Để pháp luật 'bén rễ' từ mỗi buôn làng ở Ea Nuôl

Ông Nguyễn Hữu Hùng - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ea Nuôl, tỉnh Đắk Lắk - trả lời phỏng vấn Báo Kiểm toán. Ảnh: XUÂN HỒNG

PV: Thưa ông, xã Ea Nuôl là địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Xã đã triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật như thế nào để người dân hiểu, đồng thuận và chủ động thực hiện?

Ông Nguyễn Hữu Hùng: Đối với xã Ea Nuôl, việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Địa phương nhận được sự quan tâm của Nhà nước thông qua nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để người dân hiểu đúng, nắm rõ và chủ động thực hiện vẫn là một quá trình cần sự kiên trì, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng cộng đồng.

Xã Ea Nuôl đã xây dựng lực lượng tuyên truyền viên ở cơ sở, phân công cán bộ tham gia phổ biến chính sách, pháp luật và đẩy mạnh công tác hòa giải. Đặc biệt, địa phương chú trọng phát huy vai trò của già làng, trưởng buôn và những người có uy tín trong cộng đồng. 

Với sự am hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói trong cộng đồng, những người có uy tín chính là cầu nối giữa chính quyền với người dân. Họ giúp các chủ trương, chính sách được truyền tải gần gũi, dễ hiểu, dễ thực hiện hơn; đồng thời góp phần vận động người dân tham gia phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh, trật tự và củng cố đoàn kết trong cộng đồng.

Qua quá trình tuyên truyền, vận động, tình hình địa bàn từng bước chuyển biến theo hướng tích cực, không còn phức tạp như trước. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục củng cố sự đồng thuận, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

PV: Những chuyển biến trong nhận thức và sự đồng thuận của người dân được thể hiện như thế nào trong đời sống vật chất, tinh thần tại địa phương, thưa ông?

Ông Nguyễn Hữu Hùng: Sự chuyển biến trước hết thể hiện ở diện mạo khu dân cư và ý thức tự quản của người dân. Tại một số buôn như Buôn 1 và Buôn 2, nhà cửa ngày càng khang trang hơn. Người dân cũng chủ động tham gia các hoạt động phục vụ lợi ích chung, trong đó có việc lắp đặt đèn chiếu sáng đường giao thông, góp phần phòng ngừa trộm cắp và bảo đảm an ninh, trật tự.

Trong lĩnh vực giáo dục, nhận thức của các gia đình có chuyển biến tích cực. Người dân quan tâm hơn đến việc học hành của con em, chú trọng duy trì việc đến trường, hạn chế tình trạng cho trẻ nghỉ học để tham gia lao động như trước đây.

Bên cạnh đó, người dân cũng quan tâm hơn đến các chương trình tuyển dụng, kết nối việc làm do địa phương triển khai. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy người dân từng bước chủ động tìm kiếm cơ hội cải thiện thu nhập.

Qua các đợt rà soát hằng năm, số hộ nghèo trên địa bàn giảm dần, phù hợp với định hướng và nghị quyết của Đảng bộ xã. Dù còn nhiều khó khăn, những chuyển biến về điều kiện sống, nhận thức và tinh thần tham gia các hoạt động cộng đồng cho thấy công tác tuyên truyền, vận động đã góp phần tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Trung tâm phục vụ hành chính công của xã Ea Nuôl. Ảnh: XUÂN HỒNG

PV: Theo ông, công tác hòa giải ở cơ sở tại xã Ea Nuôl có vai trò như thế nào trong giải quyết mâu thuẫn, hạn chế tranh chấp và giữ gìn sự đoàn kết trong cộng đồng?

Ông Nguyễn Hữu Hùng: Để công tác hòa giải đạt hiệu quả, xã Ea Nuôl xác định cần có sự phối hợp chặt chẽ của cả hệ thống chính trị, không chỉ dựa vào một lực lượng. Bên cạnh vai trò của già làng, trưởng buôn và người có uy tín, Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên và các tổ chức đoàn thể đều tham gia tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Các hoạt động này được lồng ghép với những chương trình cụ thể của địa phương. Chẳng hạn, trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, hướng dẫn người dân sử dụng VNeID và đăng ký dịch vụ công trực tuyến, cán bộ, đoàn thể trực tiếp đến từng ngõ, từng nhà để hỗ trợ. Qua đó, lực lượng cơ sở có điều kiện gần gũi với người dân, nắm bắt khó khăn, vướng mắc và kịp thời vận động, giải quyết các vấn đề phát sinh.

Tại các thôn, buôn, tổ công nghệ số cộng đồng và các lực lượng cơ sở cũng phát huy vai trò hỗ trợ người dân. Đối với những mâu thuẫn liên quan đến đất đai, hôn nhân và các vấn đề trong đời sống thường ngày, nhiều vụ việc được giải quyết ngay tại cộng đồng thông qua hòa giải, trao đổi và vận động các bên. Những vụ việc phức tạp, vượt quá khả năng giải quyết ở cơ sở mới được chuyển lên cấp xã theo quy định.

