Đề xuất 4 cơ chế đặc thù đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Thực tiễn phát triển du lịch trong thời gian qua đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Cụ thể, chính sách ưu đãi đầu tư, thuế đối với các dự án hội nghị, triển lãm, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giải trí, chăm sóc sức khỏe và du lịch đêm chưa thực sự phù hợp với đặc thù về vốn đầu tư, thời gian thu hồi vốn và mức độ lan tỏa; chưa tạo động lực đủ mạnh để cải tạo, nâng cấp cơ sở hiện có, trong khi vẫn có xu hướng tập trung mở rộng quy mô lưu trú.

Bên cạnh đó, nhu cầu của nhóm khách nghỉ dưỡng dài ngày, người làm việc từ xa ngày càng đa dạng nhưng chưa có cơ chế pháp lý và chính sách phù hợp, dẫn đến khó khăn trong quản lý cư trú, lao động, thuế và cung ứng dịch vụ cho nhóm khách này.

Ngoài ra, doanh nghiệp du lịch còn gặp khó khăn trong đầu tư thường xuyên cho đào tạo nghề, ngoại ngữ, kỹ năng số, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường quốc tế; cơ chế hỗ trợ, khuyến khích chưa gắn đầy đủ với chi phí thực tế và kết quả đầu tư vào năng lực cạnh tranh.

Đồng thời, sự tham gia của cộng đồng, hợp tác xã, hộ kinh doanh vào cung cấp các sản phẩm trải nghiệm tại làng nghề, vùng nông nghiệp, điểm đến văn hóa còn hạn chế do thiếu cơ chế phù hợp với quy mô hoạt động, đồng thời chưa làm rõ đầy đủ trách nhiệm về an toàn, bảo hiểm, hoàn tiền và trách nhiệm của các nền tảng cung cấp dịch vụ.

Phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam có 3 cực tăng trưởng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia; 15 tập đoàn, tổng công ty có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế; bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú, 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Trong bối cảnh đó, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam để thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng theo Nghị quyết số 26-NQ/TW là hết sức cần thiết. Nghị quyết không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn, khắc phục những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật hiện hành, mà còn có một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển du lịch Việt Nam.

Đồng thời, việc ban hành dự án Nghị quyết sẽ tạo cơ sở pháp lý cho các nhóm chính sách có thể thực hiện, kiểm tra và đánh giá; huy động đầu tư vào các dự án động lực phát triển du lịch, các mô hình kinh doanh du lịch mới, phát triển thương hiệu và sản phẩm du lịch, nâng cao năng lực nguồn nhân lực du lịch, phát triển các doanh nghiệp du lịch mạnh, hỗ trợ phát triển hạ tầng dịch vụ du lịch.

Tại dự thảo, Bộ VHTTDL đề xuất 4 nhóm cơ chế, chính sách đặc thù trong Đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" gồm: thúc đẩy dự án tạo động lực phát triển du lịch; hỗ trợ đào tạo, thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh; phát triển mô hình kinh doanh mới; ưu tiên hỗ trợ hạ tầng dịch vụ du lịch.

Theo đó, các dự án du lịch động lực phải đầu tư tại địa bàn theo quy định, có đầy đủ hồ sơ pháp lý và hình thành tổ hợp du lịch - văn hóa, thể thao, giải trí, mua sắm; tổ hợp kinh tế đêm hoặc hạ tầng du lịch quy mô lớn.

Dự án phải tạo sản phẩm mới hoặc nâng cấp sản phẩm, làm tăng ít nhất 20% năng lực cung ứng sản phẩm chính so với bình quân năm liền trước. Dự án đầu tư mới phải tạo ít nhất 300 việc làm trực tiếp thường xuyên; dự án mở rộng phải tạo thêm ít nhất 100 việc làm và hoàn thành chậm nhất vào cuối năm hoạt động thứ ba.

Các dự án cũng phải có phương án đào tạo nhân lực, tiết kiệm tài nguyên, giảm chất thải, bảo vệ môi trường, thực hiện quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm quyền tiếp cận hợp pháp của cộng đồng. Từ năm hoạt động thứ ba, doanh thu từ sản phẩm mới phải chiếm ít nhất 30% tổng doanh thu của phần dự án đề nghị ưu đãi.

Dự án casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và sân golf không thuộc diện hưởng ưu đãi. Doanh nghiệp đáp ứng điều kiện được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 10 năm đối với thu nhập đủ điều kiện; đồng thời được giảm 50% số thuế phải nộp khác ngoài thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm đầu.

Về đào tạo và phát triển thương hiệu, dự thảo đề xuất cho doanh nghiệp du lịch mở mới cơ sở đào tạo tối thiểu 500 học viên/năm được tính vào chi phí được trừ 150% khoản chi đào tạo thực tế đủ điều kiện trong 5 năm đầu. Phần tăng thêm 50% không phải ngân sách cấp hoặc hoàn trả bằng tiền.

Các khoản chi được tính tăng thêm gồm đào tạo, đào tạo lại lao động du lịch; đăng ký, bảo hộ nhãn hiệu, tên thương mại, quyền sở hữu trí tuệ ở nước ngoài; nghiên cứu thị trường, giới thiệu sản phẩm, hội chợ, xúc tiến trực tiếp và tiếp thị quốc tế nhằm đưa khách đến Việt Nam.

Đối với mô hình kinh doanh mới, dự thảo hướng tới hoàn thiện cơ chế quản lý nhóm khách nghỉ dưỡng dài ngày, người làm việc từ xa, đồng thời tạo điều kiện để cộng đồng, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia cung cấp trải nghiệm du lịch tại làng nghề, vùng nông nghiệp và các điểm đến văn hóa. Các vấn đề về an toàn, bảo hiểm, hoàn tiền và trách nhiệm của nền tảng cung cấp dịch vụ cũng được đặt ra.

Cùng với đó, chính sách ưu tiên hỗ trợ hạ tầng dịch vụ du lịch được đề xuất nhằm nâng chất lượng điểm đến, thay vì tập trung đơn thuần vào mở rộng số lượng cơ sở lưu trú.

Việc ban hành dự án Nghị quyết góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030 phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia; 15 tập đoàn, tổng công ty có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế; bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú, 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.