Dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp, người chăn nuôi dè dặt tái đàn
Dịch tả lợn châu Phi tiếp tục diễn biến phức tạp, gây thiệt hại cho người chăn nuôi Nghệ An. Trong khi nhiều hộ chăn nuôi mất trắng đàn lợn, giá lợn hơi giảm sâu và chi phí đầu vào vẫn cao khiến người dân dè dặt tái đàn, lo ngại thua lỗ và ảnh hưởng đến nguồn cung thịt lợn dịp cuối năm.
Mất trắng đàn lợn, hộ chăn nuôi chưa dám tái đàn
Từng có nhiều năm gắn bó với nghề chăn nuôi lợn, gia đình bà Nguyễn Thị Hồng Điệp ở xã Tân An đã đầu tư chuồng trại khá bài bản, phát triển cả lợn nái sinh sản và lợn thịt. Thế nhưng, dịch tả lợn châu Phi xuất hiện khiến toàn bộ đàn lợn của gia đình bị nhiễm bệnh, buộc phải tiêu hủy. Bao công sức, vốn liếng tích lũy nhiều năm gần như mất trắng. Sau thiệt hại lần này, bà dự định khoảng một năm nữa mới tính chuyện tái đàn, bởi cần thời gian tích lũy vốn và chờ dịch bệnh ổn định.

Sau đợt dịch, nhiều hộ chăn nuôi trắng tay. Ảnh: TV
Không riêng gia đình bà Điệp, nhiều hộ chăn nuôi tại Nghệ An cũng đang cân nhắc việc khôi phục đàn lợn. Với quy mô nhỏ lẻ, chuồng trại nằm xen kẽ trong khu dân cư, việc kiểm soát và ngăn chặn mầm bệnh còn nhiều hạn chế. Sau mỗi đợt dịch, người nuôi không chỉ mất đàn vật nuôi mà còn chịu áp lực về vốn, xử lý chuồng trại và tìm kiếm con giống. Bên cạnh nỗi lo dịch bệnh, hiệu quả kinh tế cũng khiến người dân chưa mặn mà tái đàn.
Bà Trần Thị Thắm ở xã Tân Phú cho biết, nếu tiếp tục chăn nuôi, gia đình sẽ ưu tiên nuôi lợn sinh sản thay vì lợn thịt, bởi giá lợn hơi thấp trong khi thức ăn chăn nuôi vẫn ở mức cao.

Chuồng nuôi lợn của gia đình bà Trần Thị Thắm ở xã Tân Phú tạm thời bỏ trống vì dịch bệnh. Ảnh: TV
Còn ông Nguyễn Thanh Bình ở xã Nghĩa Đồng quyết định để trống chuồng, chưa có ý định tái đàn vì lo ngại dịch bệnh. Hiện gia đình duy trì việc rắc vôi, vệ sinh, khử trùng chuồng nuôi để hạn chế nguy cơ mầm bệnh tồn lưu.
Với những hộ vừa trải qua thiệt hại, tái đàn đồng nghĩa với việc phải tiếp tục đầu tư một khoản vốn lớn, trong khi nguy cơ dịch bệnh và khả năng thu hồi vốn vẫn chưa được bảo đảm.
Giá lợn hơi giảm sâu, người chăn nuôi chịu áp lực thua lỗ
Nếu dịch bệnh khiến nhiều hộ chăn nuôi mất đàn thì giá lợn hơi giảm sâu lại tạo thêm áp lực đối với những hộ đang duy trì sản xuất.
Gia đình bà Phan Thị Oanh ở xóm Phương Liên, xã Nghĩa Đồng hiện có 18 con lợn đã đến lứa xuất chuồng. Tuy nhiên, trước mức giá thu mua thấp, gia đình vẫn chưa muốn bán, đành tiếp tục duy trì đàn với hy vọng thị trường cải thiện.
Bà Oanh cho biết, ngoài việc giá bán không như kỳ vọng, gia đình còn lo ngại xe cộ ra vào vận chuyển lợn có thể làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến các hộ chăn nuôi xung quanh.

Hàng ngày, bà Phan Thị Oanh ở xã Nghĩa Đồng đều phải rắc vôi để phòng dịch cho đàn lợn. Ảnh: TV
Trong khi đó, gia đình ông Nguyễn Quang Mận ở xóm Nghĩa Hoàn, xã Tân Phú, dù đang nuôi 50 con lợn vẫn buộc phải xuất bán 30 con khi giá xuống thấp. Riêng đợt xuất bán này, gia đình ông chịu khoản thua lỗ khoảng 50 triệu đồng.
Theo ông Mận, nếu tiếp tục giữ đàn, chi phí thức ăn và các khoản phát sinh sẽ ngày càng tăng, trong khi giá bán chưa có dấu hiệu phục hồi.

