Doanh thu bảo hiểm khởi sắc, ngân hàng cần chuẩn hóa để đi đường dài

Doanh thu từ bảo hiểm đang khởi sắc rõ nét tại nhiều ngân hàng, với mức tăng trưởng hai con số, phản ánh xu hướng các nhà băng ngày càng tiến sâu vào lĩnh vực này theo hai hướng song song. Tuy nhiên, để đà phục hồi này thực sự bền vững, hoạt động kinh doanh bảo hiểm cần gắn với yêu cầu cao hơn về minh bạch, chuẩn chỉnh quy trình và cạnh tranh lành mạnh, qua đó, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Thu từ bảo hiểm tăng hai chữ số tại nhiều ngân hàng

Ngân hàng ngày càng đang tiến sâu hơn vào thị trường bảo hiểm theo hai hướng, vừa đóng vai trò kênh phân phối qua bancassurance, vừa phát triển hệ sinh thái riêng thông qua sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm. Cách tiếp cận này cho phép ngân hàng tận dụng mạng lưới khách hàng rộng lớn để tạo nguồn thu phí ổn định, vừa giúp một số ngân hàng chủ động hơn trong thiết kế sản phẩm và xây dựng động lực lợi nhuận dài hạn.

Trước đây, MB và BIDV là những ngân hàng hiếm hoi sở hữu đồng thời cả doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ trong hệ sinh thái tài chính của mình; song gần đây, Techcombank đã gia nhập nhóm này, mở rộng hiện diện sang lĩnh vực bảo hiểm.

Doanh thu từ bảo hiểm đang khởi sắc rõ nét tại nhiều ngân hàng, với mức tăng trưởng hai con số. Ảnh: Đức Thanh

Doanh thu từ bảo hiểm đang khởi sắc rõ nét tại nhiều ngân hàng, với mức tăng trưởng hai con số. Ảnh: Đức Thanh

Theo thông tin tại Hội nghị Triển khai kinh doanh năm 2026, MB Life ghi nhận dấu mốc quan trọng khi vươn lên Top 6 thị trường về doanh thu phí bảo hiểm. Thuộc mảnh ghép hệ sinh thái của ngân hàng MB, MB Life đang giữ vị trí dẫn đầu ở kênh bancassurance với mức tăng trưởng 39%, cao gấp ba lần tốc độ chung của thị trường, qua đó mở rộng thị phần đáng kể.

Theo đại diện MB Life, nhu cầu bảo vệ sức khỏe và an toàn tài chính của người dân tiếp tục gia tăng, mở ra dư địa lớn cho các mô hình phân phối bảo hiểm hiện đại, đặc biệt là bancassurance. Kênh này ngày càng phát huy vai trò cầu nối giữa ngân hàng và bảo hiểm, qua đó, mở rộng độ phủ bảo hiểm và góp phần nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

Cùng xu hướng tăng tốc, Bảo hiểm Agribank (ABIC) trong năm vừa qua đạt tổng doanh thu 2.791 tỷ đồng, tăng 14,8%, vượt xa mức tăng bình quân của thị trường và hoàn thành 105,4% kế hoạch. Theo đại diện Bảo hiểm Agribank, kết quả này phản ánh sự cộng hưởng ngày càng rõ nét giữa Agribank và ABIC, qua đó thúc đẩy doanh thu từ kênh bancassurance ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng.

Chia sẻ tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư cá nhân và công bố kết quả kinh doanh mới đây, bà Bùi Thị Thu Thủy - Giám đốc Cao cấp Quản trị Tài chính Doanh nghiệp, Khối Tài chính Kế hoạch của Techcombank nhấn mạnh, mảng bảo hiểm ghi nhận mức tăng trưởng rất cao trong quý IV/2025, qua đó, đưa mức tăng trưởng cả năm 2025 lên 92%. Cả năm 2025, chỉ tiêu APE (phí bảo hiểm quy năm) của Techcombank vẫn duy trì vững chắc vị trí thứ hai trên toàn thị trường.

“Kết quả này không chỉ đến từ doanh số, mà còn từ tỷ lệ duy trì hợp đồng bảo hiểm của khách hàng Techcombank, vốn thuộc nhóm cao trên thị trường” - đại diện Techcombank nhận định.

Kỳ vọng mở khóa tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm

Những nỗ lực của Techcombank càng đáng chú ý khi trước đó, ngân hàng này từng ghi nhận doanh thu từ hoạt động bảo hiểm vượt 1.700 tỷ đồng, đóng góp tỷ trọng lớn trong nguồn thu từ dịch vụ. Trong khi đó, năm 2024, mảng bảo hiểm của ngân hàng chịu không ít tác động, đặc biệt trong bối cảnh Techcombank chấm dứt quan hệ đối tác phân phối bảo hiểm độc quyền với một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ hàng đầu.

Theo bà Bùi Thị Thu Thủy, trong quý IV/2025, Techcombank đã bắt đầu triển khai bán và giới thiệu ra thị trường những sản phẩm đầu tiên từ Công ty cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ thương (TCLife), nhờ đó, khách hàng Việt có thể tiếp cận và mua các sản phẩm bảo hiểm của một công ty bảo hiểm nhân thọ với 100% vốn Việt Nam. Các phản hồi ban đầu từ thị trường được đánh giá tích cực, tạo nền tảng thuận lợi cho việc phát triển mảng bảo hiểm trong thời gian tới.

Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở việc hiện Techcombank có thể chủ động thấu hiểu khách hàng để thiết kế các dòng sản phẩm, dịch vụ phù hợp; đồng thời, triển khai quy trình khép kín từ đầu đến cuối, bao gồm: bán hàng, chăm sóc khách hàng và quản lý chi trả bồi thường.

