gieo trồng sớm phủ xanh bạt ngàn trên các cánh đồng chuyên màu Đông Thôn, xã Đồng Thái.

Không riêng gì Đồng Thái, tại xã Yên Từ - vùng sản xuất ngô ngọt tập trung quy mô lớn của tỉnh, tinh thần "chạy đua với thời gian" cũng hiện rõ trên từng gương mặt người nông dân. Tại các vùng sản xuất thuộc HTX Bình Quảng, hình ảnh bà con sẵn sàng cây giống ngồi chờ đầu bờ đã trở nên quen thuộc. Máy cày vừa rẽ đất lên luống xong đến đâu, bà con xuống ruộng đặt cây giống ngay đến đó.

Vừa thoăn thoắt đặt cây ngô giống xuống đất, bà Mai Thị Tha (thôn Thọ Bình, xã Yên Từ) hồ hởi: “Nhờ lúa mùa năm nay thu hoạch sớm nên bà con có điều kiện xuống giống vụ đông đúng khung thời vụ. Để tranh thủ thời gian và bảo đảm mật độ, tôi đã chủ động gieo ngô trong cát từ một tuần trước, giờ ruộng vừa làm đất xong chỉ việc đem ra đặt xuống. Gia đình tôi làm tới 7 sào ngô ngọt nên việc tham gia liên kết tiêu thụ là yếu tố sống còn. Có công ty bao tiêu sản phẩm, chúng tôi hoàn toàn yên tâm sản xuất mà không phải lo “được mùa mất giá” hay tự tìm thị trường tiêu thụ. Vụ đông năm ngoái, mỗi sào ngô gia đình thu 5 tạ bắp, bán với giá trên 6.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí còn lãi gần 3 triệu đồng, hiệu quả kinh tế vượt trội so với trồng lúa”.

Ngay sau khi xuống giống, nông dân xã Yên Từ lại tập trung chăm bón, đảm bảo cho cây trồng vụ Đông phát triển khỏe mạnh, cho năng suất cao.

Cùng chung niềm hăng hái ấy, bà Đinh Thị Bảy, dù đã ở tuổi gần 70 nhưng vẫn tự tay đảm nhận gieo trồng hơn 5 sào ngô ngọt. Bà chia sẻ: “Bây giờ làm nông nghiệp khâu nào cũng có máy móc hỗ trợ, từ cày bừa cho đến lên luống nên người lớn tuổi như tôi vẫn làm tốt mà không tốn quá nhiều sức. Cứ đà thời tiết thuận lợi này, chỉ khoảng một tuần nữa thôi là cả cánh đồng ngô sẽ phủ một màu xanh bạt ngàn”.

Sự đồng hành của các Hợp tác xã

Sự khẩn trương, tự tin của bà con nông dân bắt nguồn từ những chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất nông nghiệp hàng hóa, lấy liên kết tiêu thụ làm "mắt xích" then chốt.

Nói về định hướng sản xuất của địa phương, ông Phạm Văn Niên, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Lâm (xã Đồng Thái) khẳng định: “Vụ đông năm nay, HTX quy hoạch gieo trồng 84 ha cây trồng các loại, trong đó, có 51 ha trên đất 2 lúa và diện tích còn lại tận dụng trên đất lúa màu. Đến nay, chúng tôi đã hoàn thành gieo trồng 20 ha lạc, 10 ha đậu đen và đạt 10 ha ngô, HTX đang phấn đấu hoàn tất toàn bộ diện tích cây ưa ấm trước ngày 10/10. Quan điểm chỉ đạo nhất quán của HTX là không chạy theo chỉ tiêu diện tích thuần túy, mà tập trung mở rộng những cây trồng đã có hợp đồng bao tiêu sản phẩm để bảo đảm giá trị kinh tế thực tế cho bà con. Thực tế chứng minh, sản xuất vụ Đông mang lại hiệu quả gấp 3 lần trồng lúa, thậm chí như năm nay giá lúa thấp thì giá trị cây vụ đông phải gấp 7-8 lần trồng lúa”.

