Doanh nghiệp xuất khẩu hàng lưỡng dụng cần lưu ý gì theo Nghị định 259/2025/NĐ-CP?

 Quang cảnh Hội nghị.

Ngày 30/10/2026, tại Nhà khách Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, TP Hồ Chí Minh, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã tổ chức Hội nghị phổ biến một số quy định mới trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Hội nghị có khoảng 300 đại biểu tham dự, nhằm kịp thời hướng dẫn và giải đáp vướng mắc cho các cơ quan, hiệp hội và doanh nghiệp về Nghị định 292/2026/NĐ-CP, Thông tư 48/2026/TT-BCT, Nghị định 259/2025/NĐ-CP và Thông tư 42/2026/TT-BCT.

Tại Hội nghị, bà Nguyễn Cẩm Trang, đại diện Cục Xuất nhập khẩu, nhấn mạnh: "Trong bối cảnh Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ để xây dựng một nền kinh tế hiện đại, có sức cạnh tranh cao, việc thiết lập và vận hành một cơ chế kiểm soát thương mại chiến lược, quản lý hàng hóa lưỡng dụng hiệu quả là yêu cầu cấp bách. Điều này không chỉ giúp bảo đảm an ninh kinh tế mà còn là chìa khóa củng cố niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư công nghệ cao quốc tế khi rót vốn vào Việt Nam".

Ông Vũ Minh Tâm, Trưởng phòng Tổng hợp Chính sách, Cục Xuất nhập khẩu, đã giới thiệu Nghị định 259/2025/NĐ-CP ngày 10/10/2025 của Chính phủ về kiểm soát thương mại chiến lược. Nghị định gồm 4 chương, 18 điều, 7 phụ lục, điều chỉnh việc xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh, trung chuyển hàng hóa thương mại chiến lược, gồm vũ khí hủy diệt hàng loạt, vũ khí thông thường và các hàng hóa lưỡng dụng được sử dụng để phát triển, sản xuất hay sử dụng các loại vũ khí này. Với vũ khí hủy diệt hàng loạt, vũ khí thông thường, ngoài Nghị định còn phải thực hiện pháp luật về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Theo quy định tại Nghị định. hàng hóa lưỡng dụng là hàng hóa thường dùng cho mục đích dân sự nhưng có thể dùng để phát triển, sản xuất hay sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt, vũ khí thông thường. Danh mục gồm nhiều nhóm như vật liệu phóng xạ và thiết bị hạt nhân, điện tử, máy vi tính, viễn thông, cảm biến và laser, hàng không, hàng hải, tác nhân sinh học, hóa chất, hợp kim, kim loại, thuộc thẩm quyền của bốn Bộ: Công Thương, Y tế, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ.

Thương nhân phải xin giấy phép khi hàng hóa có mã hàng, mô tả, đặc điểm kỹ thuật trùng với Danh mục chi tiết do các Bộ công bố (trừ mục đích quốc phòng, an ninh); khi có thông tin nghi ngờ hàng hóa được dùng để sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt hoặc người sử dụng cuối cùng thuộc danh sách đối tượng bị chỉ định, kể cả hàng ngoài danh mục; hoặc khi Bộ Công Thương quyết định áp dụng để thực thi cam kết quốc tế. Hồ sơ, quy trình, thủ tục cấp phép được quy định cụ thể tại Nghị định số 259/2025/NĐ-CP ngày 10/10/2025 của Chính phủ.

Đối với hàng hóa lưỡng dụng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 42/2026/TT-BCT ngày 29/7/2026 quy định Danh mục chi tiết hàng hóa lưỡng dụng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương. Tùy mặt hàng, đặc điểm kỹ thuật có thể là đặc tính vật lý, hóa học, ngưỡng hiệu suất, khối lượng, kích thước, hình dạng, được quy định cụ thể tại phụ lục Thông tư. Hàng hóa có mã hàng, mô tả và đặc điểm kỹ thuật trùng với Danh mục sẽ phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép khi xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển.

Tại Hội nghị, Cục Xuất nhập khẩu cũng đã trực tiếp hướng dẫn, giải đáp các câu hỏi, thắc mắc của các doanh nghiệp, địa phương  liên quan đến việc triển khai và thực hiện các quy định mới.