Điều hành không lưu chuyên cơ chở Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan thăm Việt Nam có gì đặc biệt?

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Nhà vua Vương quốc Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana từ ngày 14–16/9/2026, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đã triển khai đồng bộ phương án điều hành, bảo đảm an toàn, thông suốt cho các chuyến bay chuyên cơ tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Đại diện VATM cho hay, phía sau mỗi thời điểm cất, hạ cánh là cả một chuỗi điều hành được chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ và thực hiện với yêu cầu cao về tính chính xác, kỷ luật nghề nghiệp.

Chiều 16/9, chuyên cơ chở Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan rời sân bay quốc tế Nội Bài, khép lại chuyến thăm cấp Nhà nước kéo dài 3 ngày tại Việt Nam.

Trước khi khởi hành, hình ảnh Nhà vua và Hoàng hậu xuất hiện trong buồng lái của chuyên cơ là một khoảnh khắc đặc biệt được ghi nhận trong chuyến thăm. Ở phía sau chuyến bay, các kíp trực của VATM vẫn tập trung trên từng vị trí kiểm soát, thực hiện công việc quen thuộc của những người làm quản lý bay: nắm chắc tình huống, duy trì thông tin liên lạc, bảo đảm phân cách và đưa ra các huấn lệnh chính xác, đúng thời điểm.

Chuyên cơ chở Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan hạ cánh tại Nội Bài trong điều kiện thời tiết mưa ngày 14/9, đặt ra yêu cầu cao về công tác điều hành, bảo đảm an toàn bay

Theo VATM, công tác bảo đảm một chuyến bay chuyên cơ thực tế bắt đầu từ trước khi tàu bay đi vào vùng trách nhiệm. Với các chuyến bay đặc biệt, phương án điều hành được chuẩn bị kỹ, các đầu mối hiệp đồng rõ ràng và các cơ sở điều hành bay cùng nắm một bức tranh khai thác thống nhất.

Các kíp trực được bố trí phù hợp, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tiêu chuẩn chuyên môn. Kế hoạch bay, phương thức điều hành, điều kiện khai thác và phương án hiệp đồng được rà soát, quán triệt trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Sự chuẩn bị từ trước giúp kíp trực chủ động khi tình huống thay đổi, đồng thời bảo đảm chuyến bay chuyên cơ được điều hành trong tổng thể hoạt động bay chung một cách an toàn, điều hòa và hiệu quả.

Ngày 14/9, chuyên cơ chở Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan được các cơ sở kiểm soát không lưu phối hợp tiếp nhận, điều hành qua các khu vực kiểm soát và chuyển giao tuần tự về khu vực Nội Bài.

Từ Trung tâm Kiểm soát đường dài, tàu bay được chuyển giao cho Kiểm soát tiếp cận Nội Bài, sau đó tiếp tục được chuyển giao cho Đài Kiểm soát không lưu Nội Bài để thực hiện hạ cánh và lăn vào vị trí đỗ theo phương án đã chuẩn bị.

Kíp trưởng Bùi Khắc Vinh cùng kíp điều hành trong ca trực phục vụ chuyến bay chuyên cơ đưa Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan rời Việt Nam ngày 16/9

Ở chiều ngược lại, ngày 16/9, quá trình điều hành được bắt đầu từ khi tàu bay khởi động động cơ, lăn và cất cánh tại Nội Bài. Sau khi cất cánh, chuyến bay được chuyển giao cho Kiểm soát tiếp cận Nội Bài và các cơ sở kiểm soát không lưu liên quan trên hành trình.

Mỗi lần chuyển giao là một mắt xích trong chuỗi điều hành. Thông tin phải được truyền đạt đầy đủ, chính xác và đúng thời điểm để vị trí tiếp nhận nắm chắc tình trạng chuyến bay và tiếp tục điều hành an toàn.

Đối với kiểm soát viên không lưu, trên tần số không có chỗ cho sự mơ hồ. Các huấn lệnh và thông tin quan trọng phải được truyền đạt, xác nhận theo đúng quy trình; thuật ngữ và phương thức liên lạc hàng không tiêu chuẩn được sử dụng thống nhất, góp phần hạn chế nguy cơ nghe nhầm, hiểu nhầm.

Trong khi thực hiện ưu tiên cho chuyến bay chuyên cơ theo phương án đã phê duyệt, các kíp trực đồng thời phải duy trì hoạt động khai thác chung an toàn, điều hòa đối với các chuyến bay khác. Áp lực vì vậy không chỉ nằm ở việc bảo đảm một chuyến bay đặc biệt, mà còn ở yêu cầu duy trì toàn bộ bức tranh hoạt động bay trong trạng thái được kiểm soát.

Ngày 14/9, chuyên cơ chở Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan hạ cánh an toàn tại Nội Bài. Đến ngày 16/9, trong điều kiện thời tiết có mưa, giông, chuyến bay trở về cũng được điều hành an toàn, cất cánh từ đường cất hạ cánh 11R theo phương án đã chuẩn bị.

Một điểm đặc biệt của chuyến bay ngày 14/9 là Nhà vua Maha Vajiralongkorn trực tiếp điều khiển tàu bay ở vị trí cơ trưởng, Hoàng hậu ở vị trí cơ phó và Nhà vua trực tiếp liên lạc với kiểm soát viên không lưu trên tần số.

Trao đổi giữa buồng lái và kiểm soát viên diễn ra ngắn gọn, rõ ràng, chuẩn mực. Với kiểm soát viên, đó vẫn là một cuộc liên lạc điều hành bay, trong đó an toàn, tính chính xác và khả năng hiểu đúng thông tin luôn được đặt lên hàng đầu.

Chính sự bình tĩnh và kỷ luật trong những thời điểm đặc biệt là một phần quan trọng tạo nên tính chuyên nghiệp của công tác kiểm soát không lưu.

Chuyến bay đến Hà Nội ngày 14/9 được điều hành bởi kíp trực có nhiều kinh nghiệm, với Kíp trưởng có 28 năm công tác trong lĩnh vực kiểm soát không lưu.

Đến ngày 16/9, chuyến bay đưa Nhà vua và Hoàng hậu rời Việt Nam được điều hành bởi một kíp trực giàu kinh nghiệm khác, với Kíp trưởng có 21 năm công tác trong lĩnh vực kiểm soát không lưu.

Kinh nghiệm nhiều năm giúp kiểm soát viên bình tĩnh hơn trước những tình huống đặc biệt, nhưng không bao giờ tạo tâm lý chủ quan. Kinh nghiệm được chuyển hóa thành khả năng nhận diện tình huống, bám sát phương án, phối hợp hiệu quả và sẵn sàng xử lý những thay đổi trong khuôn khổ quy định.

Một chuyến bay chuyên cơ được điều hành an toàn không phải là kết quả của riêng một vị trí hay một kíp trực. Đó là kết quả của cả một hệ thống phối hợp, từ chuẩn bị phương án, tổ chức lực lượng, cung cấp thông tin, theo dõi khí tượng, điều hành trên tần số đến chuyển giao giữa các cơ sở kiểm soát không lưu.