Đề xuất giải pháp phòng, chống dịch bệnh do Não mô cầu trong Quân đội

Tham dự hội thảo có Trung tướng, GS, TS Trần Viết Tiến, Giám đốc Học viện Quân y và các nhà khoa học, cán bộ quản lý ngành y tế trong và ngoài Quân đội.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên thế giới và trong nước tiếp tục diễn biến phức tạp. Biến đổi khí hậu, điều kiện thời tiết cực đoan, giao thương của người dân, đã tác động ngày càng rõ nét đến mô hình dịch tễ học các bệnh truyền nhiễm.

Các đại biểu dự hội thảo.

Trong bối cảnh đó, bệnh do Não mô cầu vẫn là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh trong môi trường tập trung đông người, diễn biến cấp tính, nặng, tỷ lệ tử vong cao (lên tới 20%), tử vong nhanh trong vòng 24 giờ, nếu không được phát hiện và cấp cứu, điều trị kịp thời.

Trong năm 2025, dịch bệnh do Não mô cầu trong nước diễn biến rất phức tạp; trong Quân đội ghi nhận 16 vụ dịch (16 ca mắc/3 trường hợp tử vong); chỉ trong 2 tuần đầu tháng 1-2026 ghi nhận 2 vụ dịch tại Quân khu 2 và Quân chủng Phòng không - Không quân.

Đối với Quân đội, bộ đội sinh hoạt, huấn luyện trong điều kiện tập trung, cường độ cao. Công tác phòng, chống bệnh do Não mô cầu ảnh hưởng trực tiếp tới nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe bộ đội, duy trì quân số khỏe, bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị.

Lãnh đạo Cục Quân y phát biểu khai mạc.

Tại hội thảo, các đại biểu đã phân tích, đánh giá toàn diện, hệ thống các vấn đề liên quan đến bệnh do Não mô cầu, bao gồm: Các đặc điểm dịch tễ học, xu hướng dịch bệnh, phân bố theo thời gian, không gian, đối tượng; mối liên quan giữa dịch bệnh trong Quân đội và ngoài cộng đồng; các yếu tố nguy cơ trong điều kiện sinh hoạt, huấn luyện của bộ đội.

Đặc điểm vi khuẩn học; vấn đề kháng thuốc và ý nghĩa đối với lựa chọn biện pháp phòng bệnh, điều trị. Đặc điểm lâm sàng, những biểu hiện khởi phát không điển hình, các thể bệnh nặng; khó khăn trong chẩn đoán sớm tại tuyến đơn vị. Công tác cấp cứu, điều trị, tổ chức chuyển tuyến, vai trò của xử trí sớm, sử dụng kháng sinh kịp thời; bài học kinh nghiệm từ các ca bệnh nặng, ca tử vong.

Các tham luận đã phân tích, làm rõ những hạn chế, tồn tại trong thực tiễn công tác phòng, chống bệnh do Não mô cầu thời gian qua. Theo đó, đa số các ca bệnh có biểu hiện khởi phát không đặc hiệu, trong khi các triệu chứng điển hình của viêm màng não thường xuất hiện muộn; tỷ lệ quân y tuyến đơn vị nghĩ tới bệnh do Não mô cầu ngay từ đầu còn chưa cao.

Thời gian sử dụng kháng sinh đường tiêm và thời gian chuyển tuyến ở nhiều trường hợp còn chậm so với các khuyến cáo chuyên môn. Những yếu tố này có mối liên quan rõ rệt tới nguy cơ bệnh tiến triển nặng và tử vong... Việc nhìn nhận đúng và đầy đủ những hạn chế này có ý nghĩa rất quan trọng để rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp, khả thi hơn trong thời gian tới.

Đại biểu dự hội thảo chụp ảnh chung.

Đồng thời, đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống bệnh do Não mô cầu trong Quân đội, như: Ứng dụng các kỹ thuật xét nghiệm mới trong phát hiện sớm mầm bệnh, hỗ trợ chẩn đoán sớm, khoanh vùng và xử lý ổ dịch; ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh; sử dụng vắc xin phòng bệnh do Não mô cầu...

Những kết quả, kiến nghị tại hội thảo là cơ sở quan trọng để Cục Quân y tiếp tục tham mưu với thủ trưởng các cấp nhằm hoàn thiện chủ trương, giải pháp, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống bệnh do Não mô cầu nói riêng và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nói chung trong Quân đội.