Đề xuất phạt tối đa 5% doanh thu với hành vi gây rò rỉ dữ liệu

Chiều 23-9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật An ninh dữ liệu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày tờ trình, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, dự thảo Luật được xây dựng nhằm xác lập cơ sở pháp lý để Nhà nước quản lý, kiểm soát và bảo vệ dữ liệu phát sinh trên lãnh thổ Việt Nam hoặc liên quan đến lợi ích quốc gia; hoàn thiện pháp luật về an ninh phi truyền thống đối với dữ liệu; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trước hành vi tấn công mạng, chiếm đoạt, lộ lọt dữ liệu. Đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế dữ liệu trên cơ sở quản lý theo mức độ rủi ro, hạn chế tối đa việc áp đặt nghĩa vụ không tương xứng đối với dữ liệu có rủi ro thấp.

Dự thảo Luật quy định bảo vệ an ninh dữ liệu theo cấp độ rủi ro và vòng đời dữ liệu. Trong đó, quy định 4 cấp độ rủi ro (cấp độ 3, cấp độ 4 kế thừa danh mục dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi theo Luật Dữ liệu, không xây dựng danh mục riêng); đối với cấp độ 1, cấp độ 2, chủ quản dữ liệu tự xác định, tự chịu trách nhiệm, không phải thực hiện thủ tục hành chính; bảo vệ an ninh dữ liệu theo từng giai đoạn vòng đời; hợp nhất nghĩa vụ kiểm kê, đánh giá tác động, kiểm toán, chứng nhận qua một đầu mối là Bộ Công an.

Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình. Ảnh: media.quochoi.vn

Về quy định bảo vệ an ninh dữ liệu trong xử lý quy mô lớn, kinh tế số, hạ tầng số và xuyên biên giới, dự thảo đề xuất ấn định lộ trình chuyển đổi mật mã kháng lượng tử chậm nhất ngày 1-1-2035 đối với dữ liệu cấp độ 4 thuộc cơ quan Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang. Mốc này được xác định trên cơ sở độ chín kỹ thuật của công nghệ mật mã kháng lượng tử và mô hình rủi ro "thu thập trước, giải mã sau" đối với dữ liệu đã mã hóa của cơ quan Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang.

Mức phạt tiền tối đa đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng gây rò rỉ, chiếm đoạt, phá hoại dữ liệu cấp độ 3, cấp độ 4 không quá 5% doanh thu tại Việt Nam hoặc doanh thu toàn cầu tùy trường hợp, kèm chính sách khoan hồng cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Mức trần 5% doanh thu được xác định trên cơ sở tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế về chế tài theo tỷ lệ doanh thu, bảo đảm tính tương xứng và hiệu lực răn đe không phụ thuộc quy mô tổ chức vi phạm.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới báo cáo thẩm tra. Ảnh: media.quochoi.vn

Báo cáo thẩm tra dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới cho biết, nhiều ý kiến đề nghị thiết kế các cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu bảo đảm tính liên thông, tương thích hoàn toàn với 5 cấp độ an toàn hệ thống thông tin theo quy định của Luật An ninh mạng và phân loại dữ liệu theo quy định của Luật Dữ liệu; thống nhất cơ chế đánh giá, thẩm định dựa trên bản chất tập dữ liệu, không phân biệt tổ chức công hay tư; bổ sung cơ chế công nhận chứng nhận an ninh quốc tế tương đương để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; quy định rõ trách nhiệm đánh giá lại cấp độ rủi ro khi có sự biến động về quy mô, tính chất dữ liệu.

Thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại ghi nhận dự thảo Luật đã đặt ra yêu cầu bảo mật dài hạn trước điện toán lượng tử và bảo đảm an ninh dữ liệu huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị điều chỉnh lộ trình chuyển đổi mật mã kháng lượng tử theo hướng quy định khung chính sách định hướng, ưu tiên kiểm kê, chuyển đổi trước đối với mật mã bất đối xứng; mở rộng phạm vi áp dụng lộ trình cho các chủ quản dữ liệu ngoài khu vực nhà nước.

Đối với AI, đề nghị bổ sung yêu cầu bảo vệ cả tính bảo mật và tính toàn vẹn của dữ liệu huấn luyện AI; rà soát để tránh chồng chéo với quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo và quy định rõ cơ quan nhà nước không được yêu cầu doanh nghiệp bàn giao mã nguồn hoặc trọng số thuật toán lõi trong quá trình kiểm tra, thẩm định.