Doanh nhân Nguyễn Thị Trúc Chi: Đừng bán thứ mình có, hãy bán thứ khách hàng cần!

Qua mỗi bước ngoặt, nữ doanh nhân học cách hiểu khách hàng, giữ chữ tín và điều chỉnh chính mình để phát triển doanh nghiệp mà vẫn gìn giữ hạnh phúc gia đình.

Doanh nhân Nguyễn Thị Trúc Chi chia sẻ về hành trình từ nhân viên kinh doanh đến làm chủ hai doanh nghiệp trong chương trình Trò chuyện cùng doanh nhân do Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai thực hiện. Ảnh: Ngọc Thành.

Học làm chủ từ công việc của một nhân viên

Sinh ra trong một gia đình thuần nông có 7 anh chị em, bà Trúc Chi từng chọn học kế toán với mong muốn có công việc ổn định. Những năm tham gia hoạt động Đoàn, Đội giúp bà tự tin giao tiếp, nhưng ý định trở thành doanh nhân khi ấy vẫn còn xa lạ.

Bước ngoặt đến sau 3 tháng thực tập tại một doanh nghiệp. Hoàn thành phần việc được giao, nữ sinh thực tập thường tìm đến các bộ phận kinh doanh, sản xuất, kho và giao hàng để tìm hiểu công việc. Sự chủ động ấy được người đứng đầu doanh nghiệp chú ý. Bà được đề nghị ở lại, với vị trí nhân viên kinh doanh.

Công việc đầu tiên khác ngành học lại trở thành nơi bà tích lũy kinh nghiệm quan trọng cho việc điều hành sau này. Tìm khách, chăm sóc khách và đối diện với những lần bị từ chối giúp bà rèn tính kiên trì. Có mối quan hệ phải theo đuổi một, hai năm mới có đơn hàng; cũng có khách hàng, theo bà, đã đồng hành suốt hơn chục năm.

Khi bắt đầu nuôi mong muốn làm chủ, bà chủ động tìm hiểu thêm hoạt động của các bộ phận thay vì chỉ tập trung vào doanh số của mình. Những điều quan sát được trong công việc dần giúp bà hình dung cách một doanh nghiệp vận hành và những trách nhiệm người điều hành phải gánh vác.

Khoản vốn mang theo niềm tin của cha mẹ

Sau gần hai năm đi làm, bà nhận được lời mời góp vốn kinh doanh. Khi ấy, sau khi mua xe máy và máy tính phục vụ công việc, tiền dành dụm của bà chưa đến 20 triệu đồng. Để có vốn, bà trở về nhờ cha mẹ hỗ trợ 180 triệu đồng.

Với gia đình đông con, thu nhập phụ thuộc mùa vụ thì đó là số tiền rất lớn. Ban đầu, cha mẹ lo con gái còn ít kinh nghiệm, có thể bị lừa. Dù vậy, ông bà vẫn quyết định dùng giấy tờ đất của gia đình làm bảo đảm vay ngân hàng để giúp con.

Bà Trúc Chi không khỏi áp lực khi nhận khoản tiền ấy. Nếu thất bại, hậu quả sẽ ảnh hưởng đến cả gia đình. Điều giúp bà quyết định bước tiếp là kinh nghiệm đã tích lũy, nhận định về nhu cầu thị trường và sự tin tưởng vào người cùng hợp tác. Cơ hội kinh doanh lúc này đi cùng trách nhiệm phải sử dụng đồng vốn của cha mẹ một cách xứng đáng.

Theo bà, năm đầu tiên chưa có lợi nhuận được chia. Sang năm thứ hai, khoản lợi nhuận đầu tiên bà nhận được là 290 triệu đồng. Mang tiền về trả cha mẹ, bà thấy nhẹ nhõm vì đã thực hiện được điều mình mong mỏi từ ngày bắt đầu: không phụ niềm tin gia đình.

