Đề xuất tạm giữ người theo thủ tục hành chính trong 5 trường hợp, nâng thời hạn gấp đôi
Thời hạn tạm giữ người theo thủ tục hành chính tăng từ 12 giờ lên 24 giờ so với luật hiện hành, cần thiết có thể kéo dài không quá 48 giờ. Việc tạm giữ người chỉ được áp dụng trong 5 trường hợp và phải có quyết định bằng văn bản.
Đây là nội dung đáng chú ý trong Dự án Luật xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đang được lấy ý kiến từ ngày 10/9 đến 30/9/2026.
Dự thảo luật quy định việc tạm giữ người theo thủ tục hành chính được áp dụng khi cần ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi gây rối trật tự công cộng, đánh nhau, gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác.
So với luật hiện hành, dự thảo sửa đổi có những điều chỉnh mới về các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.
Theo đó, dự thảo đã bổ sung các trường hợp bị tạm giữ theo thủ tục hành chính để ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi đánh nhau; gây tổn hại sức khỏe cho người khác; để thi hành quyết định xử phạt trục xuất.
Đồng thời nâng thời hạn tạm giữ người theo thủ tục hành chính từ 12 giờ lên 24 giờ, trong trường hợp cần thiết có thể kéo dài không quá 48 giờ kể từ thời điểm bắt đầu giữ người vi phạm (thay vì không quá 24 giờ như hiện nay).
Về các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, trong tổng kết thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Công an cho biết, tại điểm a khoản 1 Điều 122 của luật này quy định: "Cần ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi gây rối trật tự công cộng, gây thương tích cho người khác". Phạm vi điều chỉnh của quy định này còn hẹp, chưa bao quát đầy đủ các hành vi nguy hiểm cho xã hội. Trên thực tế, các hành vi đánh nhau, gây tổn hại sức khỏe cho người khác thường diễn biến nhanh, tiềm ẩn nguy cơ leo thang thành bạo lực nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người dân và trật tự, an toàn xã hội.
Tuy nhiên, do pháp luật chưa quy định rõ đây là các hành vi cần phải ngăn chặn, đình chỉ ngay, việc áp dụng biện pháp ngăn chặn của lực lượng chức năng gặp lúng túng, thiếu căn cứ pháp lý rõ ràng.
Ngoài ra, khoản 3 Điều 122 luật hiện hành quy định: "Thời hạn tạm giữ người theo thủ tục hành chính không quá 12 giờ; trong trường hợp cần thiết, thời hạn tạm giữ có thể kéo dài hơn nhưng không quá 24 giờ, kể từ thời điểm bắt đầu giữ người vi phạm...".
Bộ Công an cho rằng, bên cạnh mục đích đình chỉ, ngăn chặn ngay hành vi vi phạm, ngăn chặn hậu quả tác hại do hành vi vi phạm gây ra, lực lượng thi hành công vụ còn tiến hành xác minh làm rõ nội dung vụ việc, nhân thân đối tượng một cách chính xác, kịp thời, khách quan toàn diện, từ đó có biện pháp xử lý đúng người, đúng hành vi, tránh bỏ lọt vi phạm, không làm oan, làm sai.
Tuy nhiên, thời hạn tạm giữ như quy định hiện hành là tương đối ngắn, thực tế cho thấy có nhiều trường hợp vi phạm cần xác minh, làm rõ lai lịch nhân thân, giá trị hàng hóa, thu thập số liệu chứng cứ và hồ sơ liên quan đến đối tượng vi phạm thì thời hạn tạm giữ như trên là không đủ để cơ quan chức năng tiến hành các thủ tục cần thiết, gây khó khăn cho các lực lượng trong việc quản lý đối tượng vi phạm.
Tại Điều 106 dự thảo luật cũng quy định việc tạm giữ người theo thủ tục hành chính chỉ được áp dụng trong 5 trường hợp sau đây: Cần ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi gây rối trật tự công cộng, đánh nhau, gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác; Cần ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; Để thi hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa đi cai nghiện bắt buộc; thi hành quyết định xử phạt trục xuất; Người có hành vi bạo lực gia đình vi phạm quyết định cấm tiếp xúc theo quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình; Để xác định tình trạng nghiện ma túy đối với người sử dụng trái phép chất ma túy.
Dự thảo luật quy định mọi trường hợp tạm giữ người đều phải có quyết định bằng văn bản và phải giao cho người bị tạm giữ một bản.
Theo yêu cầu của người bị tạm giữ, người ra quyết định tạm giữ phải thông báo cho gia đình, tổ chức nơi làm việc hoặc học tập của họ biết.
Trong trường hợp tạm giữ người chưa thành niên vi phạm hành chính vào ban đêm hoặc tạm giữ trên 6 giờ, thì người ra quyết định tạm giữ phải thông báo ngay cho cha, mẹ hoặc người giám hộ của họ biết.
Trường hợp người bị tạm giữ là người nước ngoài thì phải thông báo cho Bộ Ngoại giao để thông báo cho cơ quan đại diện nước ngoài.
Theo quy định, vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật, phải bị xử phạt vi phạm hành chính.
Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính bao gồm: cảnh cáo; phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; trục xuất.