Định hình hướng đi mới cho nghề truyền thống vùng đồng bào DTTS

Các nghệ nhân tham dự Hội nghị

UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa tổ chức Hội nghị tổng kết Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ giai đoạn 2022-2025 tại Hội trường Ngọc Linh (phường Kon Tum). Phó Chủ tịch UBND tỉnh Y Ngọc chủ trì Hội nghị.

Tham dự có Ủy viên dự khuyết BCH TƯ Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh U Huấn; Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Nghe Minh Hồng; đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương cùng gần 70 nghệ nhân, đại diện hộ gia đình, cơ sở nghề truyền thống tiêu biểu trong toàn tỉnh.

Khơi dậy sức sống cho nghề truyền thống

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Y Ngọc đánh giá, việc triển khai Đề án trong giai đoạn 2022-2025 đã góp phần quan trọng vào công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, đồng thời từng bước đưa nghề truyền thống gắn với phát triển kinh tế, du lịch và đời sống cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi báo cáo kết quả triển khai Đề án giai đoạn 2022-2025

Thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU của Tỉnh ủy, tỉnh đã ban hành Đề án bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; giao Ban Dân tộc tỉnh (nay là Sở Dân tộc và Tôn giáo) làm đầu mối tổ chức triển khai. Công tác chỉ đạo được thực hiện xuyên suốt, kết hợp lồng ghép các nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia và các phong trào văn hóa ở cơ sở.

Nhờ đó, nhiều nghề truyền thống từng bị mai một đã được phục hồi và duy trì. Các địa phương chủ động hỗ trợ nghệ nhân, tổ chức truyền dạy nghề, đồng thời từng bước gắn bảo tồn nghề với hoạt động du lịch, trưng bày, giới thiệu sản phẩm. Một số sản phẩm được định hướng phát triển thành quà lưu niệm phục vụ du lịch, lễ hội và các sự kiện đối ngoại.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống của các xã

Đến nay, toàn tỉnh có hơn 13.800 người biết làm nghề truyền thống; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đối với 9 nghề truyền thống tiêu biểu.

Trong đó, 4 nghề được chú trọng thương mại hóa gồm dệt thổ cẩm, đan lát, nấu rượu cần và chế tác nhạc cụ truyền thống.

Hai sản phẩm rượu cần đạt chuẩn OCOP. Các nhãn hiệu chứng nhận “Rượu cần Măng Đen”, “Dệt thổ cẩm Kon Tum” đã được đăng kí và quản lí theo quy định.

Cùng với đó, tỉnh đã tổ chức vinh danh, khen thưởng 81 nghệ nhân, cá nhân, hộ gia đình và cơ sở nghề truyền thống tiêu biểu, góp phần động viên đội ngũ “giữ lửa” cho nghề và khơi dậy niềm tự hào văn hóa trong thế hệ trẻ.

Đổi mới cách làm để nghề không bị lãng quên

Bên cạnh những kết quả tích cực, Hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác bảo tồn nghề truyền thống: số người gắn bó với nghề có xu hướng giảm; sản xuất chủ yếu mang tính nhỏ lẻ; thị trường tiêu thụ chưa ổn định; việc liên kết giữa nghề truyền thống với du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái chưa phát huy hết tiềm năng.

Ủy viên dự khuyết BCH TƯ Đảng, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch UBMTTQVN tỉnh Quảng Ngãi U Huấn phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đồng chí U Huấn nhấn mạnh, bảo tồn nghề truyền thống không chỉ là gìn giữ giá trị văn hóa, mà còn phải tạo được sinh kế bền vững cho người dân.

Do đó, các cấp, các ngành cần tiếp tục đổi mới tư duy, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng; chú trọng nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, thương mại điện tử và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đồng thời, tỉnh cần nghiên cứu, tham mưu ban hành chủ trương mới thay thế Nghị quyết số 08-NQ/TU, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo và phù hợp với giai đoạn phát triển mới, gắn chặt với chính sách dân tộc và các chương trình mục tiêu quốc gia.

Trao tặng Bằng khen của UBND tỉnh cho những tổ chức, cá nhân có thành tích tiêu biểu giai đoạn 2022-2025

Kết luận Hội nghị, UBND tỉnh giao các cơ quan liên quan tổng hợp ý kiến, rút kinh nghiệm và tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy định hướng tiếp tục triển khai công tác bảo tồn và phát huy nghề truyền thống trong thời gian tới.

Kì vọng đặt ra là nghề truyền thống không chỉ được gìn giữ như một di sản văn hóa, mà còn trở thành nguồn sinh kế ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi chụp ảnh lưu niệm với các nghệ nhân đồng bào DTTS tại gian hàng trưng bày nghề thủ công truyền thống

Tại hội nghị, nhiều tham luận của Sở VHTTDL cùng các nghệ nhân tiêu biểu đã chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả trong truyền dạy nghề, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường.

Hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm nghề truyền thống và trình chiếu phóng sự đã tạo điểm nhấn, làm nổi bật vai trò của nghệ nhân trong hành trình gìn giữ và phát huy giá trị nghề truyền thống.

Nhân dịp này, UBND tỉnh đã trao Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh và Giấy khen của Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong giai đoạn 2022-2025.

NGỌC HÒA