Điều chỉnh sức khỏe đường ruột giúp giảm thức giấc giữa đêm

Uống trà thảo mộc nhẹ vào buổi tối làm giảm cảm giác đầy bụng, khó chịu khi nằm xuống. (Nguồn: Pixabay)

Khó ngủ, thức giấc giữa đêm hay cảm giác mệt mỏi dù ngủ đủ giờ có thể bắt nguồn từ một nguyên nhân ít được chú ý là rối loạn tiêu hóa. Theo Ayurvedic - hệ thống y học Hindu truyền thống của người Ấn Độ, có niên đại trên 5.000 năm, hệ tiêu hóa không chỉ quyết định khả năng hấp thu dưỡng chất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh và nhịp sinh học của giấc ngủ.

Y học hiện đại ngày càng củng cố quan điểm này. Nghiên cứu đăng trên Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology cho thấy, trục não - ruột đóng vai trò quan trọng trong điều hòa hormone melatonin, serotonin, hai chất quyết định khả năng đi vào giấc ngủ và duy trì giấc ngủ sâu.

Khi hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, tín hiệu thần kinh bị gián đoạn, làm tăng nguy cơ mất ngủ và lo âu.

Dưới đây là những lời khuyên điều chỉnh đường ruột theo Ayurveda giúp ngủ sâu không cần thuốc.

Ăn tối sớm

Theo bác sĩ Vasant Lad, một trong những chuyên gia Ayurveda uy tín tại Ấn Độ, tiêu hóa yếu vào buổi tối khiến cơ thể phải tiếp tục xử lý thức ăn trong khi đáng lẽ nên nghỉ ngơi. Điều này làm hệ thần kinh luôn ở trạng thái cảnh giác, gây trằn trọc và ngủ không sâu. Ông khuyến nghị nên kết thúc bữa tối sớm, ưu tiên thức ăn nấu chín, ấm và dễ tiêu để giảm gánh nặng cho đường ruột trước giờ ngủ.

Quan điểm này phù hợp với bằng chứng khoa học hiện đại. Một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy, ăn tối muộn làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày và rối loạn nhịp sinh học, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ.

Thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường tinh luyện và caffeine cũng được chứng minh là làm tăng hoạt động thần kinh giao cảm, khiến cơ thể khó bước vào trạng thái thư giãn ban đêm.

Uống trà thảo mộc ấm

Ayurveda đặc biệt nhấn mạnh vai trò của thức uống ấm và thảo mộc nhẹ vào buổi tối. Theo chuyên gia Ayurveda Rujuta Diwekar, các loại trà thảo mộc như hoa cúc hay gừng loãng giúp làm dịu niêm mạc ruột và hỗ trợ nhu động tiêu hóa, từ đó giảm cảm giác đầy bụng, khó chịu khi nằm xuống.

Bà cho biết, nhiều bệnh nhân mất ngủ cải thiện rõ rệt tình trạng chỉ bằng việc điều chỉnh thói quen ăn uống và tiêu hóa buổi tối thay vì phụ thuộc vào thuốc an thần.

Massage bụng, thư giãn tinh thần

Bên cạnh ăn uống, Ayurveda coi massage bụng và thư giãn tinh thần là phần không thể tách rời của giấc ngủ ngon. Các nghiên cứu trên Journal of Clinical Gastroenterology chỉ ra rằng, massage nhẹ vùng bụng giúp kích thích dây thần kinh phế vị, làm chậm nhịp tim và giảm cortisol, hormone liên quan đến stress, mất ngủ.

Khi cơ thể chuyển sang trạng thái thư giãn sâu, hệ tiêu hóa và thần kinh được đồng bộ, tạo điều kiện cho giấc ngủ tự nhiên.

Duy trì nhịp sinh hoạt đều đặn

Một yếu tố khác được cả Ayurveda và y học hiện đại công nhận là nhịp sinh hoạt đều đặn. Theo bác sĩ Nikhil Dhurandhar, chuyên gia nghiên cứu hệ vi sinh đường ruột tại Ấn Độ, việc đi ngủ và thức dậy không cố định làm rối loạn đồng hồ sinh học của ruột, ảnh hưởng đến quá trình tiết hormone và tiêu hóa.

Khi nhịp sinh hoạt ổn định, hệ vi sinh đường ruột cũng hoạt động có trật tự hơn, giúp cải thiện cả giấc ngủ lẫn sức khỏe tinh thần.

Các chuyên gia nhấn mạnh, chăm sóc giấc ngủ không nên chỉ tập trung vào não bộ mà cần nhìn rộng hơn đến hệ tiêu hóa. Khi đường ruột khỏe mạnh, vi sinh cân bằng và tiêu hóa trơn tru, não bộ sẽ nhận được tín hiệu an toàn để nghỉ ngơi.

Ayurveda gọi đây là trạng thái hài hòa giữa cơ thể và tâm trí, nền tảng cho giấc ngủ sâu và bền vững.

(theo Ngôi sao)