Đề xuất hỗ trợ bữa ăn bán trú ở TP.HCM: Gia đình nào được ưu tiên?

Học sinh Trường Tiểu học Hiệp Tân, phường Phú Thạnh, TP.HCM trong giờ ăn bán trú. Ảnh: Duy Hiệu-Tri Thức/Znews.

Tiền ăn trưa ở trường là khoản chi đều đặn, đi cùng mỗi ngày con đến lớp. Bởi vậy, dự thảo hỗ trợ tiền ăn bán trú của TP.HCM đáng chú ý ở một lợi ích rất cụ thể: giảm bớt phần chi phí mà gia đình phải thu xếp để trẻ có thể học cả ngày.

Theo thông tin ngày 14.11, UBND TP.HCM đang lấy ý kiến chính sách hỗ trợ, phát triển giáo dục toàn diện đến ngày 23.11. Phương án dự kiến từ năm 2027 hỗ trợ bữa ăn bán trú tối đa 35.000 đồng một suất cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, con công nhân hoặc tại xã Thạnh An, đặc khu Côn Đảo. Chính sách hiện ở giai đoạn dự thảo, chưa phải chế độ đã được triển khai chi trả.

Hỗ trợ theo lộ trình, không đồng loạt ngay từ đầu

Phương án đang được tính toán gồm các mức khác nhau. Mức cơ bản tập trung vào nhóm ưu tiên; mức nâng cao hỗ trợ một nửa giá suất ăn cho người học bán trú; mức đầy đủ hỗ trợ toàn bộ. Việc mở rộng phụ thuộc khả năng cân đối ngân sách. Kinh phí tiền ăn được xác định theo số người học, định mức và số ngày ăn thực tế.

Sự phân tầng ấy cần được giải thích rõ ngay từ khi lấy ý kiến. Với phụ huynh, khác biệt giữa “thuộc nhóm được ưu tiên” và “có thể được mở rộng hỗ trợ” là khác biệt trong kế hoạch chi tiêu của cả năm học. Một thông tin được rút gọn thành “học sinh được miễn tiền ăn” rất dễ tạo kỳ vọng vượt quá nội dung đang bàn.

Khi chính sách được hoàn thiện, tiêu chí xác định từng nhóm cũng quan trọng như mức tiền. Gia đình cần biết điều kiện nào được áp dụng, cơ quan nào xác nhận và phần hỗ trợ sẽ thể hiện ra sao trong thông báo thu của nhà trường. Sự rõ ràng từ đầu giúp khoản hỗ trợ đến đúng người, đồng thời tránh để phụ huynh phải tự lần tìm giữa nhiều cách hiểu.

Bữa ăn và cơ hội học thêm điều mới

Dự thảo còn tính đến năm nhóm hoạt động: tiếng Anh; tin học, năng lực số và AI; STEM; kỹ năng; nghệ thuật, thể thao. Mức dự kiến cho mỗi loại hình là 150.000 đồng/tháng đối với mầm non, tiểu học và 200.000 đồng/tháng đối với THCS, THPT, giáo dục thường xuyên; số loại hình được hỗ trợ sẽ được quyết định theo khả năng thực hiện.

Phạm vi này không bao gồm dạy thêm, học thêm hay các hoạt động theo nhu cầu có thu tiền, nội dung chuyên sâu, nâng cao hoặc theo chuẩn quốc tế. Trong nhóm nghệ thuật, thể thao, dự thảo đề cập cả âm nhạc, mỹ thuật, văn hóa đọc và bơi an toàn.

Đây là phần đáng quan tâm từ góc độ công bằng giáo dục. Một đứa trẻ cần bữa trưa đủ chất để học buổi chiều, nhưng cũng cần cơ hội đọc sách, vận động, tiếp xúc nghệ thuật và học cách sử dụng công nghệ. Những cơ hội ấy càng ít phụ thuộc vào khả năng đóng thêm của gia đình, trường học càng có điều kiện làm tròn vai trò bồi dưỡng con người.

Giá trị cuối cùng của chính sách sẽ hiện ra trong phần chi phí phụ huynh thực sự được giảm và những hoạt động trẻ thực sự được tham gia. Đó là thước đo gần gũi nhất.