Đoàn kiểm tra liên ngành số 01: Không có 'vùng cấm' trong xử lý vi phạm an toàn thực phẩm Tết

Đây là đợt kiểm tra trọng điểm nhằm đánh giá công tác bảo đảm ATTP phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ và Lễ hội Xuân năm 2026.

Tại buổi làm việc, ghi nhận chung cho thấy, dù chịu tác động lớn từ việc sáp nhập đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các xã đã thể hiện sự chủ động trong việc ban hành kế hoạch, kiểm soát địa bàn và xử lý vi phạm, quyết tâm không để xảy ra ngộ độc thực phẩm trong dịp cao điểm.

Chủ động kiểm soát địa bàn rộng, phức tạp

Báo cáo với Đoàn kiểm tra, đại diện các xã cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai công tác ATTP Tết trên nền tảng đơn vị hành chính mới sau sáp nhập (từ tháng 7-2025). Điều này khiến quy mô dân số và số lượng cơ sở thực phẩm tăng vọt, đặt ra áp lực lớn cho công tác quản lý.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Phương Mạnh

Cụ thể, tại xã Tây Phương (được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều xã cũ như Phùng Xá, Quang Trung, Thạch Xã...), tổng số cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm lên tới 796 cơ sở. Đặc thù của xã là có làng nghề truyền thống chè lam Thạch Xá và các lễ hội xuân thu hút đông người, nên nguy cơ mất ATTP luôn hiện hữu. Tương tự, xã Thạch Thất quản lý 761 cơ sở với địa bàn rộng, đang phát triển mạnh các nghề chế biến nông sản. Xã Hòa Lạc, với đặc thù đô thị hóa nhanh và nhiều khu dân cư mới, hiện quản lý 415 cơ sở.

Trước bối cảnh đó, cả 5 xã đều đã ban hành sớm các văn bản chỉ đạo, thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành và tổ chức ký cam kết với các hộ kinh doanh. Điển hình như xã Hạ Bằng đã ban hành tới 3 kế hoạch khắc phục các điểm nghẽn về ATTP, từ quản lý thức ăn đường phố đến kiểm soát giết mổ. Xã Yên Xuân, dù là địa bàn miền núi, cũng đã kiện toàn Ban quản lý cho 4 chợ dân sinh (Chợ Cò, Chợ Gốc Sui, Chợ Gò Chói, chợ Lập Thành) để đưa hoạt động kinh doanh vào nề nếp ngay sau sáp nhập.

Một điểm sáng được Đoàn kiểm tra số 01 ghi nhận là sự chuyển biến trong công tác thanh, kiểm tra và xử lý vi phạm. Thay vì chỉ nhắc nhở, các xã đã kiên quyết xử phạt hành chính để răn đe, đặc biệt là tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống.

Nổi bật là xã Hòa Lạc. Tính đến ngày 26-1, qua kiểm tra 7 cơ sở, xã đã phát hiện 5 cơ sở vi phạm, xử phạt 4 cơ sở với tổng số tiền lên tới 45 triệu đồng, đồng thời đình chỉ hoạt động 1 cơ sở vi phạm nghiêm trọng. Đây là mức xử phạt rất cao đối với cấp xã, thể hiện sự quyết liệt của chính quyền địa phương.

Tại xã Thạch Thất, đoàn kiểm tra xã cũng đã xử phạt 1 cơ sở số tiền 4 triệu đồng do vi phạm về dụng cụ chế biến, bao gói và đang hoàn thiện hồ sơ xử phạt 1 cơ sở thức ăn đường phố. Xã Hạ Bằng xử phạt 1 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống với lỗi không lưu mẫu thức ăn, phạt tiền 4 triệu đồng. Xã Tây Phương và Yên Xuân cũng đã xử phạt các cơ sở vi phạm với số tiền lần lượt là 2 triệu đồng và 6 triệu đồng.

