Đế chế OpenAI và nỗi lo xói mòn qua những con số

Cuộc cạnh tranh giữa các mô hình AI ngày càng khốc liệt

Thay vào đó là cảm giác căng thẳng bao trùm, được giới quan sát nội bộ ví như một trạng thái “Code Red” – thuật ngữ quen thuộc trong ngành công nghệ để chỉ những thời điểm một công ty phải đối mặt với mối đe dọa chiến lược nghiêm trọng.

Nguyên nhân không đến từ một cuộc đảo chính nội bộ hay sự ra đi của nhân sự cấp cao, mà đến từ những con số lạnh lùng nhưng biết nói trên bảng xếp hạng lưu lượng truy cập toàn cầu.

Dữ liệu mới nhất từ Similarweb đã phơi bày một thực tế khắc nghiệt mà Sam Altman và các cộng sự buộc phải đối mặt: đế chế ChatGPT, từng được xem là biểu tượng gần như bất khả xâm phạm của kỷ nguyên AI tạo sinh, đang bị bào mòn nhanh hơn dự đoán.

Lần đầu tiên kể từ khi làn sóng AI bùng nổ, vị thế dẫn dắt tuyệt đối của ChatGPT không còn đứng trên nền đất vững chắc như trước, khi phải hứng chịu sức ép đồng thời từ Gemini 3 của Google và sự trỗi dậy của hàng loạt đối thủ mới như DeepSeek, Grok hay Perplexity.

Cuộc đua AI không còn là màn độc diễn của một người khổng lồ, mà đã chuyển sang thế cục “quần ngư tranh thực”, nơi mọi sai lầm đều có thể phải trả giá bằng thị phần.

Cú trượt của “vị vua không ngai” và hồi chuông cảnh báo tại OpenAI

Nếu như năm 2023 và 2024 là giai đoạn trăng mật của ChatGPT với người dùng toàn cầu, khi mọi kỷ lục về tốc độ tăng trưởng liên tiếp bị phá vỡ, thì sáu tuần cuối năm 2025 và đầu năm 2026 lại mang đến một tín hiệu hoàn toàn trái ngược.

Các số liệu từ Similarweb cho thấy một xu hướng khiến giới phân tích phải giật mình: lượng truy cập trung bình hàng ngày của ChatGPT đã giảm khoảng 22%. Từ mức đỉnh xấp xỉ 203 triệu lượt truy cập mỗi ngày, con số này đã lùi về quanh mốc 158 triệu.

Trong thế giới công nghệ, nơi sự chú ý của người dùng được coi là đơn vị tiền tệ quý giá nhất, việc để mất hơn 40 triệu lượt truy cập mỗi ngày chỉ trong hơn một tháng là một cú đánh mạnh vào vị thế dẫn đầu. Điều đáng lo ngại hơn, theo các nhà phân tích, là sự sụt giảm này khó có thể giải thích đơn thuần bằng yếu tố mùa vụ hay những biến động ngắn hạn.

Cách đây khoảng một năm, ChatGPT nắm giữ tới 86,7% thị phần lưu lượng truy cập web AI toàn cầu – một mức độ thống trị gợi nhớ đến thời kỳ hoàng kim của Google Search trong lĩnh vực tìm kiếm. Khi đó, trong nhận thức của phần đông người dùng, “ChatGPT” gần như đồng nghĩa với “AI”. Nhưng đến đầu năm 2026, thị phần này đã thu hẹp xuống còn khoảng 64,5%. Việc đánh mất hơn 20 điểm phần trăm thị phần chỉ trong vòng một năm là một diễn biến hiếm thấy đối với bất kỳ nền tảng công nghệ quy mô toàn cầu nào.

Giới chuyên môn cho rằng sự suy giảm này đến từ hai nguyên nhân chính. Thứ nhất là cảm giác bão hòa về trải nghiệm: các bản cập nhật của ChatGPT vẫn mạnh mẽ, nhưng không còn tạo ra hiệu ứng “wow” như giai đoạn đầu. Những vấn đề cố hữu như hiện tượng “ảo giác” (hallucinations) hay độ trễ trong một số tác vụ phức tạp khiến một bộ phận người dùng chuyên sâu bắt đầu tìm kiếm lựa chọn khác.

Thứ hai, và mang tính quyết định hơn, là sự trưởng thành nhanh chóng của các đối thủ. Người dùng không quay lưng với AI; họ chỉ dịch chuyển sang những công cụ mới mẻ hơn, nhanh hơn hoặc được tích hợp sâu hơn vào hệ sinh thái mà họ đang sử dụng hằng ngày.

Trong bối cảnh đó, “Code Red” tại OpenAI không chỉ phản ánh nỗi lo mất người dùng, mà còn là mối lo lớn hơn: nguy cơ đánh mất vai trò người định hình luật chơi. Khi thị phần giảm xuống sát ngưỡng 65%, ChatGPT không còn là lựa chọn mặc định duy nhất của thị trường, mà trở thành một trong nhiều phương án cạnh tranh trực tiếp trên bàn cân của người dùng.