"Phí từ bảo hiểm nhân thọ, hay bancassurance, luôn là một cấu phần rất quan trọng, đặc biệt đối với các ngân hàng bán lẻ" - đại diện Techcombank nhấn mạnh.

Bởi đây là nguồn thu có giá trị lớn, không chỉ đóng góp trực tiếp vào kết quả kinh doanh mà còn giúp ngân hàng tăng mức độ gắn bó và duy trì quan hệ dài hạn với khách hàng. Với các hợp đồng bảo hiểm có thời hạn kéo dài 10 năm, thậm chí 20 năm, mỗi năm đều mở ra cơ hội tiếp tục đồng hành, phục vụ khách hàng, từ đó, thúc đẩy hoạt động bán thêm và bán chéo các sản phẩm, dịch vụ khác.

Cạnh tranh thực chất để thị trường bảo hiểm lớn mạnh bền vững

"Thị trường bảo hiểm phát triển bền vững cần tránh xu hướng độc quyền hay khép kín, mà phải cạnh tranh. Trên thực tế, dù danh mục sản phẩm được giới thiệu là đa dạng, không ít trường hợp khách hàng chủ yếu được “định hướng” lựa chọn các sản phẩm gắn với ngân hàng thông qua hoạt động tư vấn và thuyết phục. Khi mức phí giữa các bên chênh lệch, khách hàng thường có xu hướng nghiêng về sản phẩm do ngân hàng phân phối, làm giảm tính cạnh tranh thực chất của thị trường".

Ông Trần Nguyên Đán, Viện trưởng Học viện Bảo hiểm và Quản trị rủi ro tài chính

Theo đánh giá của ông Trần Nguyên Đán - Viện trưởng Học viện Bảo hiểm và Quản trị rủi ro tài chính, bancassurance vẫn là trụ cột của bảo hiểm nhân thọ. Khi tín dụng mở rộng, khả năng cao phí bảo hiểm cũng tăng theo.

Tuy vậy, cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ vẫn hết sức gay gắt, khi thị trường đã hình thành cục diện tương đối ổn định với sự chi phối của các doanh nghiệp lớn như Bảo Việt, PVI, Bảo Minh, MIC, BIC… Trong khi đó, ở mảng bảo hiểm nhân thọ, năm doanh nghiệp dẫn đầu gồm Bảo Việt Nhân thọ, Dai-ichi Life, AIA, Generali và Manulife đang nắm giữ hơn 60% thị phần toàn ngành.

Việc nhiều ngân hàng chuyển từ mô hình hợp tác phân phối bảo hiểm sang tự kinh doanh hoặc sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm cũng đặt ra câu hỏi lớn, liệu doanh thu phí có thực sự gia tăng bền vững và động lực phát triển có mạnh hơn.

Về vấn đề này, chuyên gia Trần Nguyên Đán cho rằng, hiện khó có thể khẳng định sự tham gia của các ngân hàng vào thị trường bảo hiểm sẽ ngay lập tức làm quy mô doanh thu phí toàn thị trường tăng lên, song chắc chắn sẽ tạo ra những thay đổi đáng kể trong cấu trúc doanh thu và kênh phân phối bảo hiểm.

Ông Đán lý giải, những công ty bảo hiểm nhân thọ phụ thuộc nhiều vào kênh phân phối bancassurance có thể mất, sụt giảm doanh thu, bởi ngân hàng không không còn đóng vai trò nhà phân phối trung gian, mà chuyển sang ưu tiên phân phối sản phẩm của chính doanh nghiệp bảo hiểm thuộc hệ sinh thái của mình. Điều này có thể tạo nên điều kiện bất lợi cho thị trường.

Thị trường tạo đáy, dư địa tăng trưởng dài hạn còn lớn

Trong báo cáo chiến lược đầu tư năm 2026 mới ban hành, nhóm phân tích, Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap đánh giá, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm tại Việt Nam hiện ở mức thấp đối với cả hai mảng nhân thọ và phi nhân thọ, lần lượt đạt 1,2% và 0,80%, thấp hơn so với các nước trong khu vực như: Malaysia và Thái Lan.

Trong giai đoạn 2017 - 2022, toàn ngành bảo hiểm đã tăng trưởng với tốc độ kép (CAGR) là 23%, chủ yếu được thúc đẩy bởi đà tăng trưởng của bảo hiểm nhân thọ. Tuy nhiên, giai đoạn điều chỉnh, tái cấu trúc của kênh phân phối bảo hiểm qua ngân hàng trong năm 2023 đã tạo lực cản đáng kể đối với tăng trưởng của mảng bảo hiểm nhân thọ và doanh thu phí toàn ngành, đồng thời đặt nền tảng cho quá trình tái cấu trúc theo hướng minh bạch và bền vững hơn.

Tuy nhiên, nhóm phân tích Chứng khoán Vietcap kỳ vọng điều này sẽ thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững hơn trong tương lai, được hỗ trợ bởi chất lượng hoạt động bán hàng được cải thiện.

"Tăng trưởng phí bảo hiểm đã tạo đáy trong năm 2024. Trong tương lai, chúng tôi kỳ vọng các điều kiện kinh tế thuận lợi, hành lang pháp lý đang hoàn thiện và yếu tố nhân khẩu học tích cực sẽ là động lực thúc đẩy sự phục hồi và tăng trưởng trong dài hạn" - Chứng khoán Vietcap đánh giá

Ánh Tuyết

Nguồn Thời báo Tài chính: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/doanh-thu-bao-hiem-khoi-sac-ngan-hang-can-chuan-hoa-de-di-duong-dai-191574-191574.html