Ông Nguyễn Quang Mận ở xã Tân Phú thường xuyên phun thuốc khử trùng để bảo vệ đàn vật nuôi. Ảnh: TV
Theo phản ánh của người dân, thương lái hiện chỉ thu mua lợn hơi với giá khoảng 40.000 - 43.000 đồng/kg. Mức giá này khiến người nuôi gặp nhiều khó khăn, nhất là những hộ phải mua con giống, thức ăn và vật tư đầu vào với chi phí cao.
Ông Lê Thanh Dần ở xóm Tân Long, xã Tân Phú cho biết, giá lợn xuống thấp khiến gia đình chưa muốn xuất bán. Tuy nhiên, nếu tiếp tục nuôi để chờ giá lên thì chi phí thức ăn lại tăng, càng kéo dài thời gian nuôi càng thêm gánh nặng.
Thực tế, hộ chăn nuôi lợn đang đứng trước lựa chọn khó khăn: Bán ra thì chấp nhận thua lỗ, còn giữ lại tiếp tục nuôi lại phát sinh chi phí và đối mặt với nguy cơ dịch bệnh. Trong khi giá lợn hơi giảm, chi phí thức ăn, thuốc thú y và công chăm sóc vẫn là những khoản đầu vào khó cắt giảm, khiến hiệu quả chăn nuôi ngày càng bị thu hẹp.
Tái đàn thận trọng, chủ động nguồn cung cuối năm
Theo ngành chuyên môn, Nghệ An hiện có tổng đàn lợn khoảng 1.097.000 con, trong đó chăn nuôi trang trại chiếm trên 70%. Các cơ sở quy mô lớn cơ bản duy trì hoạt động sản xuất, có điều kiện đầu tư chuồng trại khép kín và thực hiện quy trình an toàn sinh học.

Dịch tả Châu Phi gây ảnh hưởng nhiều đến chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ. Ảnh: TV
Ông Trần Võ Ba - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nghệ An cho biết, vào thời điểm giao mùa, dịch tả lợn châu Phi xuất hiện tại nhiều xã, phường. Dịch bệnh chủ yếu xảy ra ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, khiến nhiều gia đình thiệt hại nặng, thậm chí mất trắng đàn lợn. Diễn biến dịch phức tạp cũng khiến không ít hộ thiếu nguồn vốn để khôi phục sản xuất, tái đàn.
Theo ông Ba, trong điều kiện dịch bệnh còn tiềm ẩn nguy cơ, người chăn nuôi không nên tái đàn ồ ạt mà cần đặt an toàn sinh học lên hàng đầu. Các hộ cần thực hiện nghiêm việc vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại; kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm khỏe mạnh. Những hộ vừa xảy ra dịch bệnh cần xử lý môi trường, vệ sinh và để trống chuồng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn trước khi đưa vật nuôi trở lại.

Sau khi đàn lợn bị tiêu hủy do dịch bệnh, người dân vẫn phải vệ sinh chuồng nuôi để mong sớm tái đàn. Ảnh: TV
Bên cạnh đó, quy mô và thời điểm tái đàn cần phù hợp với khả năng tài chính, điều kiện sản xuất của từng hộ. Về lâu dài, phát triển chăn nuôi trang trại tập trung, an toàn sinh học, tăng cường liên kết giữa người nuôi với doanh nghiệp và cơ sở tiêu thụ sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro.
Với tổng đàn lợn hiện có gần 1,1 triệu con, chăn nuôi trang trại đang giữ vai trò quan trọng trong duy trì sản lượng và nguồn cung thịt lợn của tỉnh. Tuy nhiên, nếu dịch bệnh tiếp tục kéo dài, trong khi khu vực nông hộ chưa thể khôi phục sản xuất, khả năng phục hồi tổng đàn và nguồn cung tại một số địa bàn sẽ chịu tác động.
Trong bối cảnh dịch bệnh và giá cả cùng tạo sức ép, bài toán đặt ra đối với ngành chăn nuôi Nghệ An không chỉ là kiểm soát dịch bệnh mà còn khôi phục tổng đàn và chủ động nguồn cung thực phẩm trong những tháng cuối năm.