Cán bộ kỹ thuật và đại diện HTX nông nghiệp Phú Lâm (xã Đồng Thái) trao đổi, kiểm tra chất lượng hạt giống cùng bà con nông dân trước khi xuống giống.

Đồng quan điểm về tính thời vụ và hiệu quả kinh tế, ông Nguyễn Văn Vấn, Giám đốc HTX Bình Quảng (xã Yên Từ) nhấn mạnh kinh nghiệm thực tiễn:

“Vụ Đông này HTX dự kiến triển khai 120 ha, trong đó, ngô ngọt chiếm chủ lực với 75 ha tập trung ở vùng Khương Bình và Hoàng Bắc cũ, phần còn lại bố trí bí xanh, khoai tây và các loại đậu. Đến thời điểm này, tiến độ gieo trồng nhìn chung rất thuận lợi. Đối với cây vụ Đông trồng trên đất 2 lúa, yếu tố cốt lõi quyết định thắng lợi chính là thời vụ. Ngay từ vụ Mùa, chúng tôi đã chủ động hướng dẫn bà con gieo cấy các giống lúa ngắn ngày. Khi lúa bắt đầu chín tới là tiến hành tháo kiệt nước trên đồng, bảo đảm khi gặt xong ruộng ráo nước là có thể đưa máy móc vào làm đất xuống giống cây Đông được ngay”.

Khí thế lao động sôi nổi tại các địa phương như: Đồng Thái hay Yên Từ chính là hình ảnh đại diện sinh động cho bức tranh toàn cảnh sản xuất vụ Đông 2026 trên phạm vi toàn tỉnh Ninh Bình. Phát huy những kết quả ấn tượng của vụ Đông 2025 với tổng diện tích 22.033 ha và giá trị lên tới 2.158 tỷ đồng (bình quân đạt 97,93 triệu đồng/ha), toàn tỉnh tiếp tục đặt mục tiêu mở rộng diện tích gieo trồng vụ Đông 2026 đạt từ 22.500 ha trở lên.

Nông dân xã Đồng Thái khẩn trương xuống giống các loại cây trồng vụ Đông sớm ngay sau khi thu hoạch lúa Mùa.

Bước vào mùa vụ mới, toàn tỉnh không chỉ chú trọng gia tăng quy mô diện tích mà còn tập trung nâng cao chất lượng, cơ cấu lại nhóm cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa gắn chặt với tín hiệu thị trường.

Trọng tâm trong chiến lược phát triển vụ Đông năm nay của tỉnh là tiếp tục dịch chuyển mạnh mẽ sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao và thị trường tiêu thụ ổn định. Tỉnh đã chủ động quy hoạch các vùng sản xuất tập trung với quy mô lớn, bao gồm: 3.540 ha ngô, 2.000 ha khoai tây, 940 ha dưa chuột, 700 ha cà chua, 680 ha bí xanh, 625 ha khoai lang cùng hàng nghìn hecta rau đậu các loại. Việc phân bổ cơ cấu cây trồng được thực hiện linh hoạt dựa trên đặc điểm sinh thái và kinh nghiệm canh tác của từng vùng, bảo đảm khai thác tối đa tiềm năng đất đai.

Để bảo đảm vụ Đông giành thắng lợi toàn diện, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật tiên tiến. Cùng với việc tranh thủ tối đa quỹ đất thu hoạch lúa mùa sớm để phủ kín diện tích cây ưa ấm trước ngày 10/10 và chuẩn bị gieo trồng nhóm cây ưa lạnh từ sau ngày 15/10, Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến khích người dân đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật như làm bầu sớm, làm đất tối thiểu, che phủ màng nilon và tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học.

Song song đó, vai trò cầu nối của các hợp tác xã tiếp tục được phát huy tối đa trong việc chủ động liên kết với các doanh nghiệp chế biến, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngay từ đầu vụ. Sự chủ động của chính quyền, tính chuyên nghiệp của các HTX cùng khí thế lao động hăng hái của bà con nông dân đang mở ra niềm tin về một vụ Đông 2026 bội thu, thắng lợi.