Đề xuất tăng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng

Việc sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định nhằm khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành. Ảnh minh họa: VGP.

Ngày 6/10, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng. Hồ sơ do Bộ Xây dựng chủ trì soạn thảo.

SỬA ĐỔI TOÀN DIỆN QUY ĐỊNH NHẰM THÁO GỠ VƯỚNG MẮC

Theo Bộ Xây dựng, từ năm 2019 – 2026, các cơ quan có thẩm quyền đã ký 2.811 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền hơn 19 tỷ đồng.

Ngoài hình thức phạt tiền, một số trường hợp còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Các hành vi vi phạm về hàng không chủ yếu là trộm cắp; đe dọa, lăng mạ, hành hung nhân viên hàng không, hành khách; sử dụng giấy tờ nhân thân không do cơ quan có thẩm quyền cấp; hút thuốc trên tàu bay; nhân viên hàng không thực hiện nhiệm vụ không đúng tài liệu, quy trình; không mang theo giấy phép khi thực hiện nhiệm vụ…

Tuy nhiên, một số quy định còn chung chung, khó áp dụng, mức xử phạt còn thấp, pháp luật có sự thay đổi.

Đặc biệt, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành luật này đã được ban hành và có hiệu lực.

Điều này tạo khung pháp lý quan trọng để hoàn thiện cơ chế cho hoạt động hàng không dân dụng. Do đó, nhiều hành vi xử phạt vi phạm hành chính tại Nghị định số 162/2018/NĐ-CP không còn hoặc không phù hợp hoặc có hành vi mới phát sinh cần được điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung.

Do đó, Bộ Xây dựng đề xuất xây dựng nghị định mới để thay thế Nghị định số 162/2018/NĐ-CP. Dự thảo gồm 4 chương, 42 điều; sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định nhằm khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

DỰ KIẾN TĂNG MỨC PHẠT TIỀN VỚI NHIỀU HÀNH VI

Đáng chú ý, dự thảo điều chỉnh tăng mức phạt tiền đối với nhiều hành vi, gắn kèm các hình thức xử phạt bổ sung (tước giấy phép, tịch thu tang vật) và biện pháp khắc phục hậu quả tương xứng. Điều 3 dự thảo nêu rõ nguyên tắc, đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân vi phạm có thể lên đến 100 triệu đồng, đồng nghĩa với việc tổ chức vi phạm có thể bị phạt tối đa 200 triệu đồng đối với các hành vi nghiêm trọng.

Tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm, trừ các trường hợp quy định khác.

Về quy định an toàn khai thác bay, dự thảo bổ sung và siết chặt chế tài đối với hành vi sử dụng rượu, bia, chất kích thích. Nhân viên kỹ thuật, nhân viên phục vụ mặt đất hoặc thành viên tổ bay bị phát hiện có nồng độ cồn trong giờ làm việc sẽ chịu mức phạt tiền đến 20 triệu đồng.

Đối với công tác quản lý cảng hàng không, dự thảo quy định rõ chế tài đối với các hành vi vi phạm về quản lý độ cao chướng ngại vật, sử dụng thiết bị bay không người lái trái phép trong khu vực sân bay, hoặc thi công không có phương án bảo đảm an toàn được phê duyệt... Mức phạt cho các hành vi này từ 20-40 triệu đồng.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, dự thảo tăng cường các biện pháp khắc phục hậu quả. Cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị buộc tháo dỡ công trình trái phép, buộc khôi phục tình trạng ban đầu, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm hoặc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do xả thải, xả nhiên liệu không đúng quy định.

BẢO ĐẢM NGUYÊN TẮC "CÁ THỂ HÓA" TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ

Có ý kiến đề nghị bổ sung thêm nguyên tắc xác định mức tiền phạt, thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn khi chỉ có 01 tình tiết tăng nặng/ giảm nhẹ.

Chẳng hạn nếu 01 tình tiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt là "trung bình cộng" của mức tối thiểu và mức trung bình của khung tiền phạt.

Bộ Xây dựng đã lý giải việc không quy định cứng một công thức toán học cụ thể (như trung bình cộng) mà tiếp tục áp dụng khoảng biên độ theo Điều 9 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính. Điều này nhằm bảo đảm nguyên tắc “cá thể hóa” trách nhiệm pháp lý.

“Trong lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro đặc thù như hàng không dân dụng, người có thẩm quyền xử phạt cần phải đánh giá toàn diện tính chất, mức độ, hậu quả thực tế trong từng vụ việc cụ thể.

Việc “đóng khung” thành một mức phạt cố định khi có 01 tình tiết giảm nhẹ/tăng nặng sẽ tước bỏ quyền đánh giá của cơ quan thực thi pháp luật, dẫn đến sự cứng nhắc và thiếu phù hợp với thực tiễn đa dạng của các hành vi vi phạm”, Bộ Xây dựng nhấn mạnh.