Đề xuất hơn 45.300 tỷ đồng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm

Bố trí hơn 45.300 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp sáng 5-11 tại hội trường. Ảnh: Quochoi.vn

Sáng 5-11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, các đại biểu Quốc hội khóa XVI nghe Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035. Chương trình do Bộ Công an chủ trì, triển khai trên phạm vi toàn quốc, chia thành hai giai đoạn: 2026-2030 và 2031-2035.

Theo đề xuất của Chính phủ, tổng kinh phí thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 là 45.301,261 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách trung ương 39.675,757 tỷ đồng, gồm 25.498,598 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và 14.177,159 tỷ đồng vốn sự nghiệp; ngân sách địa phương 5.497,469 tỷ đồng, gồm 2.571,702 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và 2.925,767 tỷ đồng vốn sự nghiệp. Nguồn vốn huy động hợp pháp khác dự kiến 128,035 tỷ đồng.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình. Ảnh: quochoi.vn

Đáng chú ý, trong tổng kinh phí trên, Chính phủ đề nghị bổ sung 22.851,067 tỷ đồng cho chương trình. Trước đó, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 163/2024/QH15 với tổng kinh phí tối thiểu 22.450,194 tỷ đồng. Năm 2025, Bộ Công an và một số bộ đã bố trí 11,515 tỷ đồng từ nguồn kinh phí thường xuyên để thực hiện nhiệm vụ của chương trình.

Đối với giai đoạn 2031-2035, tổng kinh phí dự kiến khoảng 18.151,758 tỷ đồng, gồm 9.492,754 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và 8.659,004 tỷ đồng vốn sự nghiệp. Căn cứ kết quả thực hiện giai đoạn đầu và tình hình thực tiễn, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, đồng thời đề xuất nguồn lực cần huy động cho giai đoạn tiếp theo.

Việc bố trí nguồn lực cho chương trình nhằm tăng cường đầu tư đồng bộ cho công tác phòng, chống ma túy và tội phạm, từ tuyên truyền, giáo dục, phòng ngừa đến đấu tranh, xử lý; nâng cao năng lực cho lực lượng chuyên trách; ứng dụng khoa học, công nghệ và hiện đại hóa trang thiết bị, phương tiện nghiệp vụ. Đồng thời, nguồn vốn được sử dụng để bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ cai nghiện ma túy, điều trị nghiện, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện và người sau cai nghiện.

Chính phủ cho rằng, tình hình tội phạm và ma túy trong nước, khu vực và thế giới đang diễn biến phức tạp. Các loại tội phạm có xu hướng chuyển dịch nhanh, đan xen giữa hình sự, ma túy, kinh tế, môi trường và công nghệ thông tin; tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm lợi dụng không gian mạng ngày càng gia tăng, gây khó khăn cho công tác nhận diện, dự báo, phòng ngừa và đấu tranh.

Trong khi đó, số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy vẫn ở mức cao, xuất hiện tại nhiều địa phương, thành phần và lứa tuổi; tình trạng ma túy trong thế hệ trẻ có xu hướng gia tăng. Những vấn đề này đòi hỏi phải có chương trình đầu tư tổng thể, liên ngành, liên cấp, thay vì chỉ giải quyết bằng các nhiệm vụ thường xuyên hoặc cơ chế phối hợp riêng lẻ.

Mục tiêu tổng quát của Chương trình là phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã làm nền tảng; lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Qua đó, từng bước kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình. Ảnh: Quochoi.vn

Một trong những chỉ tiêu đáng chú ý là phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; đến năm 2030, ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không có ma túy. Chương trình cũng đặt mục tiêu phát hiện, triệt phá 100% các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, điểm nguy cơ, đối tượng bán lẻ ma túy và diện tích trồng trái phép cây có chứa chất ma túy.

Chương trình gồm 10 dự án thành phần, với sự tham gia của nhiều bộ, ngành, cơ quan trung ương, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội. Đối tượng thụ hưởng không chỉ là người nghiện ma túy, người cai nghiện, người sau cai mà còn có người bị hại, nạn nhân của tội phạm, người yếu thế, người có nguy cơ bị tội phạm xâm hại và toàn thể người dân.

Rà soát mục tiêu, chỉ tiêu và các dự án thành phần

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: quochoi.vn

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết triển khai Chương trình. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát mục tiêu, chỉ tiêu, các dự án thành phần và căn cứ xác định kinh phí, bảo đảm tính thống nhất, khả thi, tránh trùng lặp, lãng phí nguồn lực.

Cụ thể, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đối chiếu các nhiệm vụ có nội dung tương đồng với chương trình mục tiêu quốc gia khác, làm rõ phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí; nghiên cứu lồng ghép phù hợp, bảo đảm không trùng lặp nhiệm vụ, kinh phí.

Về mục tiêu, chỉ tiêu và phạm vi thực hiện, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đánh giá hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu trong dự thảo Nghị quyết cơ bản bám sát chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu cấp bách của công tác phòng, chống ma túy và tội phạm. Thời gian thực hiện từ năm 2026 đến hết năm 2035, chia thành hai giai đoạn 2026-2030 và 2031-2035, là phù hợp.

Dù vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm sự thống nhất, chính xác và gắn kết giữa chỉ tiêu với nhiệm vụ, hoạt động, nguồn lực thực hiện; bảo đảm các chỉ tiêu của hai giai đoạn có tính kế thừa, nâng dần yêu cầu và bao quát cả lĩnh vực phòng, chống ma túy, phòng, chống tội phạm. Việc phân nhóm mục tiêu, chỉ tiêu cần rõ ràng, tránh giao thoa, trùng lặp.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp sáng 5-11 tại hội trường. Ảnh: quochoi.vn

Đối với các dự án, tiểu dự án thành phần, Ủy ban nhận thấy còn nhiệm vụ có tính chất tương đồng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau. Phương thức phân bổ vốn tại một số dự án còn bình quân, chưa gắn với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra; một số số liệu dự toán kinh phí chưa chính xác. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, chỉnh lý để bảo đảm phù hợp, chính xác và khả thi.

Về kinh phí thực hiện và nguyên tắc phân bổ vốn, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan của Quốc hội đề nghị làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án; nguyên tắc, căn cứ để Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung trong quá trình thực hiện.

Cùng với đó, cần làm rõ trách nhiệm cân đối, bố trí vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác; thuyết minh căn cứ xác định nhu cầu, mức kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2031-2035 để bổ sung vào dự thảo Nghị quyết, phù hợp thẩm quyền của Quốc hội. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quan tâm ưu tiên hỗ trợ các địa bàn biên giới.

Về cơ chế, chính sách đặc thù, Ủy ban đề nghị làm rõ những nội dung cần báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định và những nội dung Chính phủ có thể báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trong thời gian Quốc hội không họp, sau đó báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Đối với quy định chuyển tiếp, cần xác định rõ mốc thời gian áp dụng, phạm vi nhiệm vụ, dự án được tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ và thẩm quyền xử lý kế hoạch, dự toán ngân sách năm 2027. Đồng thời, quy định cụ thể trách nhiệm bàn giao, tiếp nhận, quản lý, sử dụng tài sản, trang thiết bị, dữ liệu, phần mềm và các kết quả đã hình thành từ Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.