Doanh nghiệp không cần đợi lớn mới nghĩ đến thị trường toàn cầu

Yêu cầu của thị trường quốc tế ngày càng cao

Tại diễn đàn "Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề 'Go Global – Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới'” sáng 4/11 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, hội nhập kinh tế quốc tế là chủ trương xuyên suốt, nhất quán của Đảng và Nhà nước. Sau thời gian chủ yếu thích ứng với nhu cầu thị trường quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển sang chủ động vươn ra thế giới, khẳng định vị thế ở tầm cao hơn. Trong bối cảnh đó, chương trình Go Global ra đời.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết Go Global hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn con đường quốc tế hóa phù hợp với năng lực, nguồn lực và mục tiêu phát triển.

Chương trình xác định bốn hướng đi gồm mở rộng xuất khẩu, kinh doanh số xuyên biên giới, tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, đầu tư và thiết lập hiện diện thương mại tại nước ngoài thông qua thành lập văn phòng, chi nhánh, công ty, liên doanh hoặc mua bán, sáp nhập (M&A).

Diễn đàn do Ban Chỉ đạo Chương trình Go Global, Bộ Công Thương tổ chức, có sự phối hợp của Chương trình SIPPO (Thụy Sĩ), VCCI cùng các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước.

Đến năm 2030, Go Global đặt mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp về đầu tư và kinh doanh toàn cầu; tư vấn, xây dựng kế hoạch vươn ra quốc tế cho 1.000 doanh nghiệp. Chương trình cũng hướng tới hỗ trợ chuyên sâu 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, trong đó có 30 doanh nghiệp thực hiện theo phương thức M&A.

Trong lĩnh vực tham gia chuỗi giá trị, mục tiêu là hỗ trợ 100 doanh nghiệp, trong đó tối thiểu 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn, chiến lược. Với thương mại điện tử xuyên biên giới, chương trình phấn đấu hỗ trợ 100 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên các sàn, trong đó ít nhất 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.

Ông Phú cho biết, đến tháng 10/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã vượt mốc 1.000 tỷ USD. Một số doanh nghiệp đã tiên phong mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Điển hình, Viettel đầu tư tại 10 thị trường nước ngoài, dẫn đầu thị phần tại 7 thị trường, đạt doanh thu quốc tế khoảng 3,3 tỷ USD năm 2025. FPT cũng đạt hơn 35.000 tỷ đồng doanh thu từ dịch vụ công nghệ thông tin ở nước ngoài trong năm 2025, với Nhật Bản và Mỹ là những thị trường chủ lực.

Những kết quả này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam có khả năng cạnh tranh tại cả những thị trường khó tính. Tuy nhiên, yêu cầu của thị trường quốc tế ngày càng cao về chất lượng, tiêu chuẩn, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc, trong khi các cơ hội mới đang mở ra từ thương mại số xuyên biên giới và đầu tư quốc tế.

"Câu hỏi của giai đoạn tới không chỉ là chúng ta xuất khẩu thêm được bao nhiêu mà là doanh nghiệp Việt Nam giữ vai trò nào trong chuỗi giá trị toàn cầu, sở hữu những thương hiệu nào và hiện diện đến đâu trên thị trường thế giới", ông Phú nhấn mạnh.

Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố Chương trình Go Global.

Ông cũng cho rằng, Nghị quyết 68 đã đặt kinh tế tư nhân vào vị trí trung tâm của phát triển, trong đó mục tiêu có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu vào năm 2030 thể hiện rõ định hướng xây dựng doanh nghiệp Việt Nam có tầm vóc quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy chỉ mở rộng xuất khẩu sang nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, phát triển thương hiệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Go Global cũng cần được triển khai đồng bộ với các chương trình phát triển doanh nghiệp, đào tạo giám đốc điều hành và phát triển thương hiệu quốc gia.

Đặc biệt, ông Phú khuyến nghị doanh nghiệp không nên chờ đến khi đủ lớn mới nghĩ đến thị trường quốc tế. Ngay cả những doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp cũng có cơ hội mở rộng hoạt động nếu xác định đúng thị trường và chuẩn bị tốt năng lực.

"Go Global không phải là đích đến của một sự kiện, mà là hành trình phát triển dài hạn. Thước đo thành công của chương trình là có bao nhiêu doanh nghiệp thực sự tiến thêm một bước trên hành trình vươn ra thế giới", ông Phú nói.

Tiếp cận thị trường quốc tế theo lộ trình từng bước

Ở góc độ địa phương, để hỗ trợ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thế Thi - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Bắc Ninh đề nghị Bộ Công Thương tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, dữ liệu nhà mua hàng, cảnh báo sớm rào cản thương mại; hỗ trợ địa phương kết nối với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global.

Địa phương cũng mong muốn được hỗ trợ tư vấn chuyên sâu, kết nối nhà cung ứng trong các ngành điện tử, bán dẫn, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, nông sản và thực phẩm chế biến.

Về phía Bộ Công Thương, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái đề nghị các bộ, ngành, địa phương phối hợp triển khai chương trình đồng bộ, thực chất. Trong đó, Bộ Công Thương giữ vai trò đầu mối, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phát triển thị trường và hỗ trợ xây dựng thương hiệu; các địa phương chủ động triển khai Local Go Global. Đến nay, đã có 18 địa phương ban hành chương trình hành động theo Quyết định số 626 của Thủ tướng Chính phủ.

Cùng với đó, cần hình thành mạng lưới đồng hành Go Global, kết nối các hiệp hội, tổ chức xúc tiến thương mại, tài chính, tư vấn, nghiên cứu, đào tạo và đối tác quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Thứ trưởng đề nghị chủ động xây dựng chiến lược quốc tế hóa, lựa chọn thị trường phù hợp, chuẩn bị tốt về sản phẩm, nhân lực, tài chính và quản trị; chú trọng nâng cao chất lượng, đổi mới công nghệ, phát triển thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ và từng bước nâng cao khả năng kiểm soát chuỗi giá trị.

Ông Marco Foerster - Managing Partner tại Stratburg kiêm đại diện tại Hà Nội của diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam nên tiếp cận thị trường quốc tế theo lộ trình từng bước, phù hợp với năng lực và nguồn lực.

Doanh nghiệp có thể thử nghiệm thị trường thông qua xuất khẩu, sàn thương mại điện tử, nhà nhập khẩu hoặc nhà phân phối nước ngoài với chi phí thấp. Khi đã xác định được nhu cầu và tiềm năng thị trường, doanh nghiệp tiến tới mở văn phòng đại diện, chi nhánh, đăng ký thương hiệu, tuyển nhân sự địa phương hoặc hợp tác với đối tác sở tại. Ở giai đoạn tiếp theo, doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô thông qua liên doanh, mua bán, sáp nhập, đầu tư nhà máy, kho bãi và dịch vụ tại nước ngoài.

Theo đó, hành trình Go Global nên được triển khai qua ba bước: thử nghiệm, thiết lập hiện diện và nhân rộng, với chiến lược rõ ràng ngay từ đầu để kiểm soát rủi ro và bảo đảm hiệu quả đầu tư.