Để những mái nhà thôi thấp thỏm
Sau những trận mưa bão, sạt lở đất, nhiều hộ dân miền núi Thanh Hóa phải rời bỏ nhà cửa, có hộ đi ở nhờ nhà người thân, có hộ trở về nơi ở cũ trong niềm thấp thỏm chờ đợi nơi ở mới. Từ những khu tái định cư (TĐC) đang dần hình thành đến những địa bàn còn bộn bề khó khăn, hành trình đưa người dân đến nơi an toàn đang được các địa phương khẩn trương thực hiện.

Hạ tầng Khu TĐC bản Chiềng Xầy, xã Trung Hạ đang được đẩy nhanh tiến độ.
Những ngày đầu tháng 11, tại khu TĐC bản Chiềng Xầy, xã Trung Hạ, không khí thi công khá khẩn trương. Máy móc, nhân lực được huy động để san gạt mặt bằng, triển khai các hạng mục hạ tầng kỹ thuật. Phía sau công trường đang dần thành hình ấy là mong mỏi của 29 hộ dân bản Chiềng Xầy, những người đã nhiều lần phải sơ tán mỗi khi mưa lớn, sạt lở xảy ra.
Khu TĐC có diện tích gần 4ha, tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng, được xây dựng nhằm bố trí nơi ở mới cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi sạt lở. Dự án khởi công từ tháng 7/2026. Theo ghi nhận đến ngày 9/11, khối lượng thi công đạt khoảng 60%, cơ bản hoàn thành san lấp mặt bằng. Nhà thầu đang tập trung triển khai các hạng mục hạ tầng giao thông, điện chiếu sáng và cấp nước sạch.
Trước đó, trong đợt mưa bão tháng 8/2026, xã Trung Hạ đã phải tổ chức sơ tán 22 hộ với 96 nhân khẩu tại khu vực Chiềng Xầy đến nhà văn hóa và nhà người thân để tránh trú. Với những hộ dân nơi đây, việc sớm hoàn thành khu TĐC không chỉ là mong muốn có một ngôi nhà mới, mà còn là mong mỏi được yên tâm mỗi khi mùa mưa bão đến. Ông Hà Văn Thẻ, bản Chiềng Xầy, chia sẻ: “Gia đình mong muốn khu TĐC sớm hoàn thành để không còn cảnh cứ đến mùa mưa lũ lại nơm nớp lo sợ. Cũng không nhớ đã bao nhiêu lần phải sơ tán, nhưng nỗi lo thì lúc nào cũng thường trực”.
Không chỉ ở Chiềng Xầy, nguy cơ sạt lở tại bản Lốc Tong và bản Trung Xuân, xã Trung Hạ cũng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về bố trí nơi ở an toàn. Qua rà soát của địa phương, có 58 hộ dân nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng bởi các vết nứt, sạt trượt trên sườn đồi. Xã đã đề xuất xây dựng hai khu TĐC tập trung để từng bước đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm.
Nếu ở Trung Hạ, người dân vẫn đang chờ đợi công trình hoàn thành thì tại xã biên giới Sơn Điện, mong mỏi an cư của các hộ dân bản Xa Mang đã dần trở thành hiện thực. Sau trận lũ quét, sạt lở đất xảy ra năm 2025, 34 hộ với 171 nhân khẩu phải di dời khẩn cấp khỏi khu vực nguy hiểm. Đến nay, khu TĐC tập trung đang dần hoàn thiện, mở ra cơ hội để các hộ dân sớm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
Dự án được tỉnh Thanh Hóa phê duyệt với tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng, khởi công từ tháng 6/2026. Trên công trường, các hạng mục san nền đã hoàn thành 34/34 lô đất. Hệ thống giao thông, thoát nước, cấp nước và cấp điện được triển khai đồng bộ, phục vụ nhu cầu sinh hoạt lâu dài của người dân. Theo đại diện đơn vị thi công, quá trình triển khai gặp không ít khó khăn do thời tiết mưa nhiều, địa hình miền núi chia cắt khiến việc vận chuyển vật liệu vất vả, chi phí đầu vào tăng. Tuy nhiên, nhà thầu đã chủ động huy động máy móc, nhân lực, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ, sớm bàn giao mặt bằng cho các hộ dân.
Từ những lô đất đã được san nền, cắm mốc đến những tuyến đường đang dần hoàn thiện, khu TĐC Xa Mang đang hiện thực hóa mong mỏi có nơi ở an toàn của người dân sau thiên tai. Song, để cuộc sống thực sự ổn định, chính quyền địa phương còn phải đồng hành, hỗ trợ các hộ xây dựng nhà ở, di chuyển tài sản và từng bước tạo dựng sinh kế tại nơi ở mới.
Tuy nhiên, không phải địa bàn nào cũng có điều kiện triển khai các khu TĐC thuận lợi như Trung Hạ hay Sơn Điện. Tại xã Linh Sơn, yêu cầu bảo đảm an toàn cho người dân trước nguy cơ sạt lở vẫn đang đặt ra cấp thiết. Sau những trận mưa kéo dài từ ngày 13 đến 17/9/2026, khu vực đồi Lau Ván, bản Trí Nang xuất hiện vết nứt lớn kéo dài hơn 200m, ở độ cao gần 40m trên sườn đồi. Nhiều điểm sạt trượt có chiều cao từ 1 đến 2m, đất đá trượt xuống khu vực nhà ở của các hộ dân dưới chân đồi.
Trước nguy cơ mất an toàn, chính quyền xã đã tổ chức di dời khẩn cấp 12 hộ với 45 nhân khẩu đến nơi an toàn. Ngày 25/9/2026, Chủ tịch UBND tỉnh cũng ban hành quyết định công bố tình huống khẩn cấp sạt lở tại khu vực này. Theo ông Lê Văn Mạnh, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Linh Sơn, địa phương đã có văn bản trình UBND tỉnh xem xét chủ trương triển khai khảo sát, đánh giá tình trạng sạt lở; đồng thời phối hợp với các sở, ngành liên quan tìm phương án xử lý khẩn cấp, bảo đảm an toàn cho người dân.
Để từng bước giải quyết thực trạng trên, ngày 20/1/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định số 241/QĐ-UBND phê duyệt Đề án sắp xếp, ổn định dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu bố trí, ổn định dân cư cho 2.758 hộ tại 47 xã miền núi. Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các dự án chuyển tiếp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, các sở, ngành, địa phương cần thường xuyên rà soát, cập nhật tình hình, kịp thời phát hiện những khu vực phát sinh nguy cơ sau các đợt mưa lũ; chủ động đề xuất phương án, tham mưu cấp có thẩm quyền bố trí nguồn lực triển khai các dự án TĐC cấp thiết. Mục tiêu kịp thời giải quyết những nhu cầu phát sinh từ thực tiễn, bảo đảm người dân được di dời đến nơi an toàn, có điều kiện về hạ tầng, đất ở, sinh kế để ổn định cuộc sống lâu dài.
Nguồn Thanh Hóa: http://baothanhhoa.vn/de-nhung-mai-nha-thoi-thap-thom-309449.htm