Gemini 3 và cuộc phản công mang tính hệ sinh thái của Google

Trái ngược với bức tranh có phần ảm đạm tại OpenAI, dữ liệu Similarweb lại vẽ nên gam màu sáng hơn cho Google. Sự ra mắt của Gemini 3 vào cuối năm 2025 đã tạo ra một cú hích rõ rệt, với mức tăng trưởng lưu lượng truy cập lên tới khoảng 28% chỉ trong riêng tháng 12. Đây là tốc độ tăng trưởng hiếm hoi đối với một sản phẩm AI trong giai đoạn thị trường đã bước sang pha cạnh tranh khốc liệt.

Đến đầu năm 2026, Gemini đã chiếm khoảng 21,5% thị phần lưu lượng truy cập web AI, tăng mạnh so với mức 5–6% của một năm trước đó. Trong vòng 12 tháng, Google đã mở rộng sức ảnh hưởng của Gemini lên gấp nhiều lần, vươn lên vị trí số hai một cách rõ rệt và tạo ra áp lực ngày càng lớn lên ChatGPT.

Thành công của Gemini 3 không chỉ đến từ bản thân mô hình, mà từ chiến lược “hệ sinh thái vây hãm” mà Google triển khai đồng bộ. Khả năng truy cập thông tin thời gian thực thông qua Google Search, tốc độ phản hồi nhờ hạ tầng tính toán riêng và đặc biệt là sự tích hợp sâu vào Android cũng như bộ công cụ Workspace đã tạo ra một trải nghiệm liền mạch. Thay vì là một chatbot độc lập, Gemini xuất hiện trực tiếp trong email, tài liệu và trên thiết bị di động, biến AI thành một phần của quy trình làm việc hàng ngày.

Sự trỗi dậy của Gemini cũng mang ý nghĩa biểu tượng: nó cho thấy các tập đoàn công nghệ lâu đời vẫn có thể thích nghi và phản công trong kỷ nguyên AI tạo sinh. Với nền tảng dữ liệu khổng lồ, nguồn lực tài chính dồi dào và lợi thế hệ sinh thái, Google đang từng bước biến cuộc đua AI từ thế độc diễn thành thế song mã.

“Quần hùng tranh bá” và sự phân mảnh của thị trường AI

Tuy nhiên, sẽ là thiếu sót nếu nhìn cuộc cạnh tranh AI đầu năm 2026 chỉ như cuộc đấu giữa OpenAI và Google. Phần thị phần còn lại, ước tính khoảng 15%, đang bị chia nhỏ bởi những cái tên mới nổi nhưng không kém phần nguy hiểm: DeepSeek, Grok của xAI và Perplexity.ai.

DeepSeek, đại diện đến từ Trung Quốc, hiện nắm giữ khoảng 3,7–4% thị phần. Con số này không lớn nếu so với ChatGPT, nhưng lại đặc biệt đáng chú ý bởi chất lượng người dùng. Với thế mạnh về lập trình và chi phí vận hành thấp, DeepSeek thu hút cộng đồng lập trình viên và nhà phát triển – nhóm người dùng có ảnh hưởng lớn đến xu hướng công nghệ dài hạn.

Grok của xAI, với khoảng 2,9–3,5% thị phần, chọn một con đường khác. Việc tích hợp trực tiếp vào nền tảng X giúp Grok tiếp cận dòng dữ liệu thời gian thực và một nhóm người dùng ưa thích phong cách đối thoại tự do, châm biếm – phân khúc mà các AI chính thống khó khai thác do ràng buộc an toàn nội dung.

Perplexity.ai, dù chỉ chiếm khoảng 2,1–2,2% thị phần, lại xây dựng được tệp người dùng trung thành nhờ định vị như một công cụ tìm kiếm tri thức có trích dẫn nguồn rõ ràng. Trong bối cảnh thông tin nhiễu loạn, sự tập trung vào độ chính xác giúp Perplexity giữ được chỗ đứng riêng.

Nhìn tổng thể, dữ liệu đầu năm 2026 cho thấy một thông điệp rõ ràng: kỷ nguyên thống trị tuyệt đối của ChatGPT đã qua. Thị trường AI đang bước vào giai đoạn phân mảnh, nơi người dùng sẵn sàng sử dụng nhiều công cụ khác nhau cho những nhu cầu khác nhau.

OpenAI vẫn dẫn đầu, nhưng chiếc ngai vàng ấy giờ đây đã bị bao vây tứ phía. Năm 2026 vì thế không chỉ là năm tăng trưởng, mà là năm OpenAI buộc phải tự tái định nghĩa mình trong một thế giới AI đã thay đổi sâu sắc.

Bùi Tú