Doanh nghiệp Việt với yêu cầu ESG

ESG ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp khi tham gia chuỗi cung ứng. Ảnh: Nam Anh.

Nâng chuẩn ESG

Giới chuyên gia kinh tế nhận định, theo định dạng của tiêu chuẩn xanh thì ESG (môi trường, xã hội và quản trị) là xu thế bắt buộc đối với doanh nghiệp (DN) trong chuỗi cung ứng.

Theo bà Trần Thị Thanh Tâm - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ DN nhỏ và vừa (Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI), trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển dịch mạnh theo hướng xanh và bền vững, ESG ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với DN khi tham gia chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế. Những yêu cầu này đang tác động trực tiếp đến DN thông qua tiêu chuẩn thị trường và điều kiện của nhà mua hàng. Chẳng hạn, tại thị trường EU (Liên minh châu Âu), cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đặt ra yêu cầu về dữ liệu phát thải đối với một số nhóm hàng hóa. Điều này đòi hỏi DN phải từng bước thay đổi tư duy cạnh tranh, bên cạnh sản phẩm có chất lượng và giá cả cạnh tranh, cần có dữ liệu để chứng minh mức độ đáp ứng các yêu cầu về môi trường, phát triển bền vững.

Bà Tâm nêu, ngành vật liệu xây dựng là một ví dụ điển hình về tính liên kết của chuỗi cung ứng, với nhiều mắt xích từ nguyên liệu, năng lượng, sản xuất, công nghệ, logistics... đến thị trường tiêu thụ. Vì vậy, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào năng lực của một DN, mà còn gắn chặt với khả năng đáp ứng của toàn bộ hệ sinh thái nhà cung ứng.

Nhấn mạnh về tiêu chuẩn xanh, bà Ngụy Thị Giang - Tổng Giám đốc Công ty CP Sáng tạo xanh cho biết, những năm gần đây, trên thị trường quốc tế có nhiều chính sách mới đã được ban hành như Thỏa thuận xanh châu Âu, CBAM.

Trong bối cảnh các yêu cầu về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, thực hành ESG và kinh doanh có đạo đức, trách nhiệm ngày càng đi sâu vào trong chuỗi cung ứng, hơn 35 quốc gia đã ban hành quy định yêu cầu các DN phải công bố thông tin về môi trường, quản trị.

Khi phạm vi yêu cầu cung cấp thông tin tới chuỗi cung ứng, đồng nghĩa với việc tất cả các DN tham gia chuỗi phải áp dụng. Hiện ESG không còn là lựa chọn mà là sự sống còn của các DN Việt Nam, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước. Việc hỗ trợ, đồng hành cùng các DN vừa và nhỏ trong thực hành ESG là rất quan trọng. Bởi theo bà Giang, nếu như chỉ có một số DN lớn, tập đoàn đa quốc gia chuyển đổi, trong khi phần lớn DN trong chuỗi cung ứng chưa có năng lực để đáp ứng, thì cả chuỗi sẽ gặp khó khăn.

Phải gắn với hiệu quả sản xuất, kinh doanh, phát triển bền vững

Với DN, ESG vừa là một thách thức, nhưng đồng thời cũng mở ra những cơ hội quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, quản trị hiệu quả các nguồn lực và từng bước gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai ESG, các DN vẫn còn không ít khó khăn, đặc biệt với các DN nhỏ và vừa. Nói về vấn đề này, bà Trần Thị Thanh Tâm - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ DN nhỏ và vừa của VCCI chia sẻ, nhiều DN còn lúng túng trong tiếp cận và lựa chọn các tiêu chuẩn, khung đánh giá ESG phù hợp; chưa xác định rõ hiện trạng của DN, các nguồn phát thải, mức độ tiêu thụ năng lượng và những tác động về môi trường, xã hội. Không những thế, các DN cũng còn hạn chế về nguồn lực, nhân sự, dữ liệu và kinh nghiệm để xây dựng một lộ trình ESG bài bản...

Còn theo bà Ngụy Thị Giang, khi chuyển đổi và thực hành ESG, DN có thể sẽ phải đầu tư công nghệ, thay đổi quy trình, thậm chí sẽ phải thay đổi cách quản trị. Bà Giang lưu ý các DN cần nhìn nhận, xác định rõ nguồn lực bỏ ra đó là khoản chi phí gia tăng hay là khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh của mình.

Liên quan đến ESG, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Ngân hàng Doanh nghiệp HDBank cho biết, toàn bộ khách hàng DN vay vốn đều phải trải qua quá trình đánh giá theo các tiêu chí ESG. Qua đó, DN có thể hiểu rõ hơn mức độ “xanh” của mình cũng như khả năng đáp ứng các yêu cầu phát triển bền vững. Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể chưa cấp tín dụng ngay nhưng vẫn hỗ trợ DN bằng hình thức bảo lãnh trong thời gian tìm kiếm nguồn vốn phù hợp hơn.

Ông Phạm Tuấn Anh - Giám đốc Phát triển bền vững, Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam nhận định, chuyển đổi xanh và ESG thực chất là quá trình thay đổi tư duy vận hành của cả tổ chức. “Nếu trước đây DN chủ yếu đặt mục tiêu lợi nhuận, thì nay ưu tiên lớn hơn là hiệu quả tăng trưởng và khả năng phát triển bền vững trong dài hạn. Điều này đòi hỏi quá trình chuyển đổi từ tư duy ngắn hạn sang dài hạn, từ tối ưu lợi nhuận trước mắt sang xây dựng mô hình tăng trưởng bền vững” – ông Tuấn Anh cho hay.