Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, Luật An ninh dữ liệu
Nhiều ý kiến đề nghị các dự thảo luật cần bám sát thực tiễn, bảo đảm chặt chẽ trong xác thực danh tính, bảo vệ dữ liệu ở các lĩnh vực trọng yếu, ứng phó sự cố và kiểm soát dữ liệu trong quá trình ứng dụng AI.
Sáng 23/9, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử và Luật An ninh dữ liệu. Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Trần Thị Diệu Thúy chủ trì hội nghị.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Trần Thị Diệu Thuý phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
Mở rộng phạm vi xác thực điện tử
Góp ý dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, đại diện Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết Công an thành phố đã triển khai văn bản lấy ý kiến các sở, ngành và kết quả tổng hợp cho thấy sự thống nhất cao đối với việc xây dựng luật.
Theo đại diện Công an thành phố, việc ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử sẽ cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước, tạo cơ sở pháp lý để các bộ, ngành triển khai thống nhất. So với các quy định trước đây, dự thảo luật mở rộng phạm vi về chủ thể được định danh, xác thực, không chỉ đối với cá nhân, tổ chức mà còn các chủ thể khác, trong đó có định danh sản phẩm; đồng thời mở rộng theo hướng có yếu tố xuyên biên giới.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoa Lê
Từ yêu cầu xác thực trong các giao dịch trên môi trường số, Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh Phạm Thị Hương Tuyền đề nghị bổ sung lĩnh vực bảo hiểm xã hội vào danh mục lĩnh vực bắt buộc phải xác thực điện tử.
Theo Phó Giám đốc BHXH thành phố, dự thảo quy định liên kết xác thực với danh tính điện tử của các chủ thể tham gia giao dịch điện tử trên nền tảng số đối với một số lĩnh vực như giáo dục, bình dân học vụ, chứng khoán, viễn thông, ngân hàng, thương mại, hóa đơn điện tử, kinh doanh vận tải...

Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh Phạm Thị Hương Tuyền phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
Trong khi đó, BHXH cũng phát sinh nhiều giao dịch trực tuyến liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân như nộp hồ sơ hưởng chế độ, nhận trợ cấp, đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp. Do đó, bà đề nghị bổ sung lĩnh vực này vào danh mục bắt buộc xác thực điện tử.
Phó Giám đốc BHXH thành phố cho biết hiện ngành BHXH đã đồng bộ, xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đối với hơn 99% đối tượng tham gia BHXH. Trong giải quyết thủ tục hành chính, một số giấy tờ cũng đang được thay thế bằng dữ liệu như giấy khai sinh, giấy giải quyết chế độ ốm đau, giấy chứng tử để giải quyết chế độ tử tuất, căn cước công dân...

Đại diện Công an TP. Hồ Chí Minh phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
Theo đó, khi ngày càng nhiều thủ tục được thực hiện trên môi trường số và giấy tờ được thay thế bằng dữ liệu, việc xác thực điện tử càng cần thiết để bảo đảm đúng chủ thể, hạn chế giả mạo, lạm dụng và trục lợi.
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Trần Thị Diệu Thúy đề nghị dự thảo làm rõ hơn việc quản lý, xác thực dữ liệu và kết nối giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn trong kết nối, chia sẻ và sử dụng dữ liệu dùng chung.
Theo Phó Trưởng đoàn chuyên trách, chia sẻ dữ liệu hiện là vấn đề thực tiễn mà nhiều cơ quan đang gặp phải. Vì vậy, cần có quy định rõ hơn để bảo đảm dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả, hạn chế tình trạng khi cần dữ liệu chuyên ngành nhưng việc cung cấp, chia sẻ còn chậm trễ.
Cụ thể hóa tiêu chí bảo vệ, quản lý dữ liệu

Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Trần Phú Thịnh phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
Góp ý về dự thảo Luật An ninh dữ liệu trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Trần Phú Thịnh đề nghị quan tâm quản lý toàn bộ vòng đời dữ liệu phục vụ AI, từ thu thập, làm sạch, gán nhãn, huấn luyện đến giám sát quá trình suy luận và các công cụ hỗ trợ.
Theo Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số thành phố, nếu không kiểm soát được vòng đời dữ liệu, nguồn gốc dữ liệu huấn luyện có thể không rõ ràng; dữ liệu đầu vào cũng có thể bị đưa vào những nội dung độc hại, ảnh hưởng đến dữ liệu đầu ra của hệ thống.

Đại diện Hội Luật gia TP. Hồ Chí Minh, luật sư Trương Thị Hoà phát biểu. Ảnh: Hoa Lê
Từ đó, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số thành phố đề nghị từng bước hình thành AI chủ quyền của Việt Nam, với công cụ AI dành cho người Việt Nam, cơ sở dữ liệu đặt tại Việt Nam và dữ liệu đầu vào được kiểm soát. Theo ông, kiểm soát nguồn dữ liệu đầu vào sẽ góp phần bảo đảm dữ liệu sau khi qua AI có nguồn gốc rõ ràng, phục vụ người dân hiệu quả, thiết thực.
Ở góc độ bảo đảm an toàn cho các hệ thống dữ liệu, đại diện Kho bạc Nhà nước Khu vực II đề nghị làm rõ hơn các tiêu chí xác định cấp độ rủi ro về an ninh dữ liệu. Dự thảo đã đề cập mức độ ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng và kinh tế - xã hội, nhưng cần có các tiêu chí định lượng cụ thể hơn.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Hoa Lê
Từ thực tiễn lĩnh vực tài chính, đại diện Kho bạc Nhà nước Khu vực II đề nghị xem xét các tiêu chí như số lượng và giá trị giao dịch bị ảnh hưởng, số lượng khách hàng, đơn vị bị tác động, thời gian gián đoạn do sự cố, mức độ ảnh hưởng đến thanh khoản và hệ thống thanh toán.
Đồng thời, cần quan tâm đến khả năng duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố. Bên cạnh các mức độ bảo vệ dữ liệu, đại diện Kho bạc Nhà nước Khu vực II đề nghị xác định rõ yêu cầu về thời gian phục hồi và khả năng tiếp tục vận hành, trong đó nghiên cứu các yêu cầu về RTO, RPO và thời điểm bắt buộc phải khôi phục hệ thống.
Từ yêu cầu bảo vệ dữ liệu ở những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến an sinh xã hội, Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh Phạm Thị Hương Tuyền đề nghị bổ sung lĩnh vực BHXH vào nhóm lĩnh vực quốc gia trọng yếu.
Theo Phó Giám đốc BHXH thành phố, dự thảo hiện quy định các lĩnh vực như tài chính, năng lượng, y tế, giáo dục, viễn thông, giao thông vận tải, hạ tầng trí tuệ nhân tạo... trong nhóm lĩnh vực liên quan đến dữ liệu vận hành hạ tầng kỹ thuật. BHXH gắn trực tiếp với an sinh xã hội, quá trình tham gia và hưởng các chế độ của người dân, đồng thời liên quan đến lĩnh vực khám, chữa bệnh. Vì vậy, dữ liệu BHXH cần được xem xét trong nhóm lĩnh vực trọng yếu.