Thực tế cho thấy, khi người dân được lắng nghe, được giải thích thấu đáo và có sự tham gia của những người được cộng đồng tin tưởng, nhiều mâu thuẫn có thể được tháo gỡ từ sớm. Điều này không chỉ hạn chế phát sinh khiếu kiện, tranh chấp kéo dài mà còn góp phần giữ gìn tình làng nghĩa xóm, củng cố đoàn kết và tạo sự đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

PV: Trong quá trình thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, xã Ea Nuôl đã triển khai chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là hỗ trợ đất ở, nhà ở và đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số như thế nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Hữu Hùng: Đối với các chính sách an sinh xã hội, nhất là hỗ trợ đất ở, nhà ở và đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên, xã bám sát chỉ đạo của tỉnh để tổ chức thực hiện. Một trong những yêu cầu quan trọng là rà soát chặt chẽ đối tượng thụ hưởng, bảo đảm đúng người, đúng điều kiện, tránh trùng lặp hoặc bỏ sót những hộ thực sự có nhu cầu.

Đối với chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, xã đã triển khai công tác hỗ trợ theo kế hoạch. Riêng việc hỗ trợ đất ở và đất sản xuất, qua rà soát bước đầu, địa phương xác định có 49 hộ chưa có đất ở, đất sản xuất. Xã đặt mục tiêu tập trung giải quyết các trường hợp này từ nay đến hết năm.

Về lâu dài, địa phương đang nghiên cứu một hướng tiếp cận tổng thể hơn. Theo đó, xã định hướng quy hoạch một khu vực phù hợp để bố trí nhà ở, không gian sản xuất và chăn nuôi cho những hộ thiếu cả đất ở lẫn đất sản xuất. Đồng thời, khu vực này có thể được nghiên cứu phát triển theo hướng làng cộng đồng gắn với du lịch trải nghiệm nông nghiệp, qua đó tạo thêm sinh kế cho người dân.

Định hướng này đang trong quá trình nghiên cứu, xin ý kiến và nhận được sự đồng thuận bước đầu. Khi triển khai, địa phương sẽ phải tính toán kỹ điều kiện đất đai, khả năng tổ chức sản xuất, nhu cầu thực tế của người dân và sự phù hợp với quy hoạch phát triển du lịch của tỉnh.

Đối với những hộ chỉ thiếu đất ở nhưng vẫn có đất sản xuất, phương án hỗ trợ sẽ được xem xét riêng, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Mục tiêu là sử dụng nguồn lực đúng nhu cầu, đồng thời gắn chính sách an sinh với tạo việc làm, phát triển sản xuất và cải thiện sinh kế lâu dài.

Phòng Tiếp công dân của xã Ea Nuôl. Ảnh: XUÂN HỒNG

PV: Trong thời gian tới, xin ông cho biết, xã Ea Nuôl sẽ đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng nào để các chính sách, chương trình hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả?

Ông Nguyễn Hữu Hùng: Định hướng chung đã được xác định trong nghị quyết của Đảng bộ xã. Tuy nhiên, việc triển khai tuyên truyền chuyên sâu, đồng bộ về từng nội dung vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện để phù hợp hơn với đặc điểm địa bàn và từng nhóm đối tượng.

Hiện nay, xã chủ yếu lồng ghép tuyên truyền thông qua các chương trình, hoạt động của hệ thống chính trị. Có thể kể đến các buổi đối thoại giữa lãnh đạo UBND xã với thanh niên, người dân, chương trình “Tháng nghe người dân nói” và các hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên.

Thông qua những diễn đàn này, người dân có cơ hội trực tiếp trao đổi, đặt câu hỏi, nêu khó khăn, vướng mắc trong sản xuất và tiếp cận chính sách. Chính quyền địa phương cũng kịp thời giải đáp, định hướng về phát triển nông nghiệp, lựa chọn cây trồng, vật nuôi và tham gia các chương trình hỗ trợ phù hợp.

Đặc biệt, xã xác định thôn, buôn là địa bàn gần dân, sát dân nhất. Vì vậy, đội ngũ cán bộ cơ sở phải gương mẫu, đi đầu trong triển khai các mô hình phát triển kinh tế. Với nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số, tâm lý e ngại rủi ro còn khá phổ biến. Người dân thường muốn nhìn thấy mô hình được thực hiện thành công, mang lại hiệu quả thực tế rồi mới mạnh dạn làm theo.

Do đó, tuyên truyền cần đi đôi với hành động cụ thể. Cán bộ, đảng viên và những người trực tiếp tham gia mô hình phải làm trước, chứng minh hiệu quả để tạo niềm tin và sức lan tỏa trong cộng đồng. Khi người dân hiểu, tin tưởng và thấy rõ lợi ích, việc nhân rộng mô hình sẽ thuận lợi hơn.

Ngoài ra, xã tiếp tục phát huy vai trò của các cơ sở tôn giáo trong tuyên truyền, vận động tín đồ, phật tử và người dân chấp hành tốt chủ trương, chính sách, tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.

Chúng tôi xác định tuyên truyền không chỉ là phổ biến văn bản hay truyền đạt chủ trương, mà quan trọng hơn là giúp người dân hiểu, đồng thuận và chuyển hóa nhận thức thành hành động. Khi chính quyền, hệ thống chính trị, già làng, người có uy tín, các tổ chức đoàn thể và người dân cùng vào cuộc, địa phương sẽ có thêm nền tảng để thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển, nâng cao đời sống và bảo đảm an sinh xã hội.