Đề xuất cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Sáng 21/10, tại Hội trường Diên Hồng, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, qua hơn 10 năm thi hành, Luật An toàn, vệ sinh lao động đã tạo lập khuôn khổ pháp lý tương đối đầy đủ cho công tác an toàn, vệ sinh lao động. Tuy nhiên, trước những thay đổi về tổ chức bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật có liên quan, một số quy định của Luật không còn phù hợp, nhất là về cơ quan, thẩm quyền quản lý nhà nước, thanh tra, phân cấp, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Những bất cập này cần được xử lý kịp thời nhằm bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước về an toàn, vệ sinh lao động được thực hiện thống nhất, thông suốt theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời khắc phục sự thiếu đồng bộ giữa Luật hiện hành với các quy định pháp luật mới được ban hành.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, việc sửa đổi Luật trong giai đoạn hiện nay tập trung giải quyết những vấn đề cần thiết, cấp bách phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, phân quyền, phân cấp và yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh. Các vấn đề chính sách lớn, cần nghiên cứu và đánh giá tác động đầy đủ sẽ tiếp tục được xem xét trong quá trình sửa đổi toàn diện Luật ở giai đoạn tiếp theo.

Dự thảo Luật gồm ba điều, không thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật hiện hành. Nội dung sửa đổi tập trung vào ba nhóm: Các quy định chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp theo Nghị quyết số 190/2025/QH15; các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh liên quan đến lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư năm 2026 và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP; các quy định liên quan trực tiếp nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Việc xây dựng dự thảo Luật được thực hiện theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp, chỉ sửa đổi các nội dung thực sự cần thiết, không mở rộng sang những vấn đề cần nghiên cứu toàn diện. Đồng thời, bảo đảm phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơ quan, không chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.

Đáng chú ý, về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, dự thảo Luật đề xuất cắt giảm một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; cắt giảm bốn thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện; đồng thời đơn giản hóa một thủ tục khai báo máy, thiết bị, vật tư theo hướng chỉ thực hiện khai báo khi đưa vào sử dụng.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo Luật đề xuất chuyển nhiệm vụ tiếp nhận khai báo tai nạn lao động chết người hoặc làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên từ công an cấp huyện sang công an cấp xã.

Đối với nhiệm vụ tiếp nhận, thống kê, báo cáo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến người lao động không theo hợp đồng lao động, dự thảo chuyển thẩm quyền từ UBND cấp huyện sang cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Những điều chỉnh này nhằm bảo đảm việc phân định thẩm quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan và duy trì hoạt động quản lý nhà nước liên tục, thông suốt.

Theo Tờ trình, dự thảo Luật không làm phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế hoặc yêu cầu bổ sung nguồn lực tài chính thường xuyên so với quy định hiện hành. Các nhiệm vụ quản lý nhà nước được thực hiện trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và nguồn kinh phí thường xuyên đã giao cho các cơ quan, đơn vị.

Về hiệu lực thi hành, Chính phủ đề xuất Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, nhằm kịp thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các nội dung phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính đang được thực hiện trong giai đoạn chuyển tiếp.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Cơ quan thẩm tra đánh giá hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ theo quy định, phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đặc biệt với các dự án luật liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm và bảo hiểm xã hội đang được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai.