Độ mặn sông, kênh rạch TP.HCM tăng cao, người dân có nguy cơ thiếu nước ngọt

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, tình trạng xâm nhập mặn trên hệ thống sông, kênh, rạch tại TP.HCM tiếp tục diễn biến phức tạp trong tuần tới, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất của người dân trong cao điểm mùa khô năm 2026.

Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ dự báo, từ ngày 21 đến 28/2, mực nước cao nhất ngày tại các trạm trên sông, kênh, rạch khu vực TP.HCM biến đổi chậm đến giữa tuần, sau đó giảm dần về cuối tuần. Đỉnh triều cao nhất tuần được dự báo xuất hiện vào cuối tuần, trùng thời điểm độ mặn tại hầu hết các trạm đạt mức cao nhất.

Độ mặn trên nhiều tuyến sông, kênh rạch tại TP.HCM được dự báo tăng cao vào cuối tháng 2, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân.

Cụ thể, độ mặn lớn nhất tại nhiều khu vực xuất hiện vào cuối tuần, ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025 và trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, riêng khu vực Nhà Bè, độ mặn được dự báo cao hơn cùng kỳ năm 2025 và xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Ranh mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu khoảng 68-70km tính từ cửa sông chính, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ven sông và vùng nội đồng.

Số liệu dự báo cho thấy, tại trạm Lý Nhơn trên sông Soài Rạp, độ mặn cao nhất có thể đạt 21,6‰ vào ngày 28/2. Tại Nhà Bè, độ mặn dự báo khoảng 11,0‰; Cát Lái trên sông Sài Gòn khoảng 7,6‰ và Long Đại trên sông Đồng Nai khoảng 1,1‰.

Dự báo ranh mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu đến 70km.

Phạm vi chịu ảnh hưởng của độ mặn 4‰ tại Lý Nhơn duy trì trong suốt tuần, tiềm ẩn nguy cơ tác động đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất.

Cơ quan khí tượng thủy văn cảnh báo, xâm nhập mặn trên các sông khu vực TP.HCM đang ở cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3. Độ mặn trên sông, kênh, rạch duy trì ở mức cao có khả năng gây thiếu nước ngọt, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân và hoạt động sản xuất, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp.

Ngày 20/2/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Công điện số 15/CĐ-TTg về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán, cháy rừng ở khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Trước nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn và cháy rừng trong mùa khô 2025-2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó, tuyệt đối không để bị động, bất ngờ, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến thời tiết, thủy văn, nguồn nước; tăng cường dự báo hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng; kịp thời cung cấp thông tin để địa phương chủ động phòng, chống. Đồng thời, chỉ đạo vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi, điều tiết nước hợp lý, hướng dẫn điều chỉnh thời vụ, trữ nước, sử dụng giống cây trồng phù hợp, hạn chế thiệt hại do hạn mặn.

Bộ Công Thương được yêu cầu bảo đảm cung cấp điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt, khai thác hiệu quả các nhà máy thủy điện gắn với kế hoạch điều tiết nước, không để xảy ra thiếu điện do nguyên nhân chủ quan.

Đối với UBND các tỉnh, thành khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, Thủ tướng yêu cầu theo dõi chặt chẽ diễn biến xâm nhập mặn, hạn hán, nguy cơ cháy rừng; chủ động triển khai các giải pháp ứng phó phù hợp từng địa bàn, ưu tiên bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân, không để ảnh hưởng đến sản xuất, y tế, giáo dục.

Các địa phương cần vận hành linh hoạt hệ thống hồ chứa, đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng nước tiết kiệm, đo độ mặn trước khi tưới, chủ động bố trí kinh phí phòng, chống thiên tai.

Thủ tướng cũng giao các cơ quan báo chí tăng cường thông tin, cập nhật kịp thời diễn biến và công tác chỉ đạo, điều hành để người dân chủ động ứng phó; giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà theo dõi, chỉ đạo việc triển khai Công điện, bảo đảm các nhiệm vụ được thực hiện hiệu quả, đồng bộ.

Trong mùa khô 2026, xâm nhập mặn tại khu vực Nam Bộ được dự báo duy trì ở mức cao.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự báo từ nay đến hết tháng 5/2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng từ 80 - 90%, từ tháng 6 - 8/2026, hiện tượng ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính, xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần với xác suất trong khoảng từ 35 - 45%, xác suất chuyển sang La Nina ở mức rất thấp.

Dự báo lượng mưa, dòng chảy sông suối ở các khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long ở mức tương đương trung bình nhiều năm nhưng lượng mưa, dòng chảy ở mức thấp do đang bước vào cao điểm của mùa khô. Lượng nước dự trữ của các hồ chứa thủy lợi, thủy điện tương đối khá, ở mức từ 70 - 80% dung tích thiết kế.

Xâm nhập mặn ở ĐBSCL đã xuất hiện ở mức tương đương với trung bình nhiều năm, một số thời điểm đã ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh.

Nhận định từ cuối tháng 2 đến tháng 5/2026, dòng chảy trên sông Mê Công về ĐBSCL tiếp tục giảm dần; xâm nhập mặn ở các cửa sông ở mức tương đương trung bình nhiều năm, các đợt xâm nhập cao nhất ở các cửa sông Cửu Long tập trung trong tháng 2 và 3 (từ ngày 18 - 22/2 và từ ngày 19 - 23/3) với ranh mặn 4g/lít cao nhất trong phạm vi từ 42 - 55 km; ở các cửa sông Vàm Cỏ, Cái Lớn vào tháng 3 và 4 (từ ngày 1/3 - 6/3, từ 19/3 - 23/3, từ 30/3 - 4/4 và từ 18/4 - 21/4) với ranh mặn 4g/lít cao nhất trong phạm vi từ 65 - 70 km.

Với tình hình mưa, nguồn nước, xâm nhập mặn như trên, chưa ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, cần đề phòng hạn hán, cháy rừng, thiếu nước xảy ra cục bộ và xâm nhập mặn ở ĐBSCL có tình huống bất lợi bất thường do xâm nhập mặn phụ thuộc lớn vào các hoạt động khai thác nước ở thượng nguồn sông Mê Công.

NGUYỄN LIẾN