Công tác xét nghiệm nhanh cũng được chú trọng. Tại Hòa Lạc, qua test nhanh 50 mẫu bát đĩa, dụng cụ, đã phát hiện 7 mẫu không đạt và yêu cầu khắc phục ngay. Tại Hạ Bằng và Thạch Thất, tỷ lệ mẫu đạt qua xét nghiệm nhanh tinh bột rất cao, lần lượt là 14/14 mẫu và 18/20 mẫu.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tại buổi làm việc, lãnh đạo các xã cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, tồn tại cần tháo gỡ.

Khó khăn lớn nhất là sự thiếu hụt nhân lực và trang thiết bị chuyên dụng. Theo đại diện xã Hạ Bằng và Hòa Lạc, đội ngũ cán bộ làm công tác ATTP cấp xã hiện rất mỏng, chủ yếu là kiêm nhiệm. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến khối lượng công việc tăng lên gấp bội, trong khi cán bộ thiếu chuyên môn sâu, gây khó khăn trong tham mưu và kiểm tra. Xã Yên Xuân và Tây Phương cũng phản ánh tình trạng thiếu thiết bị test nhanh, dụng cụ lấy mẫu và phương tiện bảo quản mẫu, làm hạn chế khả năng phát hiện các vi phạm tinh vi, không thể nhận biết bằng cảm quan.

Thêm vào đó, đặc thù sản xuất kinh doanh tại các địa bàn này vẫn chủ yếu là nhỏ lẻ, hộ gia đình, mang tính thời vụ, xen kẽ trong khu dân cư. Xã Tây Phương chỉ rõ việc quản lý kinh doanh rượu bán lẻ gặp nhiều vướng mắc do các hộ tạp hóa chỉ bán kèm số lượng ít, khó yêu cầu thủ tục đầy đủ. Tại xã Yên Xuân, tình trạng buôn bán thực phẩm không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng có xu hướng gia tăng dịp Tết, trong khi tâm lý người dân vẫn ưu tiên giá rẻ.

Không lơ là trong cao điểm Tết

Kết luận buổi làm việc, trên cơ sở báo cáo của các đơn vị, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung đã đại diện Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 thành phố Hà Nội đánh giá cao nỗ lực của 5 xã trong việc nhanh chóng ổn định bộ máy sau sáp nhập để triển khai công tác ATTP. Việc không để xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm nào trong thời gian qua là một kết quả đáng khích lệ.

Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội Nguyễn Quang Trung đại diện Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 thành phố Hà Nội nêu các yêu cầu nhằm bảo đảm thực hiện tốt công tác ATTP. Ảnh: Phương Mạnh

Tuy nhiên, ông Nguyễn Quang Trung yêu cầu các xã tuyệt đối không được chủ quan, lơ là. Từ nay đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ và suốt mùa Lễ hội Xuân 2026, các xã cần tập trung thực hiện nghiêm các nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục duy trì và tăng cường tần suất kiểm tra, đặc biệt là các mặt hàng tiêu thụ mạnh trong dịp Tết như rượu, bia, bánh kẹo, thịt và các sản phẩm từ thịt. Cần chú trọng kiểm tra các bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố và các điểm kinh doanh phục vụ lễ hội.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh và các nền tảng số. Cần công khai danh tính các cơ sở vi phạm để người dân biết và giám sát, tạo sức răn đe trong cộng đồng.

Thứ ba, khắc phục khó khăn về nhân lực bằng cách huy động mạng lưới cộng tác viên, tổ giám sát cộng đồng và sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng Y tế - Kinh tế - Công an.

Về các kiến nghị của địa phương liên quan đến hỗ trợ trang thiết bị test nhanh và tập huấn chuyên sâu cho cán bộ cấp xã, Đoàn kiểm tra ghi nhận và sẽ tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo thành phố để có phương án hỗ trợ kịp thời, nhằm nâng cao năng lực quản lý ATTP cho tuyến cơ sở trong tình hình mới.

Mục tiêu cao nhất được đặt ra là bảo đảm cho người dân Thủ đô đón một cái Tết Bính Ngọ an toàn, vui tươi và khỏe mạnh./.

Mai Hoa