MC Bích Tuyền trò chuyện cùng doanh nhân Nguyễn Thị Trúc Chi trong chương trình Trò chuyện cùng doanh nhân của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai. Ảnh: Minh Tài.

Bài học từ lô hàng không bán được

Sau khi hoạt động trong lĩnh vực màng PE, bà mở thêm Công ty TNHH Nhà phân phối Bảo Ngọc, kinh doanh phân phối bia tươi. Kinh nghiệm ở doanh nghiệp đầu tiên tạo sự tự tin, nhưng lĩnh vực mới có những yêu cầu mà bà chưa lường hết.

Trước khi nhập hàng, hai vợ chồng đã 3 lần ra Hà Nội, tìm hiểu chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, bao bì và vận chuyển. Bà lựa chọn chai nhựa để giảm chi phí và tránh phải quay vòng vỏ. Tuy nhiên, tính toán thuận tiện cho nhà phân phối chưa phù hợp với mong muốn của khách hàng tại thị trường bà tiếp cận.

Lô hàng khoảng 5 tấn không tiêu thụ kịp trước khi hết hạn. Khi nhìn lại, bà nhận ra mình đã dành nhiều công sức cho việc đưa hàng vào mà chưa kiểm chứng đủ cách khách hàng muốn sử dụng sản phẩm.

“Đừng bán thứ mình có, hãy bán thứ khách hàng cần” - bà đúc kết.

Sau tổn thất, bà trở lại Hà Nội để thay đổi hình thức chứa bia, chuyển sang thùng chuyên dụng. Trong 3 tháng đầu triển khai cách làm mới, hai vợ chồng trực tiếp mang từng thùng bia đến các quán, lắng nghe phản hồi để biết sản phẩm đã phù hợp hay chưa.

Việc điều chỉnh còn kéo theo khoản đầu tư lớn hơn dự kiến. Bia được vận chuyển bằng container lạnh, lưu trong kho lạnh, giao bằng xe thùng lạnh và tiếp tục bảo quản lạnh tại điểm bán. Theo bà, sau khi thay đổi cách cung ứng và triển khai quảng cáo, lượng hàng tiêu thụ cải thiện rõ rệt, doanh thu tăng đến 200%.

Lần sửa sai ấy cho thấy một bước chuyển trong cách làm kinh doanh của bà: quyết định đầu tư phải bám sát phản hồi từ nơi sản phẩm được bán và sử dụng. Sự kiên trì có ý nghĩa khi người làm chủ sẵn sàng thay đổi cách thực hiện.

Thành công phải đi cùng hạnh phúc

Nói về sự hài hòa giữa công việc và gia đình, bà Trúc Chi không đặt ra một trạng thái cân bằng tuyệt đối ở mọi thời điểm. Bà lựa chọn ưu tiên theo từng giai đoạn, rồi chủ động dành thời gian cho những người thân khi công việc cho phép.

“Thành công lớn nhất của mình, nó phải đi kèm với chữ hạnh phúc”- bà chia sẻ.

Với những phụ nữ muốn bắt đầu kinh doanh, bà khuyến khích sự tự tin nhưng nhấn mạnh việc tìm hiểu kỹ cơ hội trước khi quyết định. Chính những lần chịu áp lực về vốn, hiểu sai nhu cầu thị trường và phải điều chỉnh cách quản lý đã giúp bà hiểu rõ hơn yêu cầu của việc làm chủ.

Với bà Trúc Chi, mỗi bước trưởng thành trong kinh doanh đều giúp bà kiên trì với mục tiêu, đồng thời thẳng thắn đối diện sai lầm để thay đổi. Trên hành trình phía trước, điều bà hướng đến là xây dựng doanh nghiệp vững vàng để có thể giữ trọn những cam kết trong công việc và cùng gia đình vun đắp cuộc sống hạnh phúc.

Doanh nhân Nguyễn Thị Trúc Chi cùng ekip sản xuất chương trình Trò chuyện cùng doanh nhân. Ảnh: Minh Huệ.