Đề xuất mở rộng trường hợp được công nhận liệt sĩ, thương binh

Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung điều kiện, căn cứ lập hồ sơ công nhận liệt sĩ, thương binh trong một số trường hợp phát sinh vướng mắc trên thực tế.

Cụ thể, dự thảo đề xuất quy định người hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện đặc thù, khó khăn, nguy hiểm được xem xét công nhận liệt sĩ nếu đáp ứng điều kiện của Pháp lệnh.

Các nhiệm vụ được liệt kê gồm chữa cháy; chống khủng bố, bạo loạn; giải thoát con tin; cứu hộ, cứu nạn; ứng cứu thảm họa, thiên tai, dịch bệnh; làm nhiệm vụ trên không, trên sông, biển, dưới mặt nước, lòng đất hoặc trong công trình ngầm.

Nhóm này còn có hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; rà phá, xử lý và tiêu hủy bom mìn, vật liệu nổ; xử lý chất độc tồn lưu sau chiến tranh; nghiên cứu, thử nghiệm, chế tạo, sản xuất, bảo quản và vận chuyển vũ khí, đạn dược, thuốc nổ, hóa chất độc, chất phóng xạ.

Một số nhiệm vụ khác được bổ sung, làm rõ gồm xây dựng tuyến biên giới; tuần tra, kiểm soát tuyến biên giới đất liền; làm nhiệm vụ mật; trinh sát đặc nhiệm, trinh sát ngoại tuyến, trinh sát biên phòng, cảnh sát biển; lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị quân sự ở độ cao từ 30m so với sàn làm việc.

Hoạt động huấn luyện chiến đấu, diễn tập sử dụng đạn thật, thuốc nổ hoặc diễn tập trong các điều kiện nguy hiểm cũng thuộc phạm vi xem xét. Các nội dung tương ứng được áp dụng khi xem xét công nhận thương binh, người hưởng chính sách như thương binh.

Dự thảo đồng thời sửa đổi danh mục địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo có hệ số khu vực 0,7 và 1,0. Danh mục mới gồm 159 xã, phường, đặc khu và nhà giàn, tăng 31 địa bàn so với danh mục 128 địa bàn trước đây.

Cơ quan soạn thảo cũng cho biết nhiều hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ đối với người hy sinh khi làm nhiệm vụ bí mật hoặc nhiệm vụ đặc biệt về quốc phòng, an ninh gặp khó khăn do yêu cầu bảo mật, tài liệu không đầy đủ hoặc không còn được lưu giữ.

Do đó, dự thảo bổ sung căn cứ lập hồ sơ riêng cho trường hợp hy sinh khi làm nhiệm vụ mật. Việc giải quyết phải đồng thời bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, quốc phòng, an ninh và thực hiện chính sách đối với người có công.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý người hy sinh có trách nhiệm lập hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ. Cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân phát hiện, lưu giữ thông tin liên quan đến người hy sinh chưa được công nhận có trách nhiệm cung cấp tài liệu cho đơn vị có thẩm quyền.

Bộ Nội vụ nhấn mạnh việc sửa đổi không đồng nghĩa các trường hợp được liệt kê đương nhiên được công nhận liệt sĩ, thương binh. Hồ sơ vẫn phải đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn của Pháp lệnh và được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xem xét theo quy định.