Đề xuất áp dụng ngay giá điện 5 bậc, 94% hộ dùng điện có thể trả ít hơn

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức liên quan về dự thảo sửa đổi Quyết định 14/2025 liên quan cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Điểm đáng chú ý là cơ quan này đề xuất triển khai biểu giá mới ngay khi quyết định sửa đổi có hiệu lực, thay vì chờ đến lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo như quy định hiện hành.

Theo đề xuất, biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc sẽ được áp dụng đồng thời với khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường mới theo Quyết định 963. Bộ Công Thương cho biết việc thay đổi cơ cấu biểu giá không đồng nghĩa với một đợt tăng hoặc giảm giá điện bình quân. Mức giá bán lẻ điện bình quân hiện hành vẫn được giữ ở 2.204 đồng mỗi kWh; cơ quan này sẽ ban hành quyết định quy định giá bán điện theo cơ cấu mới để triển khai đồng bộ.

Với các hộ gia đình, tác động đáng chú ý nằm ở mức tiêu thụ điện hằng tháng. Theo tính toán sơ bộ của Bộ Công Thương, khách hàng sinh hoạt sử dụng dưới 777 kWh mỗi tháng, chiếm khoảng 94% tổng số khách hàng và 73% sản lượng điện sinh hoạt, có thể trả ít tiền hơn so với hiện nay.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức liên quan về dự thảo sửa đổi Quyết định 14/2025 liên quan cơ cấu biểu giá bán lẻ điện.

Ở chiều ngược lại, những hộ có mức tiêu thụ điện cao có thể phải chi trả nhiều hơn. Với mức sử dụng 778 kWh mỗi tháng, tiền điện dự kiến tương đương hiện hành. Trong khi đó, hộ tiêu thụ khoảng 1.182 kWh mỗi tháng có thể phải trả thêm gần 190.000 đồng.

Những con số này cho thấy tác động của biểu giá mới không giống nhau giữa các nhóm khách hàng. Với phần lớn hộ gia đình có mức tiêu thụ thấp và trung bình, chi phí có thể giảm; còn những hộ sử dụng nhiều điện cần tính đến khả năng hóa đơn tăng khi cơ cấu giá mới được áp dụng. Mức chênh lệch thực tế sẽ phụ thuộc vào lượng điện tiêu thụ và cách phân bổ sản lượng vào từng bậc giá.

Theo Quyết định 14/2025, biểu giá điện sinh hoạt được rút từ 6 bậc xuống còn 5 bậc. Cụ thể, 100 kWh đầu tiên được tính bằng 90% giá bán lẻ điện bình quân; từ 101 đến 200 kWh bằng 108%; từ 201 đến 400 kWh bằng 136%; từ 401 đến 700 kWh bằng 162%; và từ 701 kWh trở lên bằng 180%.

Bên cạnh biểu giá sinh hoạt, việc thay đổi khung giờ sử dụng điện cũng có thể tác động đến chi phí sản xuất, kinh doanh. Theo tính toán của Bộ Công Thương dựa trên số liệu tiêu thụ điện năm 2025, giả định khách hàng giữ nguyên thói quen sử dụng, tiền điện của nhóm sản xuất sắt thép có thể tăng bình quân dưới 9%, còn nhóm khách hàng trồng thanh long tăng dưới 6%.

Ngược lại, các cơ sở lưu trú du lịch có thể giảm chi phí nếu được áp dụng giá điện theo nhóm sản xuất. Đối với trạm sạc xe điện, chi phí điện được ước tính tăng gần 3%. Tuy nhiên, nhóm khách hàng này có thể chủ động điều chỉnh thời gian sạc để hạn chế sử dụng điện trong giờ cao điểm, qua đó giảm tác động đến hóa đơn.

Bộ Công Thương lưu ý đây là các kết quả tính toán trên cơ sở dữ liệu tiêu thụ điện của năm trước và giả định thói quen sử dụng không thay đổi. Chi phí thực tế có thể khác khi doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh hoặc dịch chuyển hoạt động sang các khung giờ có giá điện thấp hơn.

Dự thảo cũng đề cập việc làm rõ biểu giá điện sản xuất áp dụng đối với khách hàng mua điện ở cấp điện áp từ 220 kV trở lên. Riêng cơ cấu giá điện dành cho hoạt động sạc xe điện được đề xuất áp dụng trong thời hạn ba năm kể từ khi chính thức triển khai trên thực tế.

Việc điều chỉnh biểu giá và khung giờ sử dụng điện được đặt trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện giữa các nhóm khách hàng ngày càng đa dạng. Với doanh nghiệp, giá điện theo thời gian có thể tạo động lực sắp xếp lại lịch sản xuất, giảm áp lực sử dụng điện vào giờ cao điểm. Với hộ gia đình, cơ cấu giá mới khiến việc kiểm soát lượng điện tiêu thụ trở thành yếu tố quan trọng hơn trong quản lý chi tiêu.

Tuy nhiên, phương án hiện vẫn ở giai đoạn lấy ý kiến. Tác động cuối cùng đối với từng nhóm khách hàng còn phụ thuộc vào nội dung quyết định được ban hành, mức giá cụ thể theo cơ cấu mới và thời điểm triển khai. Vì vậy, các mức tăng, giảm hiện nay nên được xem là kết quả tính toán sơ bộ, chưa phải số tiền mà mọi hộ gia đình hay doanh nghiệp chắc chắn sẽ phải trả khi quy định có hiệu